Triển khai sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ và trẻ em: Giảm tỉ lệ tử vong trẻ

Theo Thứ trưởng, để theo dõi một cách có hệ thống quá trình phát triển về thể chất - trí tuệ của trẻ từ khi là thai nhi đến lúc 6 tuổi chỉ bằng một quyển sổ duy nhất với nhiều thông tin cần thiết, thay thế cho nhiều loại sổ sách, tránh lãng phí thời gian ghi chép và bảo quản của cán bộ cơ sở là một việc làm rất cần thiết. Đặc biệt, cuốn sổ này sẽ cung cấp cho các bà mẹ những kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe cho bản thân và con cái họ, do vậy, sẽ phải sớm được triển khai trên toàn quốc.

Với sự giúp đỡ của các nhà tài trợ Nhật Bản, cuốn sổ được đưa vào sử dụng tại Bến Tre từ năm 1997, tại Hà Giang từ năm 2000, tại Bắc Giang từ năm 2004. Theo đánh giá của ngành y tế địa phương, từ khi có sự tham gia của cuốn sổ vào công cuộc chăm sóc sức khỏe, tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng, tỉ lệ chết trẻ sơ sinh và số trẻ em tử vong dưới 5 tuổi giảm rõ rệt.

Nhận định của ngành y tế Hà Giang cho biết: Qua thời gian triển khai thí điểm cấp sổ theo dõi sức khỏe bà mẹ trẻ em ở 2 xã cho thấy tình  hình sức khỏe của bà mẹ, trẻ em được cải thiện. Tỉ lệ suy dinh dưỡng bào thai, tỉ lệ chết sơ sinh và số trẻ em chết dưới 5 tuổi tiếp tục giảm mạnh. Giờ đây, hình ảnh bà mẹ địu con cầm trên tay cuốn sổ đi tiêm phòng đã trở thành một hình ảnh đẹp và có ý nghĩa như một tín hiệu thông báo, một lời nhắc nhở để tập trung các bà mẹ đưa con em đi khám sức khỏe và tiêm chủng vào mỗi dịp tổ chức tiêm chủng tại xã. Điều này có ý nghĩa đối với nơi trình độ dân trí chưa cao, hệ thống đài truyền thanh xã còn chưa có như ở Hà Giang.

Tại Bến Tre, đến tháng 6/2004 toàn tỉnh đã mở rộng triển khai sổ tại 160/160 xã. Những thông tin trong quyển sổ đã giúp các bà mẹ hiểu những chỉ số phát triển bình thường của trẻ em từ lúc sơ sinh đến khi trẻ 6 tuổi. Có 79,54% bà mẹ hiểu đầy đủ về thời gian vàng da sinh lý, dấu hiệu suy dinh dưỡng, cho trẻ bú mẹ ngay giọt sữa đầu tiên…

Trao đổi với PV Báo GĐ&XH, Giáo sư Nakamura, trường ĐH Osaka, Nhật Bản cho biết thêm, cuốn sổ là cách chăm sóc sức khỏe tiết kiệm nhất. Chi phí in cuốn sổ cao hơn in 1 tờ phiếu, nhưng sẽ rẻ hơn nhiều so với in ấn 2, 3 biểu đồ theo dõi sức khỏe cho bà mẹ hay cho em bé. Trong khi đó, thông tin chứa đựng trong cuốn sổ đầy đủ hơn nhiều so với thông tin có trong 5, 6 biểu đồ. Bên cạnh đó, giữ một cuốn sổ dễ hơn so với việc giữ lẻ tẻ những biểu đồ rời nhau.

Tuy nhiên, một hạn chế của cuốn sổ là nếu bà mẹ sơ ý làm mất sổ, thì sẽ mất rất nhiều thông tin cần thiết về cả các bà mẹ và em bé. Do đó, khi sử dụng sổ, bà mẹ cần hết sức lưu ý giữ gìn sổ.

Hạnh Quỳnh