Thấp thỏm mưu sinh đời thợ đá

Theo phản ánh của người dân, chúng tôi có mặt ở thị trấn Kiện Khê, huyện Thanh Liêm, Hà Nam chứng kiến những người lao động phải dùng dây thừng treo mình trên đỉnh núi cao đến 30- 40m để gài mìn. Tính mạng của họ thường xuyên gặp nguy hiểm.

 

Chúng tôi được một người thợ tên Đinh Văn Nam cho đi cùng lên mỏ đá Kiện Khê. Anh Nam nói: “Để có đá, trước tiên người thợ khoan phải trèo lên vách núi bằng dây thừng, sau đó tìm chỗ đứng khoan sâu vào đá khoảng hơn 2m. Công đoạn tiếp theo là tra thuốc nổ vào những lỗ khoan, đặt kíp, tìm một vách núi kín để trú rồi ra hiệu cho đội ở dưới đất kích nổ.  Công việc này luôn có sự nguy hiểm rình rập. Mỗi ngày, những người thợ khoan phải leo lên vách núi cao từ 30m đến 40m để tìm điểm khoan đá, đặt kíp mìn, phá núi. Hầu hết công việc trên được tiến hành theo phương pháp thủ công, nên nhanh cũng từ 2 đến 3 ngày mới xong 1 lỗ.

Anh Trần Văn Thân, một thợ khoan đá chen lời: “Đã có nhiều trường hợp bất cẩn khi đang khoan, trượt chân rơi từ độ cao 30m xuống dẫn đến tử vong như trường hợp anh Nguyễn Văn Quang thôn La Mát. Ngay như anh Bùi Văn Thắng ở thị trấn Kiện Khê, được coi là thợ lành nghề, nhưng chỉ một sai sót nhỏ trong khi khoan, anh Thắng  phá trúng mạch đá, dưới sức ép của mìn, khối đá 50m3 rời ra, kéo tuột anh thợ xuống, kết thúc một đời khoan đá 20 năm”.

 

Các lao động đang treo mình khoan đá, nhồi mìn.

Còn rất nhiều câu chuyện thương tâm từ nghề khoan đá nổ mìn. Vốn là thợ bắn bẫy, anh Dương Văn Tuẫn, xã Thanh Hải, Thanh Liêm chuyên khoan mồi, đặt dây cháy chậm, cho đá nổ rồi kiểm tra hốc đá. Trong một lần làm việc, sau khi cho 10 lỗ đá nổ; phát hiện ra 1 lỗ “xịt”, đá chưa vỡ. Anh lại gần kiểm tra, ngờ đâu hốc khoan sâu, dây cháy chậm hơn nên vừa chạy đến nơi thì mìn nổ. Đá bắn văng làm rách bụng, phải khâu gần 30 mũi nên phải về “hưu non”. Được biết, để có thể khoan, bắn đá và nổ mìn, những người thợ phải đánh đu ngang mặt núi, treo mình trên vách đá một ngày 8 giờ đồng hồ. Biết là nguy hiểm nhưng những người làm nghề khoan đá nổ mìn vẫn phải dấn thân vì công việc này đem lại thu nhập mỗi tháng từ  1,5 đến 2 triệu đồng.

Còn công việc dưới chân núi như khuân, vác đá, khênh đá, đập đá cũng nguy hiểm không kém. Chị Nguyễn Thị Thanh, Thanh Lâm, Kiện Khê rơm rớm nước mắt cho biết: “Đó là một chiều mùa hè, khi công nhân làm đá về hết, anh Khương (chồng chị) vẫn một mình nán lại. Bỗng từ trên lưng núi một tảng đá to bằng mặt bàn lao xuống đè nát anh ấy”. Từ khi mất chồng, người phụ nữ này vẫn phải một mình cặm cụi đội đá nuôi ba đứa con thơ.
Khó khăn, nhọc nhằn, nguy hiểm là vậy,  nhưng các ông chủ quên” việc đóng bảo hiểm lao động cho “công nhân”. Thậm chí, họ chỉ “hợp đồng miệng” với người lao động. Nếu không may xảy ra sự cố đáng tiếc, gia đình người xấu số sẽ chỉ nhận được khoản “tiền đền bù” khoảng từ 15 đến 20 triệu đồng. Biết là nguy hiểm đến tính mạng và bị thiệt thòi, nhưng người lao động vẫn phải “bám vào đá” để mưu sinh.

 

Đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Hà Nam sớm có biện pháp bảo vệ sự an toàn cho những người lao động tại đây.