Trao đổi với PV GĐ&XH ngày 11/11, GS-TS KH Nguyễn Ân Niên - Chủ tịch Hội Thủy lợi TPHCM lý giải, hiện TPHCM đang trong tình trạng xấu nhất về ngập, do tiêu thoát nước kém vì đang phải chặn các tuyến đường để thi công hệ thống cống, nên nước mưa thoát theo hệ thống cống rất ít.
Hệ thống cống thoát, kênh rạch chưa làm việc được, nước chỉ có thể tiêu thoát từ cao đến thấp, khi ấy đường sá, ngõ hẻm sẽ trở thành đường tiêu thoát nước, đôi khi "phố thành sông" là vì thế.
|
|
|
Nước ngập tại đường Đinh Tiên Hoàng, Q.1 ngày 10/11. Ảnh: T.G |
Với tình hình đó, liệu TPHCM sẽ ngập lâu như Hà Nội nếu mưa to xảy ra không, thưa Giáo sư?
- Tuy hiện nay TPHCM có ngập ứ khi mưa, dù chỉ mưa ngắn như ngày 10/11, nhưng TPHCM khác với Hà Nội là sông Sài Gòn có thuỷ triều. Tác động của thủy triều tuy có mặt tiêu cực là gây ứ nước khi triều cường, nhưng mặt tích cực là khi chân triều thấp thì nước rút. Cho nên, TPHCM khó có thể ngập nhiều ngày như ở Hà Nội, mà phần lớn là nước sẽ tiêu thoát trong thời gian 6 giờ đồng hồ triều hạ.
Vậy nếu mưa to kết hợp với triều cường thì tình hình TPHCM sẽ như thế nào, thưa Giáo sư?
- Tôi lấy ví dụ, nếu TPHCM có mưa liên tục từ lúc 0h đến 6h sáng và cho là lượng mưa 200mm, đấy cũng là thời điểm triều lên (thuỷ triều sông Sài Gòn lên cao vào thời điểm 6h và 18h). Như thế TPHCM sẽ bị ứ nước hoàn toàn. Vả lại, đây là thời điểm TPHCM đang triển khai các công trình tiêu thoát nước với hàng trăm "lô cốt", cho nên hệ thống tiêu thoát nước chưa thể làm việc đúng công suất.
Vì thế, tình hình ngập úng sẽ rất nghiêm trọng trong những giờ đầu. Nhiều nơi sẽ ngập trên 1m, còn phổ biến là 0,5m. Nhưng từ 7h trở đi, nước triều bắt đầu rút đến 12h. Đó là khoảng thời gian tiêu thoát phần lớn nước ngập.
Sở dĩ tôi nói phần lớn mà không phải toàn bộ vì có những khu vực nằm xa sông rạch, mà đặc biệt là những vùng lâu nay không có điều kiện tiêu thoát nước như khu ngã tư Bốn xã, khu vực Cây Gõ... nước ngập sẽ giảm đi nhưng vẫn ứ đọng. Nếu như nơi đây nước ngập khoảng 1m thì khi triều rút, nước chỉ rút đi vài mươi phân mà thôi. Phải chờ đến đợt triều rút thứ hai, tức là sau 18h đến 3 giờ sáng hôm sau nước mới có thể rút hết được.
TPHCM có khoảng 45% diện tích đất có độ cao 0,8m-1,5m, trong khi đỉnh triều có thể đến 1,4m, do có nơi không mưa vẫn ngập lúc triều cường, song vẫn có khả năng tự tiêu thoát nước nhờ thủy triều hạ. Đây là điều cơ bản giúp TPHCM khó ngập lâu như Hà Nội.
Liệu một trận mưa to và lâu thật sự có thể xảy ra trên địa bàn TPHCM?
- Khả năng xảy ra mưa to ở TPHCM thường là do có bão đổ bộ vào. Trong trường hợp đó, mưa cũng chỉ khoảng 250mm và kéo dài hai ngày. Tuy nhiên, diễn biến ngày càng phức tạp của sự biến đổi khí hậu khiến lượng mưa tại TPHCM ngày càng cao. Ví dụ ngày 15/10/2007, chỉ trong 2h mưa đến 300-400mm. Điều này rất hiếm nhưng cũng đã xảy ra. Do đó, chúng ta không thể chủ quan mà khẳng định được.
Xin cảm ơn Giáo sư.
Vân Khánh (thực hiện)
