Trở lại địa ngục trần gian

 

Lịch sử thế  giới hiện đại không thể quên nhắc tới những ngày tháng đau thương này.

 

 

Ngày hôm nay, đi dọc chiều dài Campuchia, nhiều du khách đều muốn đến tham quan 2 địa điểm nổi tiếng là: Bảo tàng diệt chủng Toul Sleng và “Cánh đồng chết” (killing field), hay còn gọi là pháp trường. Toul Sleng từng là một trường học trước khi Khmer đỏ chuyển thành trại giam tàn bạo nhất Campuchia năm 1975. Người Campuchia hay gọi nơi đây là nhà tù an ninh S- 21. Đây được xem là "ngôi nhà tử thần" dưới thời Khmer đỏ.

 

Trên “Cánh đồng chết”, giờ là chùa tưởng niệm.

 

Nằm trên con phố nhỏ Toul Svay Prey ở phía nam Phnôm Pênh, S-21 lạc lõng với bên ngoài vì lạc hậu, cũ kĩ và đầy hàng rào, thép gai bao quanh. Tên con đường cũng chính là tên của ngôi trường trung học ngày nào, trước khi rơi vào tay phiến quân. Khoảng 17.000 người đã bị tra tấn dã man ở đây trước khi bị giết hại ở pháp trường.

 

Đó là những trí thức trẻ, hay những người đi lính Khmer đỏ bị kết tội "phản bội". Từ một ngôi trường trung học, Iêng Sary-thủ lĩnh Khmer đỏ đã cải hoán môi trường sư phạm thành nơi gieo rắc cái chết, bằng cách xây thêm hàng rào điện, gia cố thành trại giam, phòng hỏi cung và phòng tra tấn với 4 khu vực riêng biệt.

 

Nơi đây, Khmer đỏ từng dùng cuốc xẻng đánh chết dân thường và chôn sống.

 

 

Theo các tài liệu mà Trung tâm Tư liệu Campuchia tìm được, S-21 được thiết kế đặc biệt để dành cho việc tra hỏi và tiêu diệt các phần tử "phản bội". Đã có khoảng 2.000 trẻ em bị giết. Không chỉ có người bản địa mà nhiều người ngoại quốc cũng bỏ mạng tại đây. Những người bị hành quyết có cả người Việt Nam, Lào, Thái Lan, Ấn Độ, Pakistan, Anh, Mỹ, Canada, New Zealand, Australia.

 

Những trí thức trẻ đã bị sát hại.

 Chiều vắng ngắt, bảo tàng hiu hắt buồn bởi những hình ảnh đau thương của các nạn nhân được treo trong phòng trưng bày. Theo phong tục người Khmer, quần áo của người xấu số không phải đốt đi như người Việt mà được giữ lại tất cả. Trước đây, S- 21 còn có một bản đồ đất nước Campuchia ghép lại bằng... sọ người đã bị giết chết trước đó tại Toul Sleng, nhưng vì du khách thấy quá tàn nhẫn nên bảo tàng đã dẹp đi. Thay vào đó, những tranh mô tả cảnh đánh đập dã man được ông Vann Nath - một tù nhân sống sót hiếm hoi của nhà tù vẽ lại.

 

Tại các khu vực xung quanh, những phòng ốc nhỏ xíu (vì tiền thân là lớp học) được xây thêm gạch loang lổ, để ngăn thành những nơi giam cầm hà khắc nhất thế giới. Tiếp theo là những phòng thẩm vấn với 1 chiếc giường sắt và các dụng cụ cực hình. Theo tư liệu để lại,  kể cả những người phụ nữ đang nuôi con cũng bị khoan vào đầu nếu không khai. Các nạn nhân từng phải ngủ dưới nền nhà lạnh lẽo, mới 5 giờ sáng đã bị bắt dậy tập thể dục trong khi chân của họ vẫn bị cùm với nhau trong những thanh sắt dài khoảng 10 mét.

 

Phía sau lớp kẽm gai này từng là ác mộng của người dân.

