Tang tóc một vùng quê

> Vụ mìn nổ ở Thủy Nguyên, Hải Phòng: Vẫn còn mìn chưa nổ/Nổ mìn tại mỏ đá, 10 người thương vong

Làm lễ cúng cho người tử nạn ở mỏ đá

 

Sự cố nổ mìn và sạt lở đá ở núi Trại Sơn B và núi Trượt (thôn Pháp Cổ) xảy ra trong cùng một ngày như cú sốc cho những người lao động chuyên khai thác đá và thân nhân người bị nạn nơi đây.

Là một trong những vùng có “nghề truyền thống” nổ mìn, khai thác đá núi và vác đá thuê, thôn Pháp Cổ từng chứng kiến bao cái chết và những tai nạn của người thân nhưng cuộc sống mưu sinh khiến họ vẫn chấp nhận công việc đầy nguy hiểm. Bao quanh Pháp Cổ là những núi đá sừng sững, nay cũng sạt dần vì tình trạng khai thác.

 

Trưa ngày xảy ra tai nạn, bất ngờ có giông làm sét đánh chập điện gây kích nổ mìn hàng loạt làm 6 người chết, 4 người bị thương. Tiếng nổ ghê rợn, rung chuyển cả vùng đất Lại Xuân làm trăm hộ dân nháo nhác. Bà Trịnh Thị Toàn ( nhà ở xã Liên Khê, cách nơi nổ mìn gần 3 km), đang sắp mâm cơm giỗ bố đẻ bỗng giật mình đánh rơi cả nồi cơm. Linh tính có sự bất thường ở mỏ đá khu Lại Xuân, em trai bà Toàn cùng nhiều người trong họ liền lấy xe máy chạy về phía núi Trại Sơn, nơi được coi là phát ra tiếng nổ.

 

Anh Trịnh Tình (em bà Toàn) kể lại: "Tại hiện trường lúc xảy ra sự việc kinh khủng lắm. Đá rơi từng khối từ trên cao xuống 2 máng khai thác do HTX Cường Thịnh và Cty TNHH Quyết Tiến (cùng ở xã Lại Xuân, làm chủ), khiến 6 người thợ khoan đá thiệt mạng và 4 người bị thương. Nhiều xác công nhân không còn nguyên vẹn, lẫn vào trong đá bụi".

 

Anh Tình cho biết thêm: "Việc nổ mìn phá đá ở Lại Xuân vốn là chuyện thường ngày ở huyện, người dân vẫn quen với tiếng nổ này mỗi tuần, thậm chí mỗi ngày. Nhưng tiếng nổ hôm đó vào đúng lúc có cơn giông như xé trời, rung cả đất làm ai nấy cũng kinh hãi".

 

Đại diện HTX Cường Thịnh – Đơn vị khai thác đá cho Cty Xi măng Phúc Sơn (Kinh Môn, Hải Dương) cho biết: "Trong lúc công nhân của hai máng đá đang khoan lỗ, nạp mìn chuẩn bị phá đá thì bỗng xuất hiện một cơn giông và tia sét đánh trúng mạng dây, gây kích nổ mìn đã nạp trong lỗ khoan, làm đá rơi từ trên cao xuống gây ra tai nạn. Theo lịch nổ mìn, phải đến 11 giờ trưa 21/5 chúng tôi mới cho kích nổ vì việc nhồi mìn vào các lỗ khoan đá đã hoàn tất và những người thi công đã rời máng. Tuy nhiên, chưa kịp rút quân xuống khi có giông đến, tai nạn đáng tiếc đã xảy đến."

 

Mỏ đá Pháp Cổ

 

Chị Nguyễn thị Thơ – Vợ nạn nhân Hoàng Văn Bình (41 tuổi, thôn Pháp Cổ) - nức nở: "Vác đá cực nhọc lắm, mỗi ngày chỉ được 100.000 đồng mà sao cái giá phải trả lớn quá!". Cái chết của anh Bình đã để lại một gánh nặng cho chị khi hai con nhỏ còn đang tuổi đến trường. Thu nhập của chị cũng rất ít ỏi so với chồng vì làm nông nghiệp.

