Tìm mẹ

Nhưng càng xúc động hơn khi biết việc làm của chị xuất phát từ tấm lòng của một đứa trẻ mồ côi, mòn mỏi cả cuộc đời đi tìm mẹ...

Bán nhà làm từ thiện

Phó Chủ tịch UBND huyện Hiệp Đức, ông Nguyễn Văn Dũng ngay khi nghe ý tưởng đón hàng trăm người già, nghèo, neo đơn về chăm sóc tập trung của một cá nhân đã buông lời: “Người điên à!”. Nhưng chỉ sau một năm, “người điên” ấy đã làm cho cả tỉnh phải ngạc nhiên đến khâm phục.

Đó là chị Trịnh Thị Lời, 53 tuổi, nguyên là giáo viên tiểu học Trường Phù Đổng, huyện Thăng Bình. Từ cuối năm 2007, sau khi xin nghỉ hưu sớm, chị Lời đã bán 2 ngôi nhà gầy dựng được nhờ nuôi heo của mình ở thị trấn Hà Lam, huyện Thăng Bình để xây dựng trung tâm dưỡng lão tư nhân đầu tiên ở Quảng Nam tại thị trấn Tân An, huyện miền núi Hiệp Đức.

Ông Dũng kể, lúc đầu UBND huyện rất thận trọng trước việc đề nghị cấp đất, tạo điều kiện xây dựng trung tâm của chị Lời. Nhưng sau khi tìm hiểu kỹ, cả chính quyền lẫn nhân dân địa phương đều ủng hộ chị. Bây giờ, cái cơ ngơi ấy đã nên hình hài gồm 3 dãy nhà cấp 4, toạ lạc trên khuôn viên 500m2 đất, có khả năng đón nhận, chăm sóc cả trăm cụ già.

Tôi ghé thăm trung tâm, thật bất ngờ khi biết chỉ hơn 800 triệu đồng mà chị Lời đã tạo dựng một nơi ở vừa vững chãi, vừa thanh bình, ấm cúng đến vậy. Ngoài các phòng ở còn có khu sinh hoạt chung, có vườn hoa cây cảnh, có ruộng rau vườn chuối, những luống rau... tạo khung cảnh gần gũi, thân thiện như vườn nhà. Nơi đây chỉ mới có 19 trong tổng số 30 cụ già mà chị Lời dự định đón về trong năm 2008. Ngoài ra, chị còn mở lớp dạy nghề cho 40 trẻ khuyết tật.

Chị Trịnh Thị Lời.

Kể về những người mẹ mà mình đã tìm được về đây, giờ chị vẫn không cầm được nước mắt. Như mẹ Nguyễn Thị Hoàng đã chân yếu, mắt mờ ở tuổi 83 nhưng chỉ một mình trong túp lều phong phanh bên dòng sông Trầu chảy ngược, thuộc thôn Phú Bình, xã Quế Thọ. Mẹ Hoàng có một con gái, nhưng lấy chồng xa, lại nghèo đến khốn khổ bởi nghề nông nơi ruộng cằn hốc núi và 5 đứa con dại. Vì thế, bà lầm lũi nơi vườn cũ.

Thời gian gió thoảng, bà bỏ dần ruộng vườn cho đến tuổi 82 mới sống nhờ vào gạo cứu tế của ngành LĐ,TB&XH. “Rứa mà khi đón về đây, bà vẫn còn day dứt với vườn quê, cuối tháng lại xin chống gậy về để nhìn cái... nền nhà giờ đã phủ đầy cỏ dại”.

Bà Võ Thị Mô càng thương hơn khi đôi chân không còn tự nâng nổi thân già khô đét của tuổi 85 nhưng đã trải qua 2 năm côi cút khi con cái rời xa. Chị Lời cũng đã tìm được bà Nguyễn Thị Trạch, trong cảnh đơn chiếc ở tuổi 80 tại xã Bình Lâm...

Đặc biệt, cả 2 mẹ con bà Phạm Thị Ưng, 91 tuổi và Nguyễn Thị Hai, 60 tuổi đều được đón về trung tâm vì họ sống trong cùng cực khi cả 2 đều mù loà, lại còn đau ốm triền miên... Điều đáng nói là họ đều không phải đối tượng chính sách. Họ có con, cháu nhưng đã phải sống nhờ vào gạo cứu tế của xã hội. Chỉ tính riêng huyện Hiệp Đức đã có gần 100 trường hợp như vậy.

Chị Lời tâm sự: “Không thể trách hay nói rằng họ còn con cháu là không giúp đỡ được. Thực tế họ là những “chuối chín cây”, lay lắt và có thể “rụng” bất cứ lúc nào ở những bờ dậu, khu vườn hoang mà tôi đã tìm, đón được về đây.

Ngày tôi mồ côi mẹ chỉ 5 tuổi đầu, cả 5 anh chị em phải tứ tán. Tôi sống nhờ cô ruột ở Tam Kỳ. Nhà cô nghèo, nên từ lớp 3 đã phải lang thang các quán cơm để gom đồ thừa bán cho người nuôi heo. Nhìn người ta có mẹ mà xót xa tủi phận. Có lúc nhìn bạn cùng trang lứa bị mẹ đánh mắng mà tôi cũng quên việc, đứng ôm cột để ước ao. Sự ám ảnh ấy đã theo tôi cả cuộc đời.

Sau này, mẹ chồng tôi rất yêu quý con dâu, nhưng khát khao có mẹ đã hằn sâu trong tâm thức. Lập một trung tâm dưỡng lão để đón các bà mẹ già neo đơn về chăm sóc là ước nguyện từ lâu, nên ngay khi nghỉ hưu sớm năm 2007, tôi đã xúc tiến ngay”.

