Trẻ em chết đuối ở vùng sông nước - SOS !

Lấy ĐBSCL làm ví dụ điển hình bởi đây là "tâm điểm" của tình trạng trẻ em chết đuối trên cả nước.

Ở ĐBSCL đâu đâu cũng là sông ngòi, ao đìa... Toàn bộ hệ thống giao thông đường thủy của ĐBSCL dài khoảng 28.000km. Đó là chưa kể đến diện tích mặt nước quá lớn từ những ao đìa quanh nhà, khu nuôi trồng thủy sản và cả những cái… “ao” nằm lộ thiên ở các công trường xây dựng.  Đó là những hiểm họa chực chờ nhiều đứa trẻ không may té xuống nước.

Té xuống nước là… chết

Hơn một năm trôi qua nhưng người dân thị trấn Phú Lộc, huyện Thạnh Trị, Sóc Trăng vẫn không quên được cái chết thương tâm của 3 học sinh tiểu học. Vừa nghỉ hè khoảng một tuần, hai chị em Danh Ngọc Lượm (12 tuổi) và Danh Ngọc Giàu (11 tuổi) rủ bạn cùng xóm là Nguyễn Ngọc Huyền (12 tuổi) ra kênh nội đồng gần nhà để tắm. Tất cả các em đều không biết bơi, cha mẹ lại thường xuyên vắng nhà nên buổi chiều, khi không thấy các em, cả nhà mới đổ xô đi tìm thì cả ba đã bị chết đuối.

Mới đây hơn một tháng, ở phường 5, TP Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng cũng có 3 học sinh tiểu học vừa nghỉ hè không lâu đã tử nạn dưới tuyến kênh thủy lợi dùng để cung cấp nước tưới tiêu cho người dân. Ông Lý Xiệp, cha của một trẻ chết đuối nói trong nước mắt: “Lúc xảy ra tai nạn, tụi nhỏ mới nghỉ hè được hai tuần. Hôm đó, con gái tôi là Lý Thị Kiều Duyên (9 tuổi) cùng hai đứa bạn cùng xóm (Ngô Hoàng Ngân 8 tuổi và Huỳnh Thế An 10 tuổi) ra ngoài mé kênh mò cua bắt ốc nhưng không may trượt chân xuống khu vực nước sâu mà chết".

Ông Xiệp nói thêm, con nít ở đây ít khi biết bơi lội là gì. Do gia đình nghèo, cha mẹ các em suốt ngày đi làm thuê, kiếm tiền mà quên đi chuyện tập bơi cho "tụi nhỏ".  

Không riêng gì Sóc Trăng, gần đây ở các tỉnh như: An Giang, Đồng Tháp, Long An, Bạc Liêu… đều có trẻ em chết đuối. Tại Đồng Tháp, gần hai tháng trước đã có hai anh em té xuống ao nước nằm trong khu dân cư ở thị trấn Hồng Ngự của huyện Hồng Ngự.

Ông Trần Văn Út cho biết, hai con trai ông là Trần Văn Hiếu (9 tuổi) và Trần Minh Thuận (7 tuổi) đã nhiều lần đòi xuống ao để tắm nhưng gia đình không cho vì chưa bao giờ tập bơi cho các con nên sợ nguy hiểm. Do trẻ có tính hiếu kỳ nên gần đến ngày nghỉ hè, hai anh em Hiếu  và Thuận trốn nhà đi tắm và thế là xảy ra tai nạn thương tâm.

Cũng trong thời gian này, thấy gần Trường THCS Bình Khánh (TP Long Xuyên, An Giang) có một ao nước khá sạch nên cậu học trò 12 tuổi Nguyễn Minh Nhựt rủ hơn 10 bạn cùng lớp lội xuống tắm. Trong lúc tạt nước đùa giỡn, Nhựt vô ý trượt chân xuống vùng nước sâu. Đến khi bọn trẻ tri hô, mọi người đổ xô đến cứu  nhưng khi vớt được Nhựt lên bờ thì đã quá muộn.

Không chỉ có trẻ em chết đuối khi trượt chân xuống kênh rạch, ao đìa... Những hố đào để san lấp mặt bằng xây dựng các công trình giao thông cũng là “điểm đen” đối với trẻ em. Mới đây, tại một hố đào để chuẩn bị bơm cát thi công đường Nam Sông Hậu đi qua địa bàn phường 7, thị xã (Bạc Liêu) đã xuất hiện một cái “ao” rộng khoảng 200m² ngập đầy nước mưa. Thấy “ao” nước mát, Phan Trung Hiếu (8 tuổi) và 5 đứa trẻ cùng xóm lội xuống tắm nhưng Hiếu đã thiệt mạng vì trượt chân xuống đoạn nước sâu hơn 2m.

