Thu phí tầng ngầm và công trình công cộng: Con dao hai lưỡi ?

Trước những thông tin này, có ý kiến cho rằng không lâu nữa sẽ không thể đến các khu vui chơi, giải trí công cộng vì phải mất phí.

Tuy nhiên, theo giải thích của Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Thế Ngọc thì thực tế sẽ tốt đẹp hơn hiện tại nhờ có quy định quản lý và chế độ thu phí này.

Thu phí : Ai mừng, ai lo?

Theo ý kiến của một số chuyên gia trong ngành, đến thời điểm này mới thảo luận để đưa ra biện pháp quản lý, sử dụng và thu phí đối với các công trình ngầm, công trình lấn biển, các khu công cộng là quá chậm so với thực tế phát triển. Vì trên thực tế hiện nay không ít công trình xây dựng có tầng ngầm vượt xa diện tích mặt đất sở hữu thực tế.

Trước mắt, chưa nhìn thấy những tác hại của việc lấn chiếm diện tích ngầm này; Nhưng trong thời buổi “tấc đất tấc vàng”, sử dụng tầng ngầm để cơi nới diện tích là điều nhiều chủ đất tính đến. Do đó, về lâu dài nếu không có quy định quản lý chặt chẽ, sẽ dẫn đến tình trạng cơi nới diện tích ngầm tràn lan, tác hại sẽ khôn lường.

Tuy nhiên, một số người dân lại cho rằng việc thu phí thêm tầng ngầm, khu vui chơi công cộng, bệnh viện sẽ khiến giá cả tăng, người nghèo có bệnh không dám đến bệnh viện và những khu vui công cộng sẽ vắng bóng người.

Anh Vũ Mạnh Ly, Đội phó đội 3, Cty Cổ phần Xây dựng Công trình Giao thông Vận tải 842 nói: “Việc đưa ra quy định về việc quản lý, sử dụng và thực hiện nghĩa vụ tài chính của người được Nhà nước cho phép xây dựng, khai thác công trình ngầm, công trình lấn biển trong thời điểm này là cần thiết. Vì chuyện xây tầng ngầm, từ lâu đã xuất hiện và ngày càng phổ biến hơn.

Có không ít đơn vị đang lên kế hoạch về việc khai thác tối đa diện tích tầng ngầm nhằm mục đích kinh doanh và mở rộng sản xuất kinh doanh. Thậm chí, họ tính ngay đến chuyện mở rộng diện tích dưới tầng ngầm. Nếu không có quy định cụ thể, điều này sẽ gây nên tình trạng sử dụng bừa bãi lòng đất theo ý muốn, làm ảnh hưởng đến các công trình lân cận.

Còn đối với chuyện thu phí các công trình công cộng như trường học, bệnh viện, sân golf, tôi nghĩ cần có quy định một cách cụ thể. Không nên tạo thêm một “bước đệm” để giá vào nơi vui chơi công cộng trở nên đắt đỏ, viện phí thêm cao”.

Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng,  việc thu phí diện tích ngầm chỉ nên áp dụng đối với những công trình trưng dụng diện tích ngầm lớn như bãi đỗ xe mà một số thành phố lớn đang tiến hành xây dựng, hay những công ty có ý định thâu tóm diện tích ngầm lớn quanh trụ sở của mình. Những cơ quan, đơn vị hay hộ dân xây dựng tầng hầm trên diện tích mặt đất họ được phép sở hữu thì không được thu phí.

Thu phí là bổ sung thiếu sót của Luật cũ

Theo thông tin từ Bộ TN&MT thì thu tiền sử dụng đất công trình ngầm, lấn biển, các khu đất phục vụ giáo dục, thể thao, y tế có thu phí; cho phép giao dịch quyền sử dụng đất đối với các đối tượng này sẽ là những điểm mới nhất sẽ đưa vào Luật Đất đai sửa đổi.

Thứ trưởng Bộ TN&MT Trần Thế Ngọc cho rằng, việc bổ sung thêm về các quản lý, sử dụng và thực hiện nghĩa vụ tài chính của người được Nhà nước cho phép xây dựng, khai thác công trình ngầm, công trình lấn biển trong Luật Đất đai sửa đổi là cần thiết. Vì đây là những thiếu sót trong quy định của luật hiện hành được các chuyên gia bức xúc nhiều nhất.

Bởi lẽ, TPHCM và cả Hà Nội đang trở thành những đô thị sẽ khai thác triệt để không gian ngầm trong tương lai, nhưng chưa có luật để quản lý, chế tài, kiểm soát và phát triển lĩnh vực này. Việc xã hội hóa đất đai trong nhiều lĩnh vực cũng có sửa đổi quy định trong luật mới.

Cụ thể là, khuyến khích doanh nghiệp sử dụng đất kinh doanh thể dục thể thao, y tế, giáo dục, đào tạo, bằng cách công nhận quyền giao dịch các giá trị phát sinh trong quá trình đầu tư trên bất động sản này, với điều kiện phải đóng tiền sử dụng và tiền thuê đất đầy đủ.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Thế Ngọc, trước đây đất thuê trả tiền hằng năm làm trường học, sân golf, bệnh viện, trung tâm thể dục thể thao không có giá trị giao dịch về mặt pháp lý. Tuy nhiên, trên thực tế, thị trường vẫn có rất nhiều loại giao dịch ngầm liên quan đến lĩnh vực này. Điều này gây nên sự lãng phí và tiền thu từ diện tích công lại rơi vào túi một số cá nhân. Còn chuyện sẽ áp dụng việc quản lý, sử dụng và thu thuế như thế nào thì vẫn đang tiếp tục được bàn thảo. Nhưng chắc chắn việc quản lý và thu thuế này sẽ không ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.

Cũng theo Bộ Tài nguyên và Môi trường thì mọi đề xuất được đa số các chuyên gia đồng tình, Bộ sẽ bổ sung và điều chỉnh vào Luật Đất đai mới. Những đề xuất nào còn nhiều tranh cãi sẽ tiếp tục được tháo gỡ trong những cuộc hội nghị chuyên sâu hơn, cho đến khi đi đến thống nhất, nhằm góp phần nâng cao tính minh bạch cho thị trường bất động sản trong tương lai.

Nhà nước chỉ lấy lại khoản thất thu một cách phi lý từ diện tích công nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện cho họ có thể giao dịch về mặt pháp lý với diện tích đang sử dụng.  Đưa ra quy định quản lý, sử dụng và thu phí từ diện tích ngầm là biện pháp kích cầu về thị trường này, thay vì nhiều doanh nghiệp phải chen lấn nhau trên diện tích mặt đang dần kín chỗ. (Thứ trưởng Trần Thế Ngọc)

Kỳ Anh