Thanh Hóa tìm ‘lời giải’ cho bài toán thiếu hụt vật liệu xây dựng
GĐXH - Thanh Hóa triển khai đồng bộ giải pháp tháo gỡ thiếu hụt, tăng giá vật liệu xây dựng nhằm đảm bảo tiến độ các dự án.
Những tháng cuối năm 2026, tỉnh Thanh Hóa đang phải đối mặt với bài toán áp lực về vật liệu xây dựng khi giá đá tăng mạnh, nguồn cung cát và đất san lấp rơi vào tình trạng thiếu hụt so với nhu cầu thực tế.
Thực trạng này cùng với những vướng mắc trong cơ chế điều chỉnh hợp đồng đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công của nhiều dự án hạ tầng kỹ thuật, giao thông và tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trên địa bàn.
Nhiều dự án có nguy cơ chậm tiến độ do khan hiếm vật liệu xây dựng. Ảnh: Ngọc Hưng.
Để tìm lời giải bài toán này, Sở Xây dựng phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức hội nghị đối thoại trực tiếp giữa các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu thi công cùng các đơn vị sản xuất, cung ứng vật liệu xây dựng. Mục tiêu là tháo gỡ điểm nghẽn, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các công trình tăng tốc thi công.
Theo thông tin từ Sở Xây dựng, tỉnh Thanh Hóa, có khoảng 170 đơn vị đang thực hiện thi công các dự án trên địa bàn. Trong đó có một số đơn vị bị ảnh hưởng do giá đá xây dựng tăng, dẫn đến chậm tiến độ. Mức tăng chi phí do biến động giá vật liệu đá khoảng 40-50% giá trị hợp đồng, tập trung chủ yếu ở các công trình hạ tầng kỹ thuật và giao thông, phần lớn là hợp đồng trọn gói.
Nguồn cung vật liệu cũng bộc lộ những hạn chế. Đối với đất san lấp, toàn tỉnh có 40 mỏ đủ điều kiện hoạt động trong năm 2026, song theo hồ sơ các đơn vị cung cấp, hiện chỉ có 10/40 mỏ còn thời gian hoạt động và đang khai thác.
Hiện chỉ có 10/40 mỏ đất còn thời gian hoạt động và đang khai thác. Ảnh: Ngọc Hưng.
Đối với vật liệu đá xây dựng, Sở Xây dựng mới công bố thông tin 63/183 mỏ đang hoạt động. Nguồn cát xây dựng tự nhiên vẫn thiếu hụt lớn, công suất khai thác năm 2026 mới đáp ứng khoảng 30% nhu cầu...
Để giải quyết triệt để nút thắt nguồn cung, ngành chức năng tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các chủ đầu tư chủ động rà soát, khoanh định các mỏ đá, cát, đất san lấp phù hợp quy hoạch để đề xuất UBND tỉnh xem xét cấp phép khai thác, cung cấp trực tiếp cho dự án.
Ở các khu vực đặc thù, địa phương định hướng tận dụng nguồn cát nạo vét lòng hồ thủy điện tại vùng miền núi và nghiên cứu dùng cát nhiễm mặn đắp nền đường tại vùng ven biển. Đồng thời, tỉnh xem xét rút ngắn thời gian xử lý thủ tục cấp phép và tạo điều kiện nâng công suất cho các mỏ đang hoạt động theo đúng quy định.
Cùng với nguồn cung, công tác quản lý giá và tháo gỡ hợp đồng xây dựng cũng được đặt lên hàng đầu. Sở Xây dựng ghi nhận giá đá tăng từ 34% lên 59% so với cuối năm 2025; trong đó, đá 1x2 dao động từ 220.000 đến 409.000 đồng/m³ tùy địa bàn
Đến nay, Sở Xây dựng tỉnh Thanh Hoá mới công bố thông tin đối với 63/183 mỏ đá đang hoạt động, với tổng sản lượng còn lại đến hết năm khoảng 1,182 triệu m3 ở trạng thái tự nhiên. Ảnh: Ngọc Hưng.
Để giữ minh bạch thị trường, Sở Xây dựng tăng cường công bố giá hằng tháng, thành lập đoàn kiểm tra liên ngành siết chặt việc niêm yết và bán đúng giá cam kết. Nhằm triệt tiêu tình trạng đầu cơ, các nhà thầu được yêu cầu ký hợp đồng mua vật liệu và vận chuyển trực tiếp với chủ mỏ, không qua trung gian thương mại.
Về cơ chế điều chỉnh hợp đồng, Sở Xây dựng đề xuất hướng xử lý linh hoạt theo quy định pháp luật. Đối với hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định, việc điều chỉnh giá được xem xét khi phát sinh trường hợp bất khả kháng hoặc hoàn cảnh thay đổi cơ bản. Với các hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh, chủ đầu tư và nhà thầu phối hợp khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, thanh toán kịp thời để tạo dòng tiền cho đơn vị thi công.
Sự đồng bộ trong việc tháo gỡ cả ba nút thắt về nguồn cung vật liệu, kiểm soát giá thành và giải phóng vướng mắc hợp đồng đang tạo ra dư địa quan trọng cho các nhà thầu. Đây là nền tảng then chốt giúp Thanh Hóa đảm bảo tiến độ các công trình trọng điểm và hoàn thành mục tiêu giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
