Truy tìm nguồn gốc dịch tiêu chảy cấp: Vi khuẩn chủng El Tor đang lưu hành tại VN?
Giadinh.net - “Chúng tôi đang đặt ra giả thiết: vi khuẩn tả đang lưu hành tại Việt Nam hiện nay là chủng El Tor, một loại chủng mới đã từng xuất hiện hơn 10 năm trước tại Ấn Độ và gây ra đại dịch tả kinh hoàng tại nước này”
- Ông Yoshi Takeda, Chuyên gia Dịch tễ của Cơ quan Kiểm soát và Phòng chống dịch Hoa Kỳ (CDC) tại Thái Lan cho biết như vậy tại buổi họp bất thường của Bộ Y tế với WHO và CDC ngày 22/4.
Vi khuẩn đã biến chủng và tăng độc tính?
|
TS Takeda khuyến cáo, người dân không nên tự ý sử dụng kháng sinh dự phòng trong đợt dịch này. Chỉ có những người bệnh, tiếp xúc với người bệnh hay trong vùng dịch mới nên sử dụng, nhưng phải theo chỉ định của bác sĩ. |
Ông Takeda giải thích, hiện nay trên thế giới đang lưu hành 2 loại vi khuẩn tả đó là loại chủng kinh điển (classica) và chủng mới mang tên El Tor. Đối với vi khuẩn kinh điển, thì độc tính rất mạnh gây ra dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm với những bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng, nhưng sự lây lan không rộng. Còn đối với vi khuẩn El Tor, độc tính gây ra cho bệnh nhân không nặng nhưng lại có tính chất gây thành dịch lớn vì độ lây lan rất cao.
Cũng theo ông Takeda, trong 7 vụ dịch lớn xảy ra gần đây trên toàn thế giới đều do vi khuẩn El Tor gây ra. Và một vụ dịch tiêu chảy cấp có vi khuẩn tả tại Ấn Độ những năm 60, 70 của thế kỷ trước cũng do chính vi khuẩn El Tor gây ra. Và cũng chính tại Ấn Độ, vi khuẩn này đã biến đổi và tăng tính độc lực rất mạnh gây ra bệnh cảnh cho người mắc bệnh rất nặng. “Theo như nghiên cứu dịch tễ tại vụ dịch ở Việt Nam hiện nay, chúng tôi nhận thấy có sự giống nhau về sự gây bệnh cũng như biểu hiện bệnh trên các bệnh nhân giống như là vi khuẩn El Tor đã xuất hiện tại Ấn Độ” - ông Takeda cho biết.
Còn theo TS Nguyễn Trần Hiển, Viện trưởng Viện Vệ sinh Dịch tễ TƯ (VSDTTƯ), điều đáng lo ngại nhất hiện nay là đã có sự nghi vấn của việc kết hợp những “tính xấu nhất” của cả 2 chủng vi khuẩn tả này với nhau và hiện đang lưu hành tại Việt Nam. TS Hiển còn cho biết, hiện nay vi khuẩn tả lưu hành và xuất hiện ở bề mặt nước, rau sống, người lành mang trùng, môi trường... nên dịch tiêu chảy cấp có phẩy khuẩn tả sẽ lưu hành và xuyết hiện vào những năm tiếp theo tại Việt
Tại sao vi khuẩn tả lại sống trong thời tiết lạnh?
|
Phẩy khuẩn tả tồn tại bao lâu trong thực phẩm? Các nghiên cứu cho thấy, phẩy khuẩn tả có thể tồn tại tới 2-3 ngày trong hành và tỏi; tới 5 ngày trong cơm và trứng chín; và tồn tại hàng tuần trong các loại trai, sò và sữa. Vi khuẩn tả không tồn tại lây trong rau quả có độ chua như chanh, cà chua và trong các thức ăn có dấm hoặc nhiều muối. Thức ăn nấu chín tới 70 độC trở lên là diệt được vi khuẩn tả. Cũng theo các chuyên gia CDC, nhiệt độ lạnh (như làm đá) không thể giết được vi khuẩn tả và chỉ là tạm thời giữ chúng ở dạng đông. Nếu nguồn làm nước đá không đảm bảo, vẫn có thể gây ra tiêu chảy cấp có vi khuẩn tả. Hầu hết những người nhiễm bệnh có thể có phẩy khuẩn tả trong phân từ 7-14 ngày, hay có thể mang phẩy khuẩn tả tới 30-40 ngày. |
Một điều kỳ lạ mà chính các chuyên gia dịch tễ của CDC không thể lý giải nổi đó là tại sao vi khuẩn tả lại có thể sống trong một thời tiết lạnh giá và khô ở Việt
TS Henderson cũng cho rằng, vào mùa mưa tới, chính là thời điểm thuận lợi cho vi khuẩn tả phát triển và lưu hành mạnh, nên việc phòng tránh tích cực hơn nữa là điều cần thiết. CDC cũng khuyến cáo, Bộ Y tế tiếp tục theo dõi và giám sát chặt chẽ dịch, tìm rõ yếu tố có liên quan và nguyên nhân gây ra dịch càng sớm càng tốt.
