Thai phụ 28 tuổi ho ra máu, bất ngờ phát hiện mắc lao phổi khi mang thai 34 tuần
GĐXH - Đang mang thai con đầu lòng ở tuần 34, chị Liên bất ngờ ho ra máu và được phát hiện mắc lao phổi. Đáng chú ý, trước đó thai phụ gần như không có triệu chứng điển hình của bệnh.
Lao phổi được phát hiện sau cơn ho ra máu bất ngờ
Chị Liên (28 tuổi, TP.HCM) đang mang thai con đầu lòng ở tuần 34. Đêm trước ngày nhập viện, chị ho ra máu đỏ tươi hai lần, mỗi lần khoảng 10 ml. Trước đó, chị chỉ ho khan, sau đó cảm giác vướng ít đờm trắng trong vài giờ. Chị không sốt, không đau ngực, không khó thở và thai vẫn cử động bình thường.
Chị được người nhà đưa đến khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Trong lúc thăm khám, người bệnh tiếp tục ho ra khoảng 50-100 ml máu.
Điều đáng chú ý, em trai thai phụ từng mắc lao phổi và đã điều trị. Bản thân chị trước đó không ghi nhận bệnh lý, thai kỳ diễn tiến bình thường và đã khám thai đầy đủ.
Do tình trạng ho ra máu tiếp diễn, bác sĩ chỉ định chụp CT ngực có che chắn thai. Trước khi thực hiện, người bệnh và gia đình được giải thích về lợi ích, nguy cơ và đồng ý chụp.
Kết quả cho thấy nhiều nốt và vùng tổn thương dạng đông đặc, kính mờ rải rác ở thùy dưới phổi phải, kèm tình trạng thành phế quản dày, phế quản giãn và có dịch bên trong. Ngoài ra, một tổn thương tạo thành hang xuất hiện trên hình ảnh CT khiến bác sĩ nghi ngờ tổn thương do lao. Người bệnh được chuyển điều trị cách ly tại khoa Nội Tổng hợp.
Bác sĩ Khuê khám cho người bệnh ở thời điểm tái khám. Ảnh: BVCC
Lao phổi được xác định bằng xét nghiệm đờm
Tiến sĩ, bác sĩ Đặng Thị Mai Khuê, khoa Nội Tổng hợp của bệnh viện giải thích, hang trong phổi có thể hiểu đơn giản là một khoảng rỗng hình thành bên trong vùng phổi bị tổn thương. Đây là một trong những hình ảnh có thể gặp ở bệnh lao phổi, nhưng riêng hình ảnh trên CT chưa đủ để khẳng định người bệnh mắc lao.
Bác sĩ cần kết hợp triệu chứng, tiền sử tiếp xúc và các xét nghiệm vi sinh để tìm vi khuẩn lao. Trong trường hợp này, việc lấy đờm để xét nghiệm được đặc biệt chú trọng.
AFB là xét nghiệm tìm những vi khuẩn có đặc điểm bắt màu đặc biệt khi nhuộm mẫu đờm dưới kính hiển vi. Nếu phát hiện AFB trong đờm, kết quả giúp củng cố chẩn đoán lao phổi, đồng thời cho thấy người bệnh có khả năng phát tán vi khuẩn ra môi trường và cần được tư vấn phòng lây nhiễm.
Ban đầu, việc lấy đờm không dễ dàng vì người bệnh ít đờm. Các bác sĩ sử dụng khí dung dung dịch muối ưu trương để giúp làm loãng và kích thích đường hô hấp tiết đờm, sau đó lấy mẫu xét nghiệm. Sau khi thực hiện, người bệnh khạc được đờm lẫn ít máu.
Kết quả xét nghiệm đờm cho thấy AFB (vi khuẩn có đặc điểm bắt màu đặc biệt khi nhuộm mẫu đờm dưới kính hiển vi) dương tính, xác định người bệnh mắc lao phổi. Thai phụ được bắt đầu điều trị bằng phác đồ gồm các thuốc kháng lao hàng đầu.
Do thai mới khoảng 34 tuần, các bác sĩ Sản khoa tiếp tục theo dõi sát và chưa có chỉ định chấm dứt thai kỳ. Thai phụ được đánh giá tim thai, siêu âm và CTG định kỳ.
Sau gần một tuần điều trị, người bệnh tỉnh táo, không khó thở, thai máy bình thường và không còn ho ra máu. Tim thai ghi nhận 145 lần/phút. Thai phụ được xuất viện, tiếp tục uống thuốc kháng lao và tái khám theo lịch của chuyên khoa Hô hấp và Sản khoa.
Lao phổi có thể không biểu hiện triệu chứng điển hình
Bác sĩ Khuê cho biết lao phổi thường có biểu hiện như sụt cân, sốt về chiều, ho kéo dài… song người bệnh này lại không xuất hiện những triệu chứng trên. Trước khi nhập viện, chị chỉ ho trong thời gian ngắn và triệu chứng khiến chị đi khám là ho ra máu.
Theo bác sĩ Khuê, ho ra máu không phải lúc nào cũng do lao. Nguyên nhân có thể liên quan đến nhiều bệnh lý khác nhau ở đường hô hấp, vì vậy người bệnh không nên tự chẩn đoán.
Tuy nhiên, ho kéo dài, ho có đờm, sốt nhẹ về chiều, đổ mồ hôi ban đêm, mệt mỏi, sụt cân hoặc đặc biệt là ho ra máu cần được khám sớm, nhất là khi có tiền sử tiếp xúc gần với người mắc lao.
Bác sĩ Khuê khuyến cáo không phải tất cả phụ nữ chuẩn bị mang thai đều cần làm xét nghiệm lao. Tuy nhiên, những người có nguy cơ cao nên trao đổi với bác sĩ trước khi có thai hoặc ngay từ lần khám thai đầu tiên.
Những người từng sống chung hoặc tiếp xúc gần với người mắc lao phổi, đặc biệt trong gia đình; người từng mắc lao hoặc có kết quả xét nghiệm lao trước đây; người sống hoặc làm việc trong môi trường có nguy cơ lây nhiễm cao; người có bệnh hoặc tình trạng làm suy giảm miễn dịch như HIV, hoặc đang sử dụng một số thuốc ảnh hưởng đến hệ miễn dịch có thể thuộc nhóm cần được đánh giá nguy cơ.
Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu tìm nhiễm lao hoặc xét nghiệm da. Điều quan trọng là không nên chờ đến khi có thai mới quan tâm đến các bệnh truyền nhiễm. Khám sức khỏe trước khi mang thai giúp phát hiện những bệnh có thể không biểu hiện triệu chứng nhưng vẫn ảnh hưởng đến người mẹ và thai nhi.