 

Tai nạn tiếp tai nạn

 

Chưa kịp hoàn hồn trước cái chết của 6 công nhân núi Trại Sơn, 16 giờ chiều cùng ngày, những người khai thác đá khu vực Lại Xuân lại chứng kiến tiếp một tai nạn bất ngờ, cách núi Trại Sơn B khoảng 400 -500 m, làm 3 công nhân khai thác đá cho công ty Cổ phần Thương mại Tân Hoàng An (xã Lại Xuân) tử vong tại chỗ.

 

Nguyên nhân ban đầu được xác định là do lớp đất giữa các phiến đá bị nhão ra sau cơn mưa to ban trưa nên một khối đá trên đỉnh núi Thung, khu D thuộc dãy núi Trại Sơn rơi xuống, đè chết 3 công nhân (lao động thời vụ), thuộc tổ 13 của Công ty.

 

Ông Hoàng Văn Thái - Phó giám đốc Công ty - cho biết: Vào thời điểm xảy ra tai nạn trên, khu vực gần công trường chỉ còn 4 người, trong đó có 1 người đang nấu ăn, còn lại 3 người đi về phía sau núi đá để tìm một số vật dụng bị rơi xuống trong quá trình khai thác từ phía mắt trước của quả núi thì bị khối đá lớn khoảng 30m³ rơi xuống và đè chết tại chỗ. 3 công nhân tử nạn là: Bùi Văn Nam, sinh năm 1973; Trần Văn Thanh, sinh năm 1974 và Bùi Văn Thành, sinh năm 1983 cùng ở huyện Lương Sơn (Hòa Bình).

 

Lãnh đạo TP và huyện kịp thời có mặt tại hiện trường.

 

Chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên, ông Nguyễn Trần Lanh, cho biết: "Tại đây chưa từng xảy ra tai nạn do nổ mìn không đúng quy định. Tuy nhiên, khu vực núi Trượt đã từng xảy ra vụ sét đánh vào kho xăng dầu K131 gây cháy vào năm 1996."

 

Một số người dân trong khu vực cũng như UBND xã Lại Xuân và các doanh nghiệp khai thác đá đều khẳng định, thời tiết lúc xảy ra tai nạn bình thường, chỉ sau khi đưa các nạn nhân rời khỏi khu vực đá lở (khoảng 11 giờ) trời mới xuất hiện giông và đổ mưa.

 

Ngay sau khi xảy ra tai nạn, các doanh nghiệp (DN) liên quan đã tổ chức cứu nạn và đưa người bị thương đi cấp cứu. Đồng thời hỗ trợ gia đình tại địa phương có người chết 100 triệu đồng, hỗ trợ gia đình có người chết ở các địa phương khác 120 triệu đồng.

 

Các DN này cho biết đảm nhận toàn bộ chi phí chữa trị những người bị thương. UBND xã Lại Xuân cùng cơ quan chức năng của huyện Thủy Nguyên tổ chức phong tỏa hiện trường, hướng dẫn người dân tránh xa khỏi khu vực nguy hiểm vì chưa xác định số lượng mìn phát nổ và còn lại bao nhiêu mìn chưa nổ. UBND huyện Thủy Nguyên hỗ trợ gia đình có người bị chết 5 triệu đồng, hỗ trợ người bị thương 2 triệu đồng.

 

Như vậy, chỉ trong 1 ngày, tại xã Lại Xuân đã xảy ra 2 vụ việc bị đá đè chết 9 người và làm 4 công nhân bị thương, trong đó có 3 người bị thương nặng đang cấp cứu tại Bệnh viện Việt Tiệp (Hải Phòng). Cuối chiều cùng ngày, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Dương Anh Điền đã chỉ đạo, yêu cầu các cơ quan  liên quan phong tỏa hiện trường, tập trung rà soát số lượng mìn đã nổ hoặc chưa nổ, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho người dân qua lại khu vực này.

