Thị trường chứng khoán: Khó lấy lại thời hoàng kim

> "Bố già" trên sàn chứng khoán

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam cũng đã có dấu hiệu hồi phục một phần, nhờ động thái giảm biên độ giao dịch chứng khoán do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đưa ra.

Tuy nhiên, với biểu hiện “gượng dậy của người mới ốm nặng” (5 phiên tăng không bằng 1 phiên giảm), nhiều ý kiến cho rằng phản ứng trên của cơ quan quản lý cao nhất về TTCK là quá chậm, thậm chí biện pháp tích cực lại có thể đem lại kết quả tiêu cực.

Phóng viên GĐ&XH đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đức Hưởng, Tổng Giám đốc Ngân hàng Liên Việt, cố vấn thường trực Bản tin tài chính VTV1 - Đài THVN.

Ông đánh giá thế nào về hiệu quả của việc thu hẹp biên độ giao dịch chứng khoán?

Chốt phiên giao dịch hôm qua (3/4), VN-Index tạm ở mức 529,23 điểm, tăng hơn 4 điểm so với phiên trước đó. Mặc dù liên tục tăng “kịch trần”, nhưng chỉ số VN-Index chỉ “nhích” từng bước một cách chậm chạp. Giao dịch ngưng trệ vì cán cân cung - cầu bị lệch, nhà đầu tư chán nản bỏ sàn và quay sang đầu tư vào những lĩnh vực khác. Nghịch lý này, theo nhiều chuyên gia tài chính có nguyên nhân từ việc giảm biên độ giao dịch.

Việc thu hẹp biên độ giao dịch chứng khoán đã được đưa ra không đúng thời điểm. Lẽ ra, thị trường chứng khoán có thể tăng trưởng trở lại một cách mạnh mẽ hơn thì đã bị kìm lại bởi quyết định này.

Khi VN-Index còn khoảng 800 điểm hoặc 700 điểm, lẽ ra đã phải áp dụng biện pháp này thì sẽ không có mức tụt thê thảm như thời gian qua. Vậy nhưng nó đã không được đưa ra một cách kịp thời, để đến khi chỉ số VN-Index xuống tới mức gần 480 điểm, tức là xuống đến “đáy”, mới đưa ra là không hợp lý.

Theo tôi đánh giá thì đây là biện pháp tích cực nhưng hiệu quả của nó thì lại ngược lại: Vô tình trở thành giải pháp “kìm lên” chứ không phải là “kìm xuống” như mong đợi.

Tại sao UBCKNN không đưa ra biện pháp này vào thời điểm như ông nói, mà lại đưa ra khi thị trường đã ở mức giảm thê thảm như vậy. Phải chăng họ không biết điều này, thưa ông?

Theo tôi, nguyên nhân thì nhiều và không hẳn là UBCKNN không biết. Có thể là do thủ tục hành chính của chúng ta còn quá rườm rà, khi “trình” được đến nơi và ra được quyết định này thì thị trường đã xuống rất thấp.

Có nghĩa là có thể việc đề nghị giảm biên độ giao dịch chứng khoán đã được đưa ra khi thị trường chưa đến mức hoảng loạn và chỉ số VN-Index chưa tụt dưới 500 điểm, nhưng chờ cho được quyết định này ra đời thì sự thể đã thay đổi quá nhiều.

Tôi vẫn cho rằng cần sớm đưa UBCKNN ra khỏi Bộ Tài chính.

Trong thời điểm hiện tại, ông vẫn lạc quan cho rằng thị trường chứng khoán sẽ tiếp tục đà đi lên?

Tôi cho rằng, khi chứng khoán đã xuống đến đáy và mức gần 480 điểm VN-Index đã là mức thấp nhất có thể. Lúc bấy giờ đầu tư thoải mái vì thời điểm đó giá chứng khoán đã ở mức ưu đãi.

Lúc này, nhà đầu tư hoàn toàn yên tâm vì giá có lên cũng tốt mà không lên cũng chẳng sao, vì việc đầu tư là đầu tư vào lợi nhuận. Người đã mất mát rất nhiều thì cũng coi đây là cơ hội để tiếp tục đổ tiền vào thị trường nhằm “gỡ” lại, nhà đầu tư mới thì cũng coi đây là cơ hội thử sức kinh doanh. Mà với mức giá như vừa qua, việc nắm giữ cổ phiếu hoàn toàn có lợi nhuận, ít nhất là xét về mặt cổ tức thì cũng đã đảm bảo sự yên tâm.

