Tự làm đau để giải stress

TS Ngô Thanh Hồi, Giám đốc BV Tâm thần Ban ngày Mai Hương (Hà Nội) cho biết, thói quen đau đớn này cũng dễ bị nghiện và nguy hiểm đến tính mạng.

Hội chứng "emo"

Theo TS Ngô Thanh Hồi, trẻ có chứng tự làm tổn thương mình đến khám tại bệnh viện ngày một nhiều. Trẻ thường có biểu hiện như: Đập đầu vào cửa kính, sàn nhà, tường; rứt tóc liên tục; cắn tay, chân hoặc môi đến khi chảy máu; tát vào mặt hoặc đầu, đấm vào mắt... Một số em tìm cảm giác mạnh hơn như cắt tay, chân, rạch cơ thể.

Trào lưu "giải sầu" của giới trẻ này được gọi là xu hướng "emo", bắt nguồn từ việc giới trẻ hâm mộ ban nhạc Emo chuyên hát nhạc buồn ở châu Âu. Nhóm trẻ hâm mộ thành lập nhằm giúp các thành viên san sẻ nỗi buồn cho nhau. Nhưng nó lại truyền cảm xúc buồn chán cùng những cách thức đối phó, trải nghiệm về cách "chữa" như cứa tay, cơ thể để giải tỏa nỗi buồn.

Chuyên gia tâm lý Lã Thị Linh Nga, Phó Trưởng phòng khám Tuna (Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo phát triển cộng đồng) cho biết, hành động tự rạch tay ở trẻ là do thiếu hụt về kỹ năng sống. Nguyên nhân là do các em có nhiều áp lực trong khi thiếu sự chia sẻ. Tự làm tổn thương là để thể hiện bản thân nhưng một số khác lại là do cô đơn, bị cô lập. Đây không phải là một dạng của tự sát, nhưng dễ trở thành thói tật không sửa được, nguy hiểm đến tính mạng.

Theo bà Linh Nga, có nhiều trường hợp tự cắt tay mình trong một thời gian rất dài, trở thành thói quen mỗi khi chán nản. Như trường hợp của em LTN (Hà Nội). Mẹ là giáo viên, bố làm kỹ sư nên luôn mong con mình theo nghề. N không thích làm giáo viên, cũng không thích theo nghề bố nên chống đối chuyện học hành. Bố mẹ thất vọng, mắng nhiếc rất thậm tệ. Mỗi khi đi học về, N chui vào phòng riêng và chốt chặt cửa lại. Một lần, thấy bạn kể lấy dao tự rạch tay sẽ hết buồn, N làm theo và thấy dễ chịu. Sau đó, mỗi lần buồn, N lại "làm bạn" với dao lam.

Hay trường hợp của em LDP, bản thân có những biến động tâm lý, sinh lý rất cần sự quan tâm của bố mẹ nhưng bố mẹ lại lo làm ăn, thường xuyên cãi nhau nên lúc nào P cũng lủi thủi một mình. Dần dần P mắc chứng trầm cảm. Được một người bạn qua mạng mách, P tìm biết cách rạch tay để tìm thấy sự nhẹ nhõm. Tại phòng khám Tuna, P nói lúc đầu em cũng sợ, nhưng khi cắt thì cảm thấy dễ chịu rất nhiều.

Dành tình yêu cho trẻ

Giúp trẻ tránh tự làm tổn thương mình - Khuyến khích trẻ nói chuyện với bạn về cảm giác của trẻ, nhu cầu, điều khiến trẻ thất vọng. - Lắng nghe, giúp trẻ giải quyết những khó khăn ở trường, trong mối quan hệ với bạn bè. - Giúp trẻ tạo ra kế hoạch hoạt động, học tập thay vì việc nhốt mình tự hành xác. - Dành thời gian cùng con nghỉ ngơi, xả stress bằng các trò chơi thể thao. - Không được đánh trẻ khi thấy con hành xác.

TS Ngô Thanh Hồi cho biết, trẻ bị cô lập, buồn chán, cô đơn, thất vọng... sẽ dẫn tới hành động tự làm tổn thương mình. Đa số trẻ bị chứng này thường xuyên ở trong phòng kín, có hiện tượng trầm cảm. Nếu không được phát hiện sớm để điều trị trầm cảm, trẻ sẽ khó kiểm soát được hành vi, thái độ của mình.

Phương Thuận