 

Ông Điền chỉ đạo Sở Công Thương và Công an thành phố rà soát quy trình khai thác đá của các DN tham gia khai thác khoáng sản, không để sự cố đáng tiếc xảy ra. Thành phố cương quyết đóng cửa những mỏ khai thác khoáng sản không bảo đảm đủ điều kiện hoạt động và giao các cơ quan liên quan xử lý nghiêm vi phạm.

 

Chiều 22/5, ông Nguyễn Văn Thành - Bí thư Thành ủy Hải Phòng - đã về thị sát tại thôn Pháp Cổ, nơi vừa xảy ra 2 vụ đá đè chết 9 người, 4 người bị thương. Cũng trong chiều 22/5, UBND thành phố thành lập được Đoàn kiểm tra này để kiểm tra, xử lý các đơn vị khai thác đá trên địa bàn huyện Thủy Nguyên.

 

Ông Nguyễn Văn Thành - Bí thư Thành ủy Hải Phòng: Đây là một sự việc nghiêm trọng, không thể xem thường. Yêu cầu rà soát, đánh giá lại việc cấp phép hoạt động khai thác đá trên địa bàn huyện. Tổ chức mời cơ quan có trách nhiệm kiểm tra, đánh giá, thẩm định nguyên nhân của 2 vụ việc, nhất là vụ việc thứ 2, làm 3 người chết. Có phương pháp tái tạo môi trường sau khai thác. Về cấp phép mới, phải hết sức thận trọng, nhất là một số núi đá liên quan đến lịch sử, văn hoá của địa phương.   Ông Đỗ Trung Thoại - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng: Qua công tác kiểm tra, tất cả các đơn vị khai thác đá ở Lại Xuân đều đầy đủ thủ tục, giấy phép hoạt động. Tuy nhiên, việc tuân thủ quy trình khai thác còn nhiều hạn chế. Vụ nổ trên là do sét đánh, cả một tia sét chạy dọc trên núi làm kích nổ mìn. Riêng vụ việc 3 người chết ở Công ty Cổ phần Thương mại Tân Hoàng An là chưa đảm bảo quy trình. Yêu cầu phong toả hiện trường khu vực này để Công an thành phố và các cơ quan chức năng điều tra, tìm hiểu rõ nguyên nhân.   Đề nghị tạm ngừng khai thác đá ở 2 xã Lại Xuân và An Sơn. UBND thành phố sẽ thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành, kiểm tra, sà soát đánh giá lại toàn bộ các cơ sở khai thác mỏ đá trên địa bàn huyện Thủy Nguyên. Kể cả các doanh nghiệp đá có giấy phép khai thác mỏ đá nhưng không đảm bảo an toàn lao động sẽ rút giấy phép hoạt động khai thác.   Ông Nguyễn Trần Lanh - Chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên: Công ty Phúc Sơn đã và đang khai thác vượt quá công suất cho phép, không quản lý được hoạt động khai thác. Công tác quản lý của UBND huyện đối với hoạt động khai thác của các mỏ khai thác ở Lại Xuân rất khó khăn, đã có lúc huyện đã phải huy động cả 3 lực lượng công an, quân đội, lực lượng dân quân tự vệ để kiểm tra, xử lý các sai phạm trong quản lý, khai thác các mỏ đá. Tính đến thời điểm hiện tại đã có trên 30 người chết tại địa phương này do khai thác mỏ đá. Đề nghị không cấp phép mới cho một đơn vị nào vào khu vực này khai thác nữa..   Ông Hoàng Văn Thịnh - Bí thư Đảng uỷ xã Lại Xuân: Hàng năm, công nhân, người lao động tại địa phương làm nghề khai thác đá đều được chính quyền tổ chức tập huấn ngay tại trụ sở UBND xã về bảo đảm an toàn lao động. Nếu không cho bà con khai thác nữa thì sẽ rất khó khăn cho bà con địa phương, nên đề nghị thành phố tạo điều kiện giúp đỡ cho bà con trong công tác bảo đảm an toàn trong sản xuất, khai thác đá.

 

 Minh Lý