Thực hiện đề án hỗ trợ huyện nghèo xuất khẩu lao động: Toát mồ hôi lo... chất lượng

 

Người lao động được học nghề trước khi đi xuất khẩu lao động. Ảnh: T.G

“Dạy tao học tiếng Kinh để tao đi nước ngoài...”, câu nói này đã thành câu cửa miệng của không ít người dân ở hai huyện Mù Cang Chải và Trạm Tấu, tỉnh Yên Bái từ khi họ biết đến chương trình xuất khẩu lao động có hỗ trợ của Chính phủ mà họ là đối tượng thụ hưởng. “Đây là một khó khăn mà Yên Bái đang cố gắng vượt qua kể từ khi tuyển lao động ở hai huyện này”, bà Hà Thị Hạnh, Phó trưởng phòng Việc làm và An toàn lao động (Sở LĐ,TB&XH tỉnh Yên Bái) cho biết.

Tính đến ngày 15/9, Yên Bái đã tuyển chọn và hoàn thành khóa học cho 90 người là công dân hai huyện nghèo trên, trong đó đã có 41 người lên đường đi làm việc ở nước ngoài. Tuy nhiên khó khăn đầu tiên là nhiều người còn không biết tiếng Kinh nên ngay khi đến Phòng LĐ,TB&XH huyện đăng ký, câu đầu tiên họ đề nghị là dạy họ tiếng Kinh. Kế đó, đa phần đồng bào ở vùng sâu, vùng cao ít tiếp xúc nên nhận thức và hiểu biết hạn chế, trình độ tay nghề không có gì, chỉ là lao động phổ thông. “Thật may mắn là cả 90 người đi học đợt đầu đều rất chịu khó học tập, chấp hành nghiêm chỉnh nội quy, quy định và nắm bắt nhanh các nội dung trong giáo dục định hướng trước khi lên đường sang nước bạn làm việc. Hai đơn vị tiến hành thí điểm tiếp nhận lao động này ở Yên Bái là Công ty XKLĐ Vinaconex và Công ty Cavicovina đều đánh giá cao các ưu điểm này của người lao động và đang tiến hành các thủ tục tuyển chọn tiếp theo”, bà Hạnh phấn khởi nói.

Theo Quyết định 71 của Chính phủ về hỗ trợ các huyện nghèo đẩy mạnh xuất khẩu lao động thì mỗi năm sẽ có 1 vạn lao động thuộc 62 huyện nghèo trên cả nước đi xuất khẩu lao động. Hiện tại, đề án đang được triển khai thí điểm ở Thanh Hoá, Quảng Ngãi và Yên Bái. Tham gia chương trình này, người lao động ở các huyện nghèo được hỗ trợ kinh phí từ ăn ở, học hành, phí đầu vào... Tổng mức kinh phí hỗ trợ lên tới gần 5.000 tỷ đồng.

Ngay từ khi công bố thực hiện đề án này, Cục Quản lý lao động ngoài nước, Bộ LĐ,TB&XH đã cho rằng mối lo lớn nhất vẫn là khâu chất lượng lao động. Đồng bào ở các huyện nghèo đa phần không có nghề nghiệp cụ thể, công việc hàng ngày là lao động chân tay. Giữa tháng 9, để khắc phục nhược điểm này, Bộ LĐ,TB&XH đã tổ chức hội nghị hướng dẫn dạy nghề cho các huyện nghèo. Ông Đàm Hữu Đắc - Thứ trưởng Bộ LĐ,TB&XH cho rằng: Nghị quyết 30a của Chính phủ về Chương trình giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 62 huyện nghèo trên cả nước đã xác định mục tiêu là phải tạo ra bước đột phá trong đào tạo nguồn nhân lực. Cụ thể, đến năm 2010, tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo, tập huấn, huấn luyện trên 25%; đến năm 2015 đạt  trên 40%... Muốn làm được như thế, các địa phường cần phải chủ động tăng cường dạy nghề gắn với tạo việc làm, đầu tư xây dựng mỗi huyện một cơ sở dạy nghề, có nhà ở nội trú cho học sinh, học viên để dạy nghề tại chỗ cho lao động nông thôn.

Vậy nhưng, tại 62 huyện nghèo trên cả nước đến nay mới có 27 huyện có trung tâm dạy nghề. Ở đây đã hoàn thiện chương trình dạy nghề sơ cấp, liên kết với các trường trung cấp nghề, cơ sở dạy nghề để tổ chức đào tạo cho lao động, trong đó tập trung chủ yếu vào một số lĩnh vực như trồng trọt, chăn nuôi, thú y, điện dân dụng, hàn, may, dệt thổ cẩm, đan lát, sửa chữa xe máy, máy nông nghiệp, xây dựng dân dụng, tin học văn phòng... Tuy nhiên số lượng giáo viên còn thiếu cũng như trình độ sư phạm còn hạn chế; số cán bộ, giáo viên, công nhân viên làm việc tại các trung tâm dạy nghề hiện có 201 người, trong đó chỉ có 59 giáo viên, tính trung bình, mỗi đơn vị chỉ có khoảng 2- 3 giáo viên...

Như thế, mạng lưới cơ sở dạy nghề về cơ sở vật chất thiếu đồng bộ, số lượng các loại trang thiết bị phục vụ đào tạo nghề còn hạn chế, chưa có đủ cơ sở vật chất phục vụ công tác dạy và học, mà chủ yếu dạy nghề lưu động tại các xã...