Trẻ em có nên tập yoga?
GiadinhNet - Tập yoga nhìn ngoài thì tĩnh lặng, nhưng vận động đòi hỏi khắt khe sẽ rất khó cho trẻ.
Thạc sĩ Lena Fukina, giáo viên thể chất tại ĐH Văn hóa thể chất (Moscow, Nga) đã trình bày kỹ thuật trị liệu yoga cho trẻ sơ sinh và đã gây sốc bởi những pha cầm cổ tay, cổ chân trẻ sơ sinh nhào lộn, quăng quanh người…Theo BS Nguyễn Văn Phú, Trưởng khoa Y học thể thao (BV Thể thao Việt Nam), đây chỉ là hiện tượng đơn lẻ, chứ chưa có tài liệu y học thể thao nào khẳng định có tính chất y học về tập yoga cho trẻ sơ sinh.
![]() |
|
Nhiều phụ huynh đứng tim khi chứng kiến cảnh tập luyện này. |
Liệu có sinh bệnh?
|
Tập yoga cho trẻ sơ sinh như trên mạng đưa là huấn luyện viên dùng phương pháp yoga tập cho trẻ sơ sinh, chứ bản thân đứa trẻ không có khái niệm là đang tập gì cả. Nghĩa là trẻ sơ sinh ta tập cái gì nó cũng không biết, còn hướng dẫn cho trẻ tập yoga lại khác. Các bố mẹ chớ thấy nói hiệu quả là đưa con đến bất cứ cơ sở tập yoga nào đó với hy vọng giáo viên sẽ dạy cho nó để đạt hiệu quả như chuyên gia dạy cho những đứa bé trong môi trường kia. Mặt khác, phương pháp huấn luyện, đặc điểm cơ thể của mỗi người cũng khác, kinh nghiệm mỗi giảng viên cũng khác nên hiệu quả không thể như nhau.
BS Nguyễn Văn Phú |
Những động tác yoga bà Lena tập cho những trẻ sơ sinh vài tháng tuổi làm hầu hết trẻ khóc thét lên, có đứa nôn trong khi tập hoặc ngay sau khi kết thúc. Nhưng với bà Lena thì bài tập rất tốt cho trẻ sơ sinh và không nguy hiểm, nhất là với trẻ có vấn đề về cơ bắp, xương…và cũng phù hợp với trẻ khỏe mạnh.
Mỗi bài tập khoảng 5 phút và bà thường chỉ nắm một chi của trẻ để tập luyện cho chúng. Phương pháp tập yoga cho trẻ sơ sinh này được các bộ lạc châu Phi cổ đại đã thực hành, sau đó Tiến sĩ Igor Charkovsky (Nga) đã phát triển thêm những động tác hiện đại để cải thiện khả năng và sự phát triển cơ bắp của trẻ. Suốt 3 thập kỷ qua việc luyện yoga cho trẻ sơ sinh đã khá phổ biến ở Nga.
Theo BS Hoàng Xuân Đại, nhiều năm qua các bác sĩ trên khắp thế giới đã cảnh báo rằng “những chuyển động không tự nhiên và gây xúc động mạnh” cho trẻ sơ sinh có thể dẫn tới chảy máu não, xuất huyết võng mạc và sưng não – gọi là Hội chứng lắc trẻ (SBS) với các triệu chứng chậm phát triển tinh thần, vận động, yếu hoặc liệt tay chân, co giật, hôn mê...
Trên thế giới có tới khoảng 33% trẻ bị chấn thương sọ não là do hội chứng lắc, 8% trẻ bị tử vong, còn lại bị ảnh hưởng di chứng thần kinh nặng nề suốt cuộc đời. Hội chứng lắc hay gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, chiếm tỉ lệ cao đặc biệt từ 6 tuần đến 4 tháng tuổi.
BS Nguyễn Văn Phú cho rằng, chưa có tài liệu y học thể thao nào khẳng định có tính chất y học, hay coi đó là phương pháp áp dụng đại trà về tập yoga cho trẻ sơ sinh. Đây chỉ là hiện tượng đơn lẻ, với người này thấy có kết quả tốt thì ghi nhận và nêu lên hiện tượng.
Không phù hợp với học sinh tiểu học
Theo BS Nguyễn Văn Phú, ở những nước có nền thể thao phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc thì những lớp yoga cho trẻ tập và cả trong trường học rất phát triển. Nhưng ở Việt Nam điều kiện đưa yoga vào trường học hiện nay chưa có trải nghiệm nào. Việc khuyến khích cho trẻ tập yoga cũng chưa có kinh nghiệm thực tế để khuyên trẻ nên tập môn này mà không nên tập môn khác…
“Theo quan điểm thể thao của tôi, việc hướng dẫn cho trẻ vào các trò phát triển thể chất, hoặc một cách phát triển thể chất trong nhà trường ở lứa tuổi tiểu học, mầm non nên hướng tới những trò chơi có tính chất tập thể để trẻ tăng tính hòa đồng nhiều hơn là những môn đưa đến những vận động có tính chất cá nhân, hoặc tách biệt chúng ra khỏi nhóm bạn bè để tập”, BS Nguyễn Văn Phú cho biết thêm.
Nhận xét về yoga, BS Nguyễn Văn Phú cho rằng hệ thống bài tập của bộ môn này chủ yếu hướng vào tư thế tĩnh, có sự ổn định tương đối cao, đồng nhất về tinh thần, thể chất để điều khiển cơ thể. Bất lợi lớn của trẻ nhỏ là trạng thái tâm lý vận động của lứa tuổi này không ổn định. Do đó, nếu trẻ có tập cần phải có tiêu chuẩn riêng, việc đánh giá cũng tương đối đặc biệt và phải lựa chọn giáo viên hướng dẫn.
Các bác sĩ cho rằng, nếu phải đưa lời khuyên về một trò chơi vận động, hay một xu hướng tập luyện cho trẻ trong nhà trường thì rất cần những trò chơi vận động cho trẻ tốt hơn là môi trường yoga.
Tập yoga nhìn ngoài thì tĩnh lặng, nhưng vận động đòi hỏi khắt khe sẽ rất khó cho trẻ, bởi trẻ hiếu động, không phù hợp với hình thức vận động như thế. Nhưng ở một số trường hợp đặc biệt như môi trường xã hội thể thao phát triển, hay yoga vốn là đặc điểm văn hóa xã hội thì họ sẽ thấy điều đó là bình thường.
Xuân An - Trà Giang