Vấn đề là các cơ quan chức năng của chúng ta đã không chọn đúng điểm “rơi” để có biện pháp. Hiện tại, việc đầu tư ngắn hạn, đầu tư cơ hội theo kiểu “lướt sóng” đã không còn nữa vì biên độ thấp quá. Cơ hội hiện tại dành cho những nhà đầu tư dài hạn và có tầm nhìn.

Trong thời gian qua khi thị trường chứng khoán “xanh” trở lại, đã xuất hiện hiện tượng các lệnh mua cực lớn với một số loại cổ phiếu. Có ý kiến cho rằng đó là cách đặt lệnh ảo nhằm “kích cầu giả tạo” của một số cá nhân để trục lợi. Quan điểm của ông về vấn đề này ra sao?

Đó là chuyện mà dân chứng khoán thường gọi là “mua tay phải, bán tay trái”. Hiện nay chúng ta chưa thống kê được có bao nhiêu người có từ 2 tài khoản trở lên ở một hoặc nhiều công ty chứng khoán. Mặc dù ở Việt Nam quy định cấm điều này rất ngặt nghèo, nhưng vấn đề là không kiểm soát được. Hoặc là chuyện không công khai đứng tên ở 2 công ty chứng khoán, nhưng lại mở tài khoản dưới tên một người khác.

Các biện pháp “lách” này đã tạo ra hiện tượng những “hội đầu tư” và họ hoàn toàn có thể thực hiện kiểu “kích cầu” một loại cổ phiếu nào đó. Nạn nhân của việc này chính là những nhà đầu tư ít thông tin, đầu tư theo phong trào hoặc mới vào nghề.

Việc một người có từ 2 tài khoản ở 2 Cty chứng khoán trở lên có khó kiểm soát không, thưa ông?

Chúng ta không kiểm soát chứ nếu kiểm soát thì hoàn toàn có thể được. Các biện pháp nghiệp vụ hay thậm chí chỉ tra cứu trên mạng cũng có thể phát hiện ra hiện tượng này. Chỉ có việc đứng tên người khác là khó kiểm soát thôi.

Theo ông, thời gian tới thị trường chứng khoán có thể quay trở lại được như thời kỳ hoàng kim trước đây không?

Khó! Bởi bây giờ nhà đầu tư người ta đã “khôn” lên rất nhiều. Còn các nhà đầu tư nghiệp dư thì đã “chết lên, chết xuống” rồi nên họ đã có kinh nghiệm, có bài học. Mà cũng phải có những cú sốc như thế này thì mới có dịp để người ta nhìn lại mình.

Không phải chỉ các nhà đầu tư nhỏ lẻ mà ngay cả nhiều tập đoàn, nhiều tổng công ty cũng tham gia vào việc đầu tư chứng khoán và bây giờ cũng đã rơi vào tình trạng khó khăn. Đó là bài học, là cái giá của việc bỏ nhiệm vụ chính đi làm nhiệm vụ “phụ” mà không có “nghề”.

Có những người đang sản xuất hàng hoá, đang kinh doanh lĩnh vực khác và sống rất sung túc, tự dưng đem bán hàng hoá đi, cầm cố tài sản, vay mượn để lên sàn và bây giờ có muốn quay lại để bán hàng, để sản xuất cũng đã không còn có tiền nữa. Tất cả đã được “găm” vào chứng khoán - “nghề phụ” nhưng không hề có… “nghề”.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này.

“Nới nhẹ” biên độ giao dịch chứng khoán Một nguồn tin chiều qua cho biết, từ 7/4 tới đây UBCKNN sẽ nới rộng biên độ giao dịch chứng khoán từ 1% lên 3% với Sở Giao dịch CK TP Hồ Chí Minh (HOSE) và từ 2% lên 5% với Trung tâm Giao dịch CK Hà Nội (HaSTC). Động thái này nhằm tăng tính thanh khoản cho thị trường, giảm thiểu áp lực lệch cán cân cung - cầu và khuyến khích nhà đầu tư quay trở lại các sàn chứng khoán. Tuy nhiên, theo một số chuyên gia tài chính, dù có thêm 1 bước đi thận trọng đi nữa thì mức nới rộng này chưa thực sự đáp ứng được nhịp điệu phát triển hiện tại của thị trường.

Chí Long (thực hiện)