Trần sao, âm vậy
Giadinh.net - Đã là ngày 21 tháng Chạp âm lịch, chẳng còn mấy thời khắc nữa là đến “Tết ông Công”. Quan niệm của người Việt, Táo quân sẽ bẩm cáo lên thiên đình những hoạt động của gia chủ năm cũ, định hướng phúc lộc cho năm mới.
Bởi quan trọng là vậy, nên dù bận rộn trăm bề, các gia đình cũng đều có chút lễ lòng thành dâng lên, mong có lời hay ý đẹp cho mình.
2. Nếu cứ chiểu theo lệ cũ, Tết ông Công sẽ là một nét đẹp không thể thiếu trong đời sống tâm linh. Thắp nén tâm nhang, sẽ có những lời thành tâm kính cáo, sẽ có những mong muốn tốt lành hướng thiện, cả những sám hối ăn năn về những lỗi lầm mong được lượng thứ. Một lễ “tổng kết” mang sắc màu tín ngưỡng không ngoài mục đích hướng thiện. Bằng chứng là ngay cả những chú cá chép làm ngựa cho ông Táo cũng được thả phóng sinh. Đức hiếu sinh, lòng nhân ái đời này qua đời khác được thấm nhuần đến mọi nhà.
|
|
|
Đồ lễ ông Táo bày tràn cả ra lòng đường phố Hàng Mã. |
3. Nhưng bên cạnh những mỹ tục thuần phong ngàn đời, vẫn không thiếu những biểu hiện “dị thường”.
Những ngày này, phố Hàng Mã, “thủ phủ” của vàng mã tại Hà Nội lúc nào cũng chật cứng người và xe. Giá của các mặt hàng này đều tăng 10 - 20% so với thường lệ. Không chỉ đồ lễ Táo quân mà cả nhà lầu, xe máy, điện thoại di động, đô-la bằng... giấy cũng được bày bán la liệt dọc đường. “Ngựa ông Táo” dự đoán sẽ cháy hàng với giá “phi mã”. Gọi là bán hàng không nói thách để lấy lộc nhưng không ít kẻ lợi dụng lòng thành của cộng đồng để trục lợi.
Với quan niệm “trần sao, âm vậy”, không thiếu kẻ vung tiền làm lễ thật lớn để “lót tay” các Táo trước lúc lên đường. Có nhà gia cảnh chẳng lấy gì dư giả, cũng sắm lễ xa xỉ, bày đặt cúng tế giải hạn linh đình tốn kém, đốt tiền triệu cho những điều dị đoan mê muội. Rồi cũng dịp này năm ngoái thôi, nhà nhà đi thả cá mà vung vãi trên bờ đủ những túi rác bừa bãi, biến cuộc viễn du của các Táo quân thành “ra quân” hủy những sông hồ.
4. Cùng một “gốc” là đức tin, nhưng tín ngưỡng và mê tín, rẽ sang hai ngả: một giúp người chủ động hướng thiện, một khiến người bị động tự huyễn hoặc.
Nếu giả sử trong thế giới tâm linh có sự tồn tại của Táo quân, thì bao giờ ở các vị cũng luôn có sự công bằng chính trực trong nhận định đánh giá. Chắc chắn không có chuyện “hậu lễ” sẽ mua được những lời “tốt đẹp”. Cách hành xử phong bì mua bán, đổi trắng thay đen, ăn không nói có… dung tục nơi trần thế, sao có thể lẫn lộn “trần”, “âm” như lầm tưởng của một số người.
Đức tin là ở mỗi người, nhưng giữ gìn bản sắc văn hóa của cộng đồng có trách nhiệm của từng cá thể. Để vào mùa lễ hội này, khởi đầu từ Tết Táo quân, có thêm nhiều “gạn đục khơi trong”, làm đẹp truyền thống như “gió lay cây ngọc”.
Hiếu Sự
