Tiếng còi tàu nên duyên vợ chồng

GiadinhNet - Qua bao năm tháng gánh chịu đạn bom chiến tranh, sự khắc nghiệt của khí hậu, thời tiết, tuyến đường sắt Bắc - Nam đã bị tàn phá nặng nề.

Tiếng còi tàu nên duyên vợ chồng 1

Người dân vẫy cờ hoa đón đoàn tàu thống nhất nối liền Bắc - Nam năm 1976. Ảnh: TL

 
Chính phủ đã quyết định khôi phục nối lại tuyến đường sắt hai miền để việc đi lại của người dân được thuận lợi. Ngày 31/12/1976, chuyến tàu Thống Nhất đầu tiên trong thời bình đã lăn bánh. Một trong những người vinh dự ngồi trước vô lăng chuyến tàu lịch sử năm ấy là ông Vũ Ngọc Long. Qua sự giới thiệu của các lãnh đạo ga Sài Gòn, chúng tôi tìm đến nhà người lái tàu năm xưa tại khu chung cư ở khu phố 1, phường An Phú, quận 2, TP HCM. Bên ly trà nóng mời khách, ông Long say sưa hồi tưởng lại những năm tháng gian khổ nhưng rất oai hùng.

Băng trong mưa bom bão đạn

Năm 1965, chàng trai Vũ Ngọc Long tốt nghiệp cấp 3.Tháng 10 năm đó, anh khấp khởi cầm giấy báo trúng tuyển vào Trường Trung học chuyên nghiệp Đường sắt Tam Dương, Vĩnh Yên (cũ). Anh được phân về lớp 17 cầu, nhưng người bạn thân là Lê Duy Ứng rỉ tai: “Cậu lên ban giám hiệu xin đổi sang lớp 17 máy với tớ đi”.
 
Ngập ngừng đứng trước thầy hiệu trưởng (thầy Cao Thành Cát), chàng trai trẻ rụt rè: “Dạ thưa thầy, thầy cho em chuyển sang khối máy-xe được không ạ?”. Nhìn cậu học viên cao 1m52, người nhỏ thó đứng hồi hộp, thầy Cát cười khẽ, gật đầu.

Trong thời gian này,Vũ Ngọc Long được tập sự tại khá nhiều đơn vị vận tải để tích lũy kinh nghiệm. Sau đó, anh được Tổng cục Đường sắt cho đi học lớp lái tàu loại đầu máy TU 5E, TU 7E - có trọng lượng, công suất nhỏ nhưng rất cơ động trong chiến tranh. Thời gian này đế quốc Mỹ điên cuồng ném bom đánh phá miền Bắc, Vũ Ngọc Long cũng đã hoàn thành xong khóa học. Ngày đầu tiên ngồi trong buồng lái cũng là ngày ông điều khiển con tàu chạy trong bom đạn để chi viện cho miền Nam.

Trong những năm tháng khói lửa đó, kỷ niệm không thể nào quên với ông là khi lái tàu qua khu vực khe Nước Lạnh và mỏ đá Hoàng Mai ở Thanh Hóa. Tuyến đường sắt khu vực này bị Mỹ trút rất nhiều bom đạn xuống hòng cắt đường vận chuyển hàng hóa, lương thực của ta. Ông Long kể: “Đêm 10/4/1972, máy bay B52 Mỹ trút bom như mưa xuống Ga V15 (nay là ga Vinh).
 
Tiếng còi tàu nên duyên vợ chồng 2

Lái tàu Vũ Ngọc Long (bên trái) và Đặng Đình Nghĩa chụp hình lưu niệm trước đầu máy DFH3-006 của con tàu nối hai miền Nam - Bắc. Ảnh: T.L

 
Trực ban liên lạc báo cáo với giọng gấp gáp rằng đầu máy xe lửa 107 đã bị đổ, phụ lái Nguyễn Văn Hùng đã hy sinh, còn lái chính Nguyễn Quang Nam thì đang bị thương. Khu vực cầu Hàm Rồng khi ấy là tọa độ “chết” mà kẻ thù quyết tâm đánh phá cho bằng được! Chiều ngày 17/5/1972, trong lúc chúng tôi đang vận chuyển vũ khí, lương thực qua địa bàn thị xã Thanh Hóa thì bất ngờ máy bay địch trút bom xuống đầu máy.
 
Tàu trúng rốc két, khoang lái bốc cháy dữ dội, đồng chí lái chính đã  hy sinh. Nhìn về phía cầu Hàm Rồng, đạn cao xạ của bộ đội ta bay lên vun vút đỏ rực cả bầu trời”…
 
“Tháng 10/1972, trong một lần đoàn tàu đi qua khe Nước Lạnh- đây là điểm giao thông huyết mạch giữa đường sắt- đường bộ nối liền Thanh Hóa và Nghệ An, quân địch đã cài bom nổ chậm dưới đường ray, khi đoàn tàu đi qua thì bom phát nổ. Người bạn thân của tôi là lái tàu Ngô Xuân Thắng đã anh dũng hy sinh. Sau khi khắc phục sự cố, chúng tôi lại tiếp tục đưa đoàn tàu lăn bánh về phía Nam dưới bom đạn của địch...”, ông Long bồi hồi nhớ lại.
 
Kí ức không phai

Đất nước hòa bình, mọi người  chuẩn bị cho chuyến tàu lịch sử lăn bánh thành công. Sáng ngày 31/12/1976, nhận mật lệnh từ cấp trên, ông Long làm Trưởng tổ lái kéo một đoàn tàu đi tiền trạm từ Hà Nội vào Thanh Hóa.

