Thương quá lão mù cõng củi, tìm con

 

Chúng tôi đến thôn Biềng, xã Nam Dương lúc mặt trời đã đứng bóng. Thôn lác đác vài ngôi nhà lọt thỏm giữa những trái núi cao. Hỏi thăm vào nhà ông Nguyễn Văn Đích chẳng khó vì mọi người ai cũng biết "lão Đích mù cõng củi". 

Nhà ông Đích cũ kỹ, rêu bám xanh tường, mái ngói đôi chỗ vỡ vụn. Chúng tôi tới nhà đúng bữa cơm trưa, chứng kiến cả bốn người ngồi quanh mâm cơm vẻn vẹn một rổ rau rừng chấm mắm. Bà Luỹ, vợ ông Đích đon đả ra mời chúng tôi. Căn nhà trống tuềnh trống toàng, chỉ có hai chiếc giường ọp ẹp, chiếc bàn uống nước, nói đúng hơn là hai tấm gỗ được kê sát nền đất - là chỗ vợ chồng ông vẫn thường ngồi. Hôm nay ông Đích không cùng vợ lên rừng kiếm củi vì ông không được khoẻ.

 

Bà Luỹ vừa rót nước, vừa nhớ lại những ngày tháng cơ cực của vợ chồng mình. Vợ chồng bà ăn ở với nhau được 23 năm, sinh được bốn đứa con. Chừng ấy năm sống với nhau là ngần ấy thời gian họ vật lộn với nghèo khổ. Cả ba đứa con lớn đều không được đi học. Đứa con gái đầu là Nguyễn Thị Dung, năm nay 22 tuổi. Cách đây hơn 3 năm, Dung đi bán củi than và đi biệt tăm không thấy về. Đứa thứ hai là Nguyễn Thị Liễu, 21 tuổi, bị bệnh tâm thần. Đứa con trai thứ 3 tên là Sức, vừa tròn 15 tuổi, bỏ nhà đi vào Nam gần năm nay không về. Đứa con út mới 5 tuổi, người xanh xao như tàu lá, đau ốm liên miên.

 

Vợ chồng ông Đích trong căn nhà nghèo túng.

 

 

Ông Đích năm nay đã gần năm mươi tuổi. Tuổi già đã cận kề ngay trước mặt mà niềm vui như thách thức với ông. Mắt bị mờ từ nhỏ, lớn lên chàng thanh niên Đích cũng có ước mơ, khát vọng cho riêng mình. Năm 1979, lúc đó mới tròn 18 tuổi, ông Đích tình nguyện nhập ngũ nhưng do gia đình neo đơn, mắt lại bị mờ nên không được đi. Ông Đích lúc bấy giờ không nản chí, tham gia hoạt động sản xuất ở địa phương. Tuổi trẻ đầy hứa hẹn với ông thì tai hoạ ập đến. Chỉ vì trận ốm nặng mà đôi mắt vĩnh viễn không nhìn thấy ánh sáng.

 

Ông Đích mò mẫm lên rừng chặt củi, đốt than bán lấy tiền nuôi em. Lúc đầu công việc này quá khó khăn, có khi đang nhặt củi trong rừng mưa to không tìm thấy đường về nhà đành chịu rét trong rừng đợi hàng xóm vào tìm. Chuyện va vấp, ngã trên đường xảy ra thường xuyên nhưng ông vẫn vượt qua để chèo lái gia đình.

 

Đường duyên đến với ông Đích muộn màng. Năm 1987, ông Đích kết hôn với bà Luỹ là người cùng làng, hai người một mờ, một sáng gắng gượng dắt nhau qua quãng đời bất hạnh.

 

Ngày nào cũng vậy, cứ 5 giờ sáng ông Đích lần đường vào rừng lấy củi. Hành trang mang theo chỉ một ít cơm nắm với con dao quen thuộc. Đến xế chiều, bà Luỹ vào rừng vác củi về. Công việc cứ lặp đi lặp lại hơn hai mươi năm nay. Ông Đích không hình dung ra quang cảnh nơi đây nhưng con đường ông đã quen. Ông không còn nhớ mình leo bao nhiêu con dốc, lội qua bao nhiêu con suối nhưng ngần ấy năm ông đã trở thành người cõng củi lão làng.

 

Hai vợ chồng ông Đích làm quần quật cả ngày vẫn không đủ ăn. Tiền kiếm được từ việc đốt than, chặt củi chẳng đáng là bao nhưng lại là nguồn thu nhập chính của gia đình. Mỗi ngày cố gắng cũng chỉ được 15 đến 20 ngàn đồng, cộng với thóc thu hoạch từ vài sào ruộng do bà Luỹ đảm đương. Nhà tuy 6 người nhưng ông bà vẫn là lao động chính. Bà Luỹ nói nghẹn: "Năm kia, khi cháu lớn mất tích, rồi đứa thứ ba bỏ nhà đi lang thang, tôi thì chết hụt vì bệnh lao. Tôi tưởng cái gia đình này tan nát hẳn". Thấy hoàn cảnh gia đình ông Đích khó khăn, hàng xóm mỗi người giúp đỡ một ít. Người góp gạo, người cho tiền, vực gia đình họ qua cơn hoạn nạn.

 

Ông Nguyễn Văn Kính, Chủ tịch UBND xã Nam Dương cho biết: "Gia đình ông Đích được liệt vào những gia đình đặc biệt khó khăn. Hai vợ chồng đều không có khả năng lao động. Hàng năm, xã có hỗ trợ cho gia đình 300.000 đồng và 50 kg gạo. Riêng với cháu Mạnh, con ông Đích sắp đến tuổi đi học nhưng gia đình không có điều kiện nên cháu có nguy cơ không được đến trường, chúng tôi đang có biện pháp giải quyết...".

 

Hình ảnh ông mù cõng củi không còn lạ lẫm với người dân thôn Biềng cũng như người dân xã Nam Dương. Ông vẫn lầm lũi hàng ngày kiếm  tiền cùng vợ nuôi con. Khi được hỏi về ước mơ của mình, ông Đích trầm tư nói: "Tôi chỉ mong tìm được tung tích cái Dung vì đã 3 năm không có tin tức gì. Còn thằng Sức đã gần một năm không thấy về nhà. Vì cái nghèo mà tôi bất lực, không thể cho các con cuộc sống tốt hơn".