Trốn nghĩa vụ quân sự có thể bị xử lý hình sự?
GĐXH - Đi nghĩa vụ quân sự là nhiệm vụ thiêng liêng, vẻ vang của công dân phục vụ trong lực lượng Quân đội nhân dân Việt Nam. Trường hợp trốn nghĩa vụ quân sự bị xử lý thế nào?
Trốn nghĩa vụ quân sự bị xử lý thế nào?
Tại Điều 10 Văn bản hợp nhất Số: 133/2026/VBHN-LQ-VPQH Luật Nghĩa vụ quân sự, các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến nghĩa vụ quân sự như sau:
1. Trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự.
2. Chống đối, cản trở việc thực hiện nghĩa vụ quân sự.
3. Gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự; sơ tuyển nghĩa vụ quân sự; khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự.
4. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái quy định về nghĩa vụ quân sự.
5. Sử dụng hạ sĩ quan, binh sĩ trái quy định của pháp luật.
6. Xâm phạm thân thể, sức khỏe; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của hạ sĩ quan, binh sĩ.
Theo đó, trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi bị nghiêm cấm khi công dân đến tuổi được gọi tham gia nhập ngũ.
Công dân đủ tuổi được gọi đi nghĩa vụ quân sự theo quy định. Ảnh minh họa: TL
Trường hợp trốn tránh thực hiện nghĩa vụ bị xử lý thế nào?
Tại Điều 59 Văn bản hợp nhất Số: 133/2026/VBHN-LQ-VPQH Luật Nghĩa vụ quân sự cũng nêu rõ về xử lý vi phạm liên quan đến nghĩa vụ quân sự:
Tổ chức, cá nhân có hành vi trốn tránh, chống đối, cản trở việc thực hiện nghĩa vụ quân sự thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo báo Lao động, tại buổi thảo luận dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) của Quốc hội, đại biểu Huỳnh Văn Hung (Đoàn ĐQBH Cần Thơ) đã góp ý về nội dung quy định các hành vi liên quan nghĩa vụ quân sự.
Theo ông Hung, tại Điều 332 Bộ luật Hình sự 2017 quy định về tội trốn tránh nghĩa vụ quân sự. Còn tại dự thảo Bộ luật, nội dung này được quy định tại điều 324.
Tại Điều 324 dự thảo quy định, người nào không chấp hành quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự, quyết định gọi nhập ngũ, quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây thì bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Gồm tự gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của mình để trốn tránh nghĩa vụ; phạm tội trong thời chiến; lôi kéo người khác phạm tội.
Theo đó, vị đại biểu này đề nghị bổ sung thêm một số hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự và quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự vào quy định tại dự thảo.
Việc này để đảm bảo thống nhất, đồng bộ với các quy định tại Khoản 8 Điều 3 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật về quân sự, quốc phòng có hiệu lực từ 1/9 vừa qua.
Đại biểu Huỳnh Văn Hung cho biết thêm, nếu không quy định xử lý hình sự ở các hành vi trốn tránh đăng ký nghĩa vụ quân sự hoặc sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự sẽ không thể phòng ngừa sớm, từ xa các hành vi vi phạm nghĩa vụ quân sự.
Quy định mới về nguyên tắc đăng ký nghĩa vụ quân sự và cơ quan đăng ký nghĩa vụ quân sự cho công dân
Theo Văn bản hợp nhất Số: 133/2026/VBHN-LQ-VPQH Luật Nghĩa vụ quân sự nguyên tắc đăng ký nghĩa vụ quân sự và quản lý công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự như sau:
- Đúng đối tượng, trình tự thủ tục, chế độ chính sách theo quy định của pháp luật.
- Thống nhất, công khai, minh bạch, thuận lợi cho công dân.
- Quản lý chặt chẽ, nắm chắc số lượng, chất lượng, nhân thân của công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự.
- Mọi thay đổi về cư trú của công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự phải được đăng ký và quản lý theo quy định của pháp luật.
Cơ quan đăng ký nghĩa vụ quân sự cho công dân được quy định:
- Ban Chỉ huy quân sự cấp xã thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự cho công dân cư trú tại địa phương.
- Ban chỉ huy quân sự cơ quan, tổ chức ở cơ sở thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự cho công dân làm việc, học tập tại cơ quan, tổ chức và tổng hợp báo cáo Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cơ quan, tổ chức đặt trụ sở; trường hợp cơ quan, tổ chức không có Ban chỉ huy quân sự ở cơ sở thì người đứng đầu hoặc người đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức có trách nhiệm tổ chức cho công dân thực hiện đăng ký nghĩa vụ quân sự tại nơi cư trú.