Trẻ em phải… “tự bơi”

Sự cố chìm đò trên kênh Thạnh Mỹ ở huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng) đã xảy ra cách nay hơn nửa năm nhưng nhắc đến ai cũng rùng mình vì có đến 5 học sinh chết đuối.

Ông Nguyễn Văn Triều mặc dù có kinh nghiệm lái đò hơn 10 năm nhưng con gái ông cũng chưa biết bơi dù đã học đến lớp 7. Hậu quả là cô bé đã chết đuối cùng với 4 học sinh không biết bơi khác trong vụ chìm đò này. Qua sự cố, mọi người mới giật mình tự hỏi nhau rằng từ trước đến giờ đã có bao nhiêu đứa trẻ ở vùng sông nước biết bơi và học bơi như thế nào?

Theo thống kê của Bộ Y tế, trung bình mỗi ngày có 30 trẻ em bị chết do tai nạn thương tích, trong đó hơn 10 trẻ chết đuối. Đặc biệt, vào mùa hè khí hậu nóng bức, vùng nông thôn ĐBSCL có khá nhiều ao hồ, kênh rạch gần nhà nên thấy cha mẹ đi làm cả ngày trẻ em thường rủ nhau lội xuống nước tắm dẫn đến chết đuối.

Chính vì vậy mà ngay từ đầu tháng 4/2008, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã có công văn gửi đến các tỉnh thành yêu cầu cơ quan chức năng ở địa phương phải có trách nhiệm phối hợp với gia đình, nhà trường và các đoàn thể chú ý đến việc dạy bơi phổ cập, phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ em. Dù vậy, xem ra nhiều địa phương chỉ… nói miệng chứ chưa thực hiện đến nơi đến chốn.

Mặt khác, do hiện nay Ủy ban Dân số - Gia đình và trẻ em ở các tỉnh, thành đã bị giải thể, toàn bộ hệ thống mạng lưới tuyên truyền viên, cộng tác viên cơ sở không còn nên công tác tuyên truyền về cách chăm sóc, bảo vệ trẻ em không được quan tâm và chưa đi vào chiều sâu.

Hiện nhiều cơ quan chức năng ở ĐBSCL cho rằng rất muốn dạy bơi cho trẻ em nhưng lực bất tòng tâm vì không có kinh phí. Riêng ngành giáo dục thì cho rằng Bộ Giáo dục – Đào tạo vẫn chưa có công văn nào chỉ đạo các trường dạy bơi cho học sinh nên trẻ phải… tự bơi.

Ông Trác Văn Đây, Phó Giám đốc Sở Giáo dục – Đào tạo tỉnh Bạc Liêu cho rằng, nhà trường chỉ đóng vai trò tuyên truyền để các em không biết bơi lội tránh xa ao đìa, kênh rạch, hạn chế đi tàu thuyền khi không có người lớn đi cùng. Còn ngành giáo dục không thể trực tiếp dạy bơi cho học sinh. Theo ông Đây, học sinh ở các huyện vùng sâu nhờ thường xuyên đi theo cha mẹ ra đồng, lội sông lội ruộng nên đa số trẻ em đều… tự biết bơi.

Trước thực trạng trên, mới đây, một doanh nhân là ông Lê Thanh Thuấn, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư và xây dựng Sao Mai (Long Xuyên, An Giang) đã có thư ngỏ đến Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân để bày tỏ mong muốn góp phần cùng cộng đồng xóa bỏ những con số đau lòng về tình trạng trẻ em chết đuối.

Theo ông Thuấn, VN là một quốc gia biển mà thanh thiếu niên lại chết đuối quá nhiều như hiện nay là không thể chấp nhận. Ngay cả sinh viên, học sinh sau nhiều năm được gia đình – nhà trường – xã hội dày công đào tạo vẫn bị chết đuối khi tham gia chiến dịch mùa hè xanh.

Sau khi hay tin ông Thuấn gửi thư cho Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân, đã có một doanh nghiệp sản xuất composite ở Nam Định có ý định kết hợp với Công ty Sao Mai sản xuất cặp đi học có chức năng trở thành phao cứu sinh khi học sinh bị rơi xuống sông.