Theo TS Jean Marc Olivé, Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, phía WHO đang tích cực phối hợp với Bộ Y tế hỗ trợ về mặt kỹ thuật để truy tìm nguồn bệnh và tiến hành điều tra dịch tễ học và xét nghiệm trong cả nước. Xong, cũng theo WHO, khi dịch lây qua đường ăn uống hoặc đường nước thì rất khó xác định được nguồn lây nhiễm. Ngay cả những nước có điều kiện tốt nhất thì việc xác định nguồn lây nhiễm cũng chỉ đạt được khoảng 30% của các vụ dịch xảy ra.
Các cuộc điều tra của Viện VSDTTƯ mới đây cho thấy, đã xác định được bản chất của chủng tả và các hoạt động nguy cơ cao dẫn đến việc lây nhiễm phẩy khuẩn tả trong đợt dịch này. “Yếu tố lây nhiễm tả là các bữa ăn có thịt chó, mắm tôm và rau sống” - ông Olivé cho biết như vậy. Viện VSDTTƯ cũng đã bắt đầu tiến hành các cuộc điều tra bổ sung để thu thập thêm thông tin làm cơ sở cho các cuộc giám sát mạnh mẽ hơn làm giảm nguy cơ bùng phát dịch trong thời gian tới.
Theo TS Nguyễn Huy Nga, Cục trưởng Cục Y tế và Môi trường, Bộ Y tế, từ ngày 5/3 đến nay đã ghi nhận 2.490 trường hợp mắc tiêu chảy cấp, trong đó có 377 trường hợp dương tính với phẩy khuẩn tả tại 20 tỉnh, thành phố. Cũng theo TS Nga, đến nay đã có 4 tỉnh tình hình dịch ổn định qua 15 ngày không ghi nhận bệnh nhân mới gồm: Quảng Bình, TP HCM, Phú Thọ, Thái Nguyên.
Theo đánh giá của TS Nga, hiện nay dịch xảy ra phát tán, rải rác ở nhiều tỉnh. Hà Nội đã ghi nhận 1.032 bệnh nhân tiêu chảy cấp, Hà Tây ghi nhận 691 trường hợp và có 187 ca dương tính với phẩy khuẩn tả; Bắc Ninh có tới 144 ca tiêu chảy cấp... Điều nguy hiểm nhất hiện nay là số người lành mang trùng chiếm tới 16%.
TS Trịnh Quân Huấn, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, có đến hơn 60% các cửa hàng thực phẩm, ăn uống trong đợt kiểm tra vừa qua là không đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm. Tình trạng ô nhiễm môi trường ở các địa phương được đoàn kiểm tra phát hiện là rất nặng nề. “Tôi không thể hiểu nổi tại sao giữa thủ đô Hà Nội lại có cái hồ Linh Quang nhiễm vi khuẩn tả như thế. Ngoài ra còn có tới hàng chục hồ khác của Hà Nội cũng bị ô nhiễm nghiêm trọng. Đây chính là nguồn lây nhiễm và lây truyền thành dịch lớn trong thời gian tới, nếu không tích cực ngăn chặn nguồn lây nhiễm này”.
|
Hà tây: Đóng cửa phố bán thịt chó La Dương Trước thông tin về việc người dân Hữu Bằng (Thạch Thất - Hà Tây), nơi vừa xuất hiện dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm do ăn thịt chó mà nguồn thịt chó được mua phần lớn tại La Dương (Hà Đông- Hà Tây), chiều ngày 21/4, Đoàn Thanh tra của Bộ y tế đã tiến hành kiểm tra đột xuất một số cửa hàng kinh doanh thịt chó tại La Dương trong số 23 cửa hàng thịt chó. Qua kiểm tra cho thấy, tất cả các cửa hàng đều không đủ điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm trong chế biến, giết mổ. Mắm tôm, rau sống và thịt chó đều không có nguồn gốc. Đoàn đã quyết định đóng toàn bộ 23 cửa hàng kinh doanh thịt chó trên phố La Dương và 2 cửa hàng thịt chó trên phố Lê Trọng Tấn, tất cả các cửa hàng này đều nằm trên địa phận thành phố Hà Đông. Theo ông Trần Đáng, Cục trưởng Cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm, Bộ Y tế, nếu tiếp tục kiểm tra thì có lẽ là tất cả các cửa hàng kinh doanh ăn uống sẽ phải đóng cửa. Thịt chó ở đây được nhập về từ khắp các nơi như: Hà Nội, Thanh Hoá, Thái Nguyên và khi kiểm tra không một con chó nào có giấy chứng nhận kiểm dịch. |
Vân Khánh