Tuy đã được khôi phục nhưng nhiều tuyến đường vẫn còn hư hỏng, nếu người lái không tập trung rất dễ khiến tàu lệch đường ray. Bên đường bộ, một chiếc xe bọc thép chạy song song để “hộ tống”. Về tới Thanh Hóa, đoàn tàu nhận lệnh đi vào Vinh. Tới ga Vinh, tổ lái nghỉ ngơi để chờ đoàn tàu lịch sử mang số hiệu ĐFH3 - 006 từ Sài Gòn ra.

Ngày 3/1/1977, con tàu lịch sử dừng bánh ở Vinh. Nhanh chóng, ông Long cùng tổ lái tàu tiếp tục sứ mệnh đưa con tàu về ga Hà Nội để hoàn thành hành trình nối liền Nam - Bắc. “Những ngày chiến tranh, lái tàu dưới làn bom đạn, mình rất bình tĩnh.
 
Tiếng còi tàu nên duyên vợ chồng 3

Ông Long xem nhật kí về ngành đường sắt.Ảnh: T.G

Hơn 40 năm phục vụ ngành đường sắt, ông Vũ Ngọc Long được Nhà nước trao tặng Huy chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước Hạng nhất, Huy chương Vì sự nghiệp xây dựng và phát triển ngành giao thông vận tải...

 
Vậy mà khi được giao nhiệm vụ lái con tàu Thống Nhất đầu tiên sau hơn 20 năm đất nước chia cắt, tổ lái lại cảm thấy vô cùng hồi hộp. Có lẽ do chúng tôi quá vui mừng.
 
Về tới ga, ông Trần Mẫn khi ấy là Tổng cục trưởng Tổng cục Đường sắt mang hoa lên đầu máy chúc mừng và cử nhân viên đem cà phê sữa, mì tôm cho cả tổ lái tàu. Lần đầu tiên trong đời tôi mới cảm nhận hương vị của tô mì gói mới ngon làm sao...”, ông Long kể.

Sáng ngày 4/1/1977, sau 80 giờ lăn bánh, đoàn tàu đã về tới ga Hà Nội. Như vậy sau 30 năm chia cắt, tuyến đường sắt Bắc - Nam được thông suốt trở lại.

Tiếng còi tàu  nên duyên chồng vợ

Trong muôn vàn âm thanh, nhưng có lẽ dễ nhận ra nhất là tiếng còi tàu, bởi âm thanh của nó có bè âm trầm, vọng xa và sâu thẳm.

Ông Long xúc động: “Cũng chính tiếng còi tàu đã giúp tôi với bà xã nên duyên vợ chồng. Năm 1972, cứ khi tàu đến ga Ninh Bình là anh em trong tổ lái xuống kiểm tra máy móc. Năm đó tôi làm quen với một cô thôn nữ có gương mặt trái xoan. Ba năm quen nhau, cứ khi tới ga Ninh Bình là chúng tôi hẹn hò bằng tiếng còi tàu. Tàu tới ga tôi kéo còi phát ra 2 âm dài, 1 âm ngắn là cô gái đó xuất hiện. Năm 1976, vợ tôi xin vào ngành đường sắt và phục vụ cho đến ngày nghỉ hưu”.

Nhớ lại những chuyến tàu đưa khách về quê ăn Tết muộn trong những năm 1970- 1980 ông Long nói: Hành khách mua vé đi tàu hồi ấy rất khó khăn. Từ TP HCM ra Hà Nội kéo dài đến 72 giờ, sau đó giảm còn 58 giờ…Trên tàu không có phục vụ ăn uống, nên hành khách chỉ thưởng thức duy nhất một món là “cơm nắm muối mè”, nhưng ai cũng vui!

Giờ đã về hưu, nhưng tiếng còi tàu dường như lúc nào cũng vang vọng trong ông. Cũng theo ông Long, đầu máy xe lửa ngày nay được chạy bằng động cơ diezen nên âm thanh tiếng còi tàu giống như xe ô tô chứ không trầm lắng như tiếng còi tàu chạy bằng đầu máy hơi nước như xưa.

Trước khi chia tay, ông Long nói với chúng tôi: “Nhiều thế hệ công nhân đường sắt gắn bó cả đời với tiếng còi tàu hơi nước nhưng nó đã lùi vào quá khứ. Bây giờ tôi ước ao giá một lần được sang Thụy Sỹ để nghe lại âm thanh điệu đà của tiếng còi tàu của những chiếc đầu máy răng cưa ngày xưa, nhưng  khó quá!”.
 

Sau khi thống nhất đất nước, ngày 14/11/1975, Chính phủ quyết định khẩn trương khôi phục tuyến đường sắt Bắc - Nam nối liền Thủ đô Hà Nội với TP Hồ Chí Minh.

Hơn 6 vạn cán bộ, công nhân ngành đường sắt, bộ đội và nhân dân dọc đường sắt đã vượt qua bao gian khó, làm việc bất kể ngày đêm trên công trường. Hơn một năm sau, tuyến đường sắt Bắc - Nam được nối lại.
 
Để đánh dấu sự kiện quan trọng này, ngày 31/12/1976, hai đoàn tàu mang tên Thống Nhất xuất phát cùng giờ tại hai đầu Tổ quốc là ga Hà Nội và ga Sài Gòn, khai thông tuyến đường sắt huyết mạch Bắc - Nam trong niềm tự hào của đồng bào cả nước.
 
Do vừa giải phóng nên công tác bảo đảm an toàn, an ninh cho chuyến tàu được đặc biệt quan tâm. Tàu chỉ chạy ban ngày, ban đêm nghỉ tại các ga chính Vinh, Đồng Hới, Đà Nẵng... Đến đâu cũng được nhân dân tổ chức mít tinh chào đón nồng nhiệt với cờ hoa, ảnh Bác Hồ.

Du Nguyễn

hoangthanhthuctap