Xã hội sẽ chung tay

Không phải giàu có hơn người, song cả 4 đứa con ruột của chị Lời đã thành thất, 2 đứa trẻ mồ côi mà chị nhận làm con nuôi cũng trưởng thành. Vì vậy mà cả chồng con lẫn cha mẹ chồng của chị đều ủng hộ ý nguyện làm việc thiện. Điều may mắn nhất là sự ủng hộ hết sức tận tình của UBND huyện Hiệp Đức. Không chỉ cấp đất miễn phí để xây dựng trung tâm mà chính quyền còn tạo mọi điều kiện tốt nhất cho trung tâm này tìm, đón các cụ già về, tiếp tục chuyển gạo cứu tế đến trung tâm, luôn động viên và giúp đỡ kịp thời khi trung tâm có đề nghị.

Chị Lời kể, “xây dựng xong cơ ngơi thì tôi mới lo lắng về nguồn kinh phí bền vững để nuôi dưỡng các cụ. Chồng tôi khuyên nên bán nốt cái nhà còn lại, bỏ tiền vào ngân hàng để lấy lãi mua gạo cho các mẹ. Ý kiến đó hay, nhưng không đủ bởi còn nhiều việc phải lo như thuốc thang, tang ma cho các cụ khi hữu sự. Rồi tiền để đào tạo  nghề, hỗ trợ việc làm cho hàng trăm đứa trẻ khuyết tật...”.

Thời gian đầu, trung tâm đã vượt qua nhờ sự chia sẻ của cộng đồng. Đầu tiên là nỗ lực tự thân của những thành viên trong trung tâm.

Người “đàn ông” duy nhất ở đây là ông Huỳnh Văn Liên. Ông đến với trung tâm vì nghèo và buồn trong cảnh sống độc thân. Nhưng khi đến đây lại là người năng động nhất. Ông Liên vừa làm “coi trong ngó ngoài” ở trung tâm, vừa chăm vườn rau, cây cảnh, thể hiện vai trò đàn ông khi các cụ đau ốm, khi trung tâm có việc nặng nhọc... Bà Hai mắt mờ nhưng cũng phụ giúp chuyện bếp núc, cơm canh cho các cụ. Rồi bản thân các cụ, người mắt mờ thì giúp kẻ chân yếu... Họ dựa vào nhau, đỡ đần nhau.

Tại trung tâm, chị Lời cũng đã quy hoạch một không gian thân thiện, vừa ấm cúng nơi nghỉ dưỡng nhưng có vườn hoa cây cảnh, có ruộng rau, bếp củi, có hàng cau bụi chuối... thân thuộc như các cụ đang sống cảnh quê nhà. Đầu sân lại có một nhà chóp, luôn mở toang cửa để đón các cụ láng giềng ngoài thị trấn vào chuyện trò, giao lưu. Những người bạn già này cũng giúp các cụ ở trung tâm những câu chuyện mua vui, những lời động viên, đôi khi đọi trầu cau, bữa mớ rau, nồi lá xông...

Nhiều đơn vị ghé thăm cũng động lòng gửi cho 3 dàn máy vi tính, cái ti vi cũ. Cô giáo trẻ tuổi Nguyễn Thị Thảo ở cách xa trung tâm hàng chục cây số vẫn tranh thủ đều đặn đến dạy giao tiếp, dạy học cho mấy đứa trẻ khiếm thính, câm tại trung tâm...

“Ai cũng sẵn lòng thiện, chỉ vì họ không có điều kiện để làm việc thiện hoặc chưa có dịp để thể hiện thiện tâm của mình. Bởi vậy, tôi hy vọng trung tâm này ra đời sẽ có nhiều người giúp đỡ cho các cụ già neo đơn ở đây được vui sống những ngày cuối đời, ấm thân khi khuất núi”- chị Lời nói.

Tuy nhiên, không chỉ hy vọng rồi ngồi chờ hoặc mãi đi “ngửa tay” xin những nhà hảo tâm mà bản thân trung tâm phải tìm “con đường sống”. Với huyện miền núi thuần nông lâm nghiệp, sẵn nguyên liệu để xây dựng cơ sở sản xuất hàng lâm sản, thủ công mỹ nghệ... 40 trẻ khuyết tật được đào tạo nghề tại đây có thể tham gia làm việc. Nhưng chị Lời lại lo ngại “tai tiếng” khi dùng các em lao động.

Nhiều lần trăn trở, thì một nhà hảo tâm đã tặng cho dàn máy tinh lọc nước uống tinh khiết. Thế là trung tâm đã tìm được việc làm nhẹ nhàng hơn cho các cháu tham gia. Sau khi hoàn tất các xét nghiệm y tế, cơ sở khai thác sản xuất nước khoáng tự nhiên, ngày 14/9 trung tâm này chính thức cho ra đời nước uống đóng chai mang thương hiệu “Nguồn sống”.

Khi đã có “Nguồn sống” làm “chỗ dựa” cho trung tâm, chị Lời lại có ước vọng mới, sẽ mở rộng quy mô hoạt động của trung tâm, sẵn sàng kế hoạch cho việc đón nhận cả trăm cụ già neo đơn, độc thân của các huyện, ở cả tỉnh.

Chị cũng đã mời Ủy ban Mặt trận Tổ quốc của huyện cử thành viên tham gia với trung tâm ngay từ đầu để hỗ trợ việc tuyển chọn, đón nhận các cụ, thực hiện những cam kết mang tính pháp lý liên quan đến việc hậu sự cho các cụ, giám sát hoạt động, tài chính của trung tâm.

Chị Lời nói, tôi làm vậy vì nghĩ sau này mình già hoặc có mệnh hệ gì thì sẽ có người kế sự, tiếp tục duy trì và phát triển trung tâm này để lo cho được nhiều người già.

Hàn Phong