Tranh chấp lao động và đình công tự phát: Người lao động không biết có... Công đoàn

Ông Lê Thanh Khương, Trưởng ban Pháp luật TLĐLĐ VN đã rất thẳng thắn khi cho rằng, trong những cuộc đình công tự phát, dường như người ta không cần biết là có Công đoàn (CĐ) hay không.

Tại cuộc hội thảo, ông Lê Thanh Khương đã đặt câu hỏi, đồng thời lý giải luôn những tồn tại của hệ thống CĐ hiện nay. “Lâu nay chúng ta vẫn tự hỏi, tại sao công nhân lao động không đến với CĐ? Đó là vì họ chưa thực sự thấy CĐ là chỗ dựa, là nơi bảo vệ khi chủ sử dụng lao động xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Vì sao họ đã tự liên kết, tổ chức nhau lại đình công tự phát mà không cần đến CĐ? Đó là vì chúng ta chưa cho họ thấy sự cần thiết của CĐ, chưa tạo được “thương hiệu” cho CĐ” - ông Khương nói.

Ông Đinh Khắc Thiều, đại diện LĐLĐ tỉnh Đồng Nai lý giải, lý do người lao động (NLĐ) vẫn sử dụng công cụ đình công như là “vũ khí” đầu tiên, là vì hiện chưa thực sự có cơ chế thương lượng hoặc có nhưng không hoàn chỉnh. Do vậy NLĐ không được đối thoại, không được nêu bức xúc của mình.

Ông Trương Lâm Danh, Phó Chủ tịch LĐLĐ TP Hồ Chí Minh thừa nhận, qua các cuộc ngừng việc tập thể cho thấy vai trò của CĐ cơ sở chưa thể hiện được chức năng của tổ chức CĐ qui định, dẫn đến đoàn viên, công nhân lao động giảm sút lòng tin vào tổ chức CĐ.

Phát biểu của ông Danh được nhiều đại biểu đồng tình. CĐ cơ sở được pháp luật trao quyền tổ chức, lãnh đạo đình công, tuy nhiên, lãnh đạo CĐ cơ sở lại có sự phụ thuộc về việc làm, thu nhập với chủ sử dụng lao động, đó chính là rào cản, nguyên nhân khiến CĐ cơ sở chưa đại diện, bảo vệ được công nhân và thực hiện được vai trò của tổ chức, lãnh đạo đình công. Do vậy, đình công ở Việt Nam là đình công doanh nghiệp và tự phát, chưa xuất hiện đình công ngành, cũng không xuất phát từ kết quả thương lượng không thành. Đương nhiên nó không diễn ra theo đúng trình tự pháp luật.

Các đại biểu thống nhất ý kiến cho rằng, đã đến lúc tạo môi trường hoạt động thuận lợi hoặc hạn chế sự phụ thuộc về tiền lương, thu nhập của Chủ tịch CĐ cơ sở với chủ doanh nghiệp. Đây là điều kiện cơ bản để đảm bảo cho CĐ cơ sở có đủ điều kiện, bản lĩnh thực hiện quyền đại diện, bảo vệ NLĐ và tổ chức, lãnh đạo đình công theo pháp luật.

Nguyễn Anh