Truyền thông DS – KHHGĐ thời kỳ mới: Cần đánh trúng tâm lý người dân

Theo anh Chấn, tình trạng trên bắt nguồn từ việc thanh niên ở nông thôn sau khi lập gia đình, sinh con... đều đi làm ăn xa. Ở nhà chỉ còn những cặp vợ chồng lớn tuổi. Trung tâm DS – KHHGĐ huyện Ninh Giang đã ấn định thời điểm xuống cơ sở làm truyền thông 1 – 2 ngày, khi kiểm tra thấy toàn là các cộng tác viên, cán bộ phụ nữ, rồi cán bộ của các đoàn thể tập trung đến nghe.

 

Họ nghe hết lần này, đến lần khác, còn các đối tượng trong độ tuổi sinh đẻ từ 15 – 49 thật sự cần được truyền thông thì... không có. Thậm chí có đợt toàn những phụ huynh trên 50 tuổi trở lên đi nghe truyền thông, khiến cán bộ truyền thông về DS – KHHGĐ phải chuyển hướng sang truyền thông về chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi.

 

Người dân xã biên giới Tùng Vài, huyện Quản Bạ, Hà Giang xem tài liệu truyền thông DS-KHHGĐ.

 

Tâm sự của anh Chấn cũng là tâm sự chung của nhiều cán bộ làm truyền thông DS – KHHGĐ hiện nay ở các vùng, miền. Anh Hoàng Việt Tiến, Phòng Truyền thông thuộc Sở Y tế Hà Giang cho biết: Trước đây làm truyền thông ở miền núi rất vất vả bởi núi cao, đường sá xa xôi, hiểm trở, ô tô truyền thông lên huyện vùng cao vận động bà con làm DS - KHHGĐ xe cứ nhảy chồm chồm, nhưng công tác truyền thông Hà Giang phát triển rất mạnh và hiệu quả. Bởi thông tin hình ảnh chưa phát triển như bây giờ, tivi, truyền hình là xa xỉ, việc được xem video và các hoạt động văn hoá tại chỗ người dân rất thích.

 

Vì vậy, Hà Giang được trang bị vài xe cứu thương chuyên chở trang thiết bị loa đài, tăng âm... lên các huyện vùng cao. Tới nơi là anh em mở loa đài hết công suất, ngầm báo với bà con rằng “đội truyền thông đã tới”. Anh em ăn uống xong khoảng 3 – 4 giờ chiều đã thấy các cụ già, trẻ em đi qua ngó vào. 7 giờ tối bắt đầu chiếu băng hình video của Trung ương cấp và chiếu băng do đội truyền thông tự làm. “Thế mà hào hứng, hiệu quả đáo để.

 

Một chiến dịch chiếu đủ 3 tối, bà con đi nương về muộn vẫn đến xem để rồi ban ngày họ tới trạm xá khám, nhận thuốc, tờ rơi... đi làm KHHGĐ. Nhưng giờ thì khác rồi, thời “hoàng kim” ấy thuộc về những năm 90 của thế kỷ trước thôi. Bây giờ công tác truyền thông cực khó”, anh Tiến chia sẻ.

Truyền thông về DS – KHHGĐ đang rất cần phương pháp mới phù hợp với giai đoạn hiện nay. Để đáp ứng nhu cầu  này, theo PGS. TS Nguyễn Đình Cử, Viện trưởng Viện Dân số và Các vấn đề xã hội, Trường ĐH Kinh tế Quốc dân: “Nguồn truyền thông cần được sáng tạo liên tục, có nhiều kịch bản khác nhau mới tạo được nguồn truyền thông phong phú, đa dạng và bao trùm hết các chính sách của Đảng, Nhà nước, kinh nghiệm DS – KHHGĐ ở các quốc gia, địa phương... để gợi mở chủ trương, chính sách mới.

 

Thông điệp truyền thông DS - KHHGĐ bây giờ cần phù hợp với từng nhóm đối tượng, không chỉ truyền thông trong độ tuổi sinh đẻ từ 15 – 49, mà tuyên truyền về nhiều lợi ích cho cả con cái, người già, gia đình... Đối tượng đi làm xa, bình diện truyền thông phải rộng hơn, tới cả truyền hình và cả phương tiện thông tin cấp quốc gia”.

 

Anh Tiến cũng cho rằng, cơ hội tuyên truyền cho bà con bây giờ cần đa dạng hoá, những bài truyền thông cơ bản như tiếp cận, nói chuyện, chiếu video... bây giờ hiệu quả rất thấp, vì nhà nào cũng có chảo để xem tivi.

 

Theo anh Tiến, ở Hà Giang đang tiến hành phương pháp, truyền thông mới bằng: Dùng camera quay và dựng băng để thu và chiếu luôn. Bà con thấy hình ảnh của  mình trên màn ảnh, cũng cầm micro nói như trên tivi thì thích lắm. Như thế mới thu hút được bà con tới các buổi lồng ghép tuyên truyền DS – KHHGĐ.

 

Nhưng để làm được như vậy, rất cần đầu tư phương tiện, trang thiết bị mới làm được. Anh Tiến cho biết đang về Hà Nội “đi tìm mua cái máy quay phim kỹ thuật số để về làm truyền thông theo phương pháp mới”, với hy vọng vừa quay vừa dựng chương trình chiếu tại chỗ phục vụ bà con. Tìm được máy rồi, còn phải lập dự toán, báo cáo, lên kế hoạch để xin kinh phí... Nếu thuận buồm, xuôi gió cũng phải sang năm 2009, Hà Giang mới có phương tiện phù hợp để làm truyền thông DS – KHHGĐ giai đoạn mới. Vấn đề quan trọng nhất là kinh phí thì Hà Giang chưa thể đáp ứng được.

 

Vì vậy, anh Tiến tâm sự, nếu được Trung ương quan tâm, hỗ trợ trang bị cho bộ máy quay camera kỹ thuật số, mới hy vọng cuốn hút bà con rời những chiếc chảo thu sóng đến với các buổi  truyền thông DS – KHHGĐ.

 

“Công tác truyền thông hiện nay cực kỳ khó khăn. Người làm truyền thông rất quan trọng, nhưng trình độ, khả năng tuyên truyền của cán bộ chuyên trách, cộng tác viên bây giờ, kể cả tư vấn vận động đều gặp nhiều khó khăn. Khi có người truyền thông rồi, đối tượng lại không có, thậm chí có những cơ sở họ làm truyền thông chỉ là hình thức. Vì vậy, anh em cán bộ truyền thông chúng tôi rất muốn được đi tập huấn, nâng cao trình độ truyền thông” – Tô Văn Chấn Phòng truyền thông - TT DS - KHHGĐ Ninh Giang, Hải Dương