Trông xe kiêm quản... hàng rong

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, nếu thực hiện thì đội quân nhận “khoán quản” sẽ có chung nhiệm vụ, đặt ngang hàng với chính quyền cơ sở...

Cắm cọc, chăng dây “hái ra tiền”

Khảo sát tại 312 tuyến phố của TP Hà Nội, Thanh tra Sở GTVT đã đưa ra một con số giật mình: Trong số 844 điểm trông giữ xe đạp, xe máy, chỉ 254 điểm có phép, 590 điểm còn lại “hoạt động tự do”. TP có 242 điểm trông giữ xe ôtô thì có tới 86 điểm không phép. Các điểm trông giữ xe tại những tuyến phố trung tâm như: Nguyễn Xí, Đinh Lễ, Đoàn Trần Nghiệp, Thái Phiên, Lê Đại Hành, Bà Triệu... thường xuyên sử dụng quá diện tích quy định, đặc biệt phí trông giữ cao gấp đôi, gấp 3 lần so với quy định. Tình trạng này dễ thấy nhất vào các dịp lễ, Tết.

Các tuyến phố thí điểm “khoán quản” Theo dự kiến, các tuyến phố thí điểm “khoán quản” gồm có: Hai Bà Trưng, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Hàng Ngang, Hàng Đào, Hàng Đường, Bà Triệu, Tràng Thi, Hàng Khay, Ngô Quyền, Phan Chu Trinh, Điện Biên Phủ... Ông Thạch Như Sỹ, Chánh Thanh tra sở GTVT cho biết, toàn bộ giấy phép trông giữ xe đạp, xe máy, ô tô trên vỉa hè, lòng đường do UBND quận Hoàn Kiếm, Sở GTCC trước đây và Sở GTVT hiện nay đã cấp sẽ bị thu hồi. Sẽ tổ chức thành 5 điểm trông giữ xe, điểm đỗ xe, điều hành xe taxi... giao cho 5 đơn vị thực hiện “khoán quản”.

Theo quy định, cấp phường được giao quản lý, sắp xếp các điểm trông giữ xe. Thực tế tại nhiều phường hiện nay lại khoán trắng cho tư nhân làm công việc này dưới hình thức đấu thầu, chỉ thu lợi nhuận mà quên đi chức năng kiểm soát của mình. Sự buông lỏng quản lý đã biến vỉa hè, lòng đường thành miếng bánh béo bở, chỉ cần cắm cọc chăng dây, kẻ vạch vôi là “hái ra tiền”. Trong khi đó, lực lượng thanh tra dường như bất lực, không thể dẹp được.

Trước thực trạng lộm nhộm, bát nháo của các điểm trông giữ xe, trật tự vỉa hè, lòng đường, Sở GTVT và UBND quận Hoàn Kiếm đã có tờ trình (số 85/TTr – LN) trình UBND TP Hà Nội về việc thực hiện thí điểm công tác “khoán quản” tại các điểm trông giữ xe đạp, xe máy, ôtô theo mô hình kết hợp giữa dịch vụ công và trật tự công. Giám đốc Sở GTVT, ông Nguyễn Quốc Hùng cho biết, trông giữ xe là một nghề, nghề này sẽ được giao cho chủ thể là tổ chức, cá nhân có đủ năng lực.  

Trăm việc đổ đầu ông “khoán quản”

Theo kế hoạch, từ 1/10/2008 Hà Nội sẽ chính thức thí điểm mô hình trên, địa bàn đầu tiên là quận Hoàn Kiếm. Ông Nguyễn Quốc Hùng cho biết, mô hình này thực hiện theo chủ trương xã hội hoá, huy động sức dân để lập lại trật tự đường phố. “Nếu đông tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân cùng đăng ký thì sẽ tiến hành đấu thầu để lựa chọn được chủ thể có đủ năng lực nhất thực hiện khoán quản” - ông Hùng nói.

Theo đó, chủ thể thực hiện “khoán quản” sẽ đứng ra đảm trách việc quản lý các điểm trông giữ xe tập trung, chủ thể này được thuê các địa điểm do TP, quận quy định và phải nộp tiền thuê vỉa hè, tiền thuế... Người tổ chức trông giữ phải áp dụng đúng biểu giá thu phí trông giữ xe theo quy định.

Ngoài ra, như ông Hùng thông tin, chủ thể “khoán quản” còn có trách nhiệm (tại nơi nhận khoán) không để xe đạp, xe máy, hàng rong hoạt động tại các tuyến phố cấm; không để xảy ra lấn chiếm vỉa hè, lòng đường; không để các trường hợp ăn mày, ăn xin, các trường hợp đeo bám khách du lịch gây mất mỹ quan trên đô thị. Thậm chí, ngay cả việc “chống chọi” với nạn quảng cáo, rao vặt trên gốc cây, cột điện, rác thải sinh hoạt cũng được giao cho lực lượng này. Nếu đơn vị nhận “khoán quản” để rác thải, quảng cáo rao vặt... xảy ra thì họ phải tự khắc phục hậu quả hoặc có thể bị xử phạt.

Cơ quan nhà nước sẽ trở lại đúng vị trí

Phải nói rằng mục tiêu, mục đích của mô hình trên là rất tốt, nếu thực hiện được như mong muốn sẽ giúp Thủ đô có bộ mặt khang trang, sạch đẹp hơn. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến băn khoăn. Như vậy, với các đơn vị, cá nhân có nguyện vọng được trông giữ xe, sau khi trúng thầu sẽ kiêm luôn làm công tác quản lý vỉa hè, lòng đường, trật tự văn minh, đô thị. Với một đơn vị đấu thầu hoạt động kinh doanh, nếu để họ tham gia xử lý công việc trước nay là của chính quyền phường, quận sở tại, như vậy đã hợp lý chưa? Khi đội quân này “ra tay” thiết lập trật tự vỉa hè, lòng đường, hàng rong thì chính quyền phường sẽ làm gì, liệu có sự chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ không? Bên cạnh đó, do không được trao chức năng quản lý một cách chính thống, liệu người dân có “thuận” mà chấp hành?

Về vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND quận Tây Hồ, ông Lê Văn Phượng cho rằng: “Dù giao cho đơn vị nhận “khoán quản” nhưng giữ vai trò chủ chốt trong việc đảm bảo trật tự đô thị vẫn là chính quyền cấp phường, vẫn cần có sự kết hợp chặt chẽ của lực lượng công an, tự quản các phường”.

Ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Chủ tịch UBND quận Hai Bà Trưng bày tỏ: “Nếu thực hiện được như đề án thì rất tốt, vấn đề là phải phân công trách nhiệm rõ ràng, cụ thể, ai chịu trách nhiệm, thẩm quyền đến đâu. Nếu chỉ chung chung là phối hợp xử lý thì không ổn vì thực tế việc phối hợp xử lý không phải lúc nào cũng thuận tiện, nhanh gọn, hiệu quả”.

Còn ông Nguyễn Quốc Hùng, Giám đốc Sở GTVT lạc quan cho rằng, thực hiện như vậy, chính quyền phường sẽ không còn đảm nhiệm vai trò chính trong việc cấp phép, quản lý các điểm trông giữ xe. Có nghĩa là cơ quan nhà nước sẽ trở lại đúng vị trí, đó là kiểm tra, giám sát, đôn đốc, hỗ trợ. Các đơn vị được giao “khoán quản” thực chất chính là công cụ thực thi pháp luật của nhà nước dưới dạng xã hội hoá.