 

 

Rời nhà tù S- 21, chúng tôi tiếp tục đến "Cánh đồng chết". Nằm ở phía nam Phnôm Pênh, cách thủ đô 17km, điểm du lịch Cheoung Ek (Cánh đồng chết) thu hút rất nhiều du khách mỗi ngày. Những năm 70 của thế kỉ trước, Khmer đỏ đã dùng nơi đây để giết hại hàng ngàn người dân.

 

Ngày nay, “Cánh đồng chết” được ghi dấu bởi một ngôi chùa cao chót vót, bên trong là tủ kính với hàng đống sọ người. Tủ kính cao hàng chục mét, chia làm từng độ tuổi. Phía trước chùa, có bán nhang đèn để du khách mua vào tưởng niệm và cầu chúc cho những người xấu số siêu thoát. Anh Cheng - bảo vệ của khu du lịch cho biết, dù đêm hay ngày, chùa luôn mở nhạc cúng tế cho những oan hồn mà người đời sau luôn mong họ được bình an ở nơi vĩnh hằng.

 

Du khách xem lại những nấm mồ chôn tập thể.

 

Phía sau khu du lịch còn có những hố chôn tập thể được khai quật và phơi bày. Choeung Ek, như người Campuchia vẫn nói, là nơi vừa trong sáng, vừa ảm đạm. Cảm giác trong tôi lúc này là không ngớt tiếc thương về một dòng chảy lịch sử.

 

Du khách John Paitai, đến từ Australia tâm sự: "Không ngờ Khmer đỏ lại nhẫn tâm đến thế. Đến đây, tôi mới hiểu được sự sống quý giá dường nào". Tôi và những du khách quốc tế đi thăm lại những nấm mồ chôn tập thể. Có những nạn nhân đã bị phiến quân dùng cuốc xẻng hay báng súng đánh cho đến chết, rồi chôn sống tập thể trong những hố đào lớn.

 

Sọ người chết tại “Cánh đồng chết” được phân theo lứa tuổi.

 

 

Bảo tàng diệt chủng Tuol Sleng hôm nay đã thay da đổi thịt. Chiều đến, du khách dập dìu vào tham quan làm không khí như không còn cô quạnh. Mặt sân thảm sát ngày nào giờ trở thành bãi đấu bóng chuyền của thanh niên gần đó. Tiếng hò reo trong những đường bóng đã lấn át cái ảm đạm và đau thương của ngày trước. Tôi ngồi dưới những tán dừa đang xanh ngát một màu, ngắm nhìn từng đàn chim bay nhẹ giữa tầng không và chợt nhận ra một điều: Chính con người đã tạo nên những điều tuyệt vời nhất trên thế gian và cũng chính con người thiết lập nên tội ác nơi địa ngục.

 

Sự sống đã hồi sinh.

 

Còn ngay tại "Cánh đồng chết", những rừng thốt nốt vẫn vươn cao lên nền trời xanh thẳm. Nó vẫn sừng sững như sức sống bất diệt của con người. Khép lại quá khứ, hướng tới tương lai chính là thông điệp của những người yêu chuộng hòa bình trên khắp thế giới. Và chúng ta hãy tin rằng, địa ngục trần gian như thế sẽ không bao giờ còn nữa.

 

Campuchia là quốc gia thuần nhất về dân cư với hơn 90% dân số là người Khmer, tiếng Khmer là ngôn ngữ chính thức. Các dân tộc thiểu số chiếm khoảng 10% dân số. Dân tộc Chăm, theo đạo Hồi là nhóm sắc tộc thiểu số lớn nhất. Campuchia nằm dưới sự bảo hộ của Pháp vào năm 1863.   Sau sự xâm chiếm của Nhật Bản trong Đại chiến thế giới lần thứ II, Campuchia tuyên bố độc lập vào năm 1953. Nhưng không lâu sau, Khmer đỏ giành được Phnôm Pênh vào tháng 4/1975 và đổi tên nước thành Kampuchea. Tiếp theo là 13 năm của các cuộc chiến nhỏ lẻ tẻ trước khi Liên Hiệp Quốc hỗ trợ bầu cử năm 1993 và giúp cho nước này khôi phục lại bình thường. Chính phủ liên hiệp được lập sau bầu cử 1999 đem lại sự ổn định về chính trị và loại bỏ sức mạnh của các lực lượng còn sót lại của Khmer đỏ.