Tư duy thụt lùi

> Đằng sau vụ tai nạn đường sắt kinh hoàng

 

Hôm ấy, đường tắc, xe ô tô không di chuyển được, đoàn tàu hỏa chạy với tốc độ cao không được cảnh báo cứ thế ầm ầm lao tới. Những nhân chứng tận mắt nhìn thấy sự việc không khỏi hoảng loạn mà cũng không làm được gì. Hậu quả, 2 người chết và hơn 2 chục người bị thương, 7 chiếc xe ô tô bị cán nát.

Đã không có chuyện nghiêm trọng này nếu như cầu Gềnh không phải là đường chung cho xe cộ và tầu hỏa. Nhìn lại hệ thống đường sắt nước ta, hóa ra đâu chỉ có cầu Gềnh, nhiều cây cầu khác cũng đang được dùng chung cực kỳ nguy hiểm.

 

Cầu Gềnh - nơi xảy ra vụ tai nạn đường sắt thương tâm.

 

Bởi thế, vụ tai nạn cầu Gềnh đã được báo trước, chỉ có thời điểm thì không ai biết được. Chỉ cần một lỗi hệ thống rất nhỏ như tắc đường bộ, hỏng đèn báo, hoặc không tuân thủ quy trình an toàn của người gác đường tức thì có tai nạn. Tầu hỏa quán tính lớn như thế, không thể dừng ngay, xe cộ khác đi trên đường, lại là cầu thì làm gì có lối mà tránh. Bởi vậy, khi hiểm họa xảy đến thì chỉ có nước... chịu chết.

 

Cho dù nguyên nhân là gì đi nữa, thì trách nhiệm của ngành giao thông là rất lớn. Chỉ ít hôm nữa, cơ quan điều tra sẽ đưa ra kết luận vụ việc. Nhưng đến bây giờ, lãnh đạo ngành giao thông chưa có ai đứng ra xin lỗi dân, nhận trách nhiệm mà chỉ nhăm nhăm đổ lỗi. Một vị lãnh đạo của Bộ GTVT cho rằng vụ tai nạn trên là đương nhiên. Chỗ khác thì đổ cho thiếu vốn nên chưa tách được đường sắt và đường bộ, đành đi chung? Có thật thế không?

 

Thực ra, chẳng phải ngành giao thông thiếu vốn đến thế, vấn đề nằm ở tư duy. Ngành này đã suy nghĩ và làm việc tưởng như rất tiến bộ, nhưng đó lại là tư duy thụt lùi. Chuyện là cho đến bây giờ, Bộ GTVT vẫn khăng khăng cho rằng phải làm đường sắt cao tốc Bắc Nam với số vốn hàng chục tỷ USD.

 

Con đường ấy được vẽ lên là hiện đại, quy mô nhất thế giới, tầm nhìn cho tương lai hàng trăm năm sau. Nghĩ như thế, điều ấy có vẻ đúng. Nhưng muốn làm điều cho trăm năm sau thì phải nghĩ đến hiện tại đã chứ, cụ thể là phải xóa ngay cầu đường sắt đường bộ chung nhau. Giả dụ đường sắt cao tốc có được làm thì cũng còn nhiều năm nữa mới vận hành, như thế, đường sắt cũ vẫn được khai thác và vẫn có những vụ tại nạn, chẳng ai dám nói trước là nhẹ hơn ở cầu Gềnh?

 

Tư duy thì thụt lùi, xảy ra sự kiện thì nhăm nhăm đổ lỗi hoặc im lặng, ngành giao thông nước ta không biết đến bao giờ khá lên được? Đến bao giờ dân ta không phải nói đến những con đường đau khổ hay không phải chứng kiến những vụ tai nạn thảm khốc mà nguyên nhân là từ cách nghĩ, cách làm chưa phù hợp của ngành này?