Trấu có thể biến thành... điện?

Trong bối cảnh cả nước đang đối mặt với nguy cơ thiếu điện như hiện nay thì "phát ngôn" này của ông ông Nguyễn Thể Hà, chuyên gia kỹ thuật công ty công nông nghiệp Bùi Văn Ngọ, quả là lý thú. 

Theo ông thì ở đồng bằng, nguồn trấu khoảng 3,6 triệu tấn đang bị coi là “của nợ” khi người ta đổ đại xuống sông, thủ phạm của nạn ô nhiễm, trong khi hoàn toàn có thể nghĩ tới nguồn năng lượng từ loại "phế thải" này.

Đợi nhà nước đầu tư?

Ông Hà nói: "Nhà nước chỉ cần gật đầu, cho chủ trương khích lệ là nhà đầu tư tới liền”.

Ông Hà cho biết, ở Thái Lan nhà máy chạy bằng trấu công suất 20MW, trị giá 32 triệu USD do Mitsubishi đầu tư. Họ giải quyết hai chuyện: phục vụ xay xát, tồn trữ lúa gạo và bán điện. Ở ta, nếu có nguồn điện chạy bằng trấu, chỉ tính chuyện làm khô lúa ướt cho 20 triệu tấn lúa - cần 2.000 tỉ đồng - nhưng sẽ làm giá trị tăng thêm ít nhất 500 đ/kg lúa". Theo ông, tính nhẩm cũng thấy bỏ vốn ra một mùa là lấy lại rồi, không cần nhà nước đầu tư.

Thực ra, đề án làm nhà máy điện chạy bằng trấu đã được trù tính từ lâu ở Cần Thơ. Đầu tiên người ta tính sẽ lập một cụm xay xát ở Thới Lai, huyện Cờ Đỏ và một nhà máy khác có công suất 3MW, thời gian vận hành 7.200 giờ, vốn đầu tư khoảng 4,2 triệu USD đặt gần cụm xay xát Trung Kiên, huyện Thốt Nốt. Mỗi nhà máy cần khoảng 36.500-40.500 tấn trấu/năm.

TS Trần Quang Cử, cố vấn kỹ thuật và phát triển dự án Trung tâm nghiên cứu và phát triển năng lượng (ENERTEAM - TP.HCM) tính toán: Để có một nhà máy công suất 4 MW, chỉ cần 48.700-56.200 tấn trấu/năm, vốn đầu tư 5,4 triệu USD. Mỗi nhà máy cần mặt bằng xây dựng 2ha. Với công suất thiết kế nhà máy 3MW và 4MW, sản lượng điện 19.000-26.000MWh/năm, giá trấu 100 đ/kg và chi phí vận hành, bảo trì (O&M) 3% chi phí thiết bị/năm, giá thành điện chỉ khoảng 293-296 đ/kwh.

Mỗi năm, Cần Thơ có sản lượng lúa 1,2 triệu tấn, lượng trấu trong quá trình xay xát trên 240.000 tấn, chiếm 20%. Ở Thới Lai, huyện Cờ Đỏ có 18 nhà máy xay xát với tổng công suất 1.720 tấn lúa/ngày. Nếu tính thời gian hoạt động trong 3 tháng của cả năm đạt 100% công suất và thời gian còn lại 30-40% công suất thì tổng lượng lúa qua xay xát tại đây vào khoảng 289.000 tấn/năm. Lượng trấu 57.000 tấn đủ cung ứng nguyên liệu cho nhu cầu nhà máy điện công suất 4MW.

Tương tự, ở xã Trung Kiên, huyện Thốt Nốt có 14 nhà máy xay xát với tổng công suất 1.100 tấn lúa/ngày; tổng lượng lúa xay xát 185.000 tấn/năm và có lượng trấu thu hồi 37.000 tấn đủ đáp ứng nhu cầu cho nhà máy điện công suất 3MW hoạt động. Tuy vậy, mọi thứ vẫn chỉ là trù tính.

Trấu vẫn là thứ vứt đi?

Ông Hà cho rằng cái bí nhất bây giờ là làm ra điện, một phần để sấy, xay xát, tồn trữ lúa gạo nhưng phần còn lại đâu dễ hoà mạng vì cơ chế chưa tính tới vụ này! Nếu làm nhà máy điện từ trấu, vừa giúp bà con làm theo chuẩn lúa khô, tồn trữ lâu để cạnh tranh lúa gạo vừa có thêm nguồn điện bổ sung, giảm tình trạng cắt điện.

Ông Hà cho biết tiếp: Người ta tính cứ 1 tấn trấu làm ra 1MW. Nhà máy điện chạy trấu xài 50%, bán 50%. Nếu có cơ chế bán lên mạng thì chính nó nuôi nó. Như vậy nếu vay vốn ngân hàng 100%, thời hạn 10 năm, lãi suất 9,6%/năm và nếu giá bán điện 4,5 US cent/kwh thì khả năng thu hồi vốn chỉ trong vòng 7 - 8 năm. Chưa kể tro trấu không chỉ dùng bón phân cho cây trồng mà các nhà máy xi măng đang có nhu cầu để chế biến chất phụ gia... bán tro trấu dự kiến 10 USD/tấn và bán chứng chỉ giảm phát khí thải nhà kính dự kiến 4 USD/tấn CER...

Ai sẽ đứng ra cung cấp thiết bị cho nhà máy điện chạy bằng trấu? Ông Hà nói: “Tụi tui đủ sức làm, chỉ chờ chủ trương. Nếu turbine xem là cái khó thì nhập hoặc mua công nghệ về chứ một nước thiếu điện mà lại bỏ trấu trong khi trấu có thể làm ra điện”.

Theo Sài Gòn Tiếp Thị