Từ việc Posco muốn đầu tư vào vịnh Vân Phong: Đừng để nhà đầu tư “kiêm” nhà quy hoạch

Bởi nơi Posco nhắm đến là vị trí đất “nạc” nhất ở vịnh, nơi đã được qui hoạch sẽ là cảng biển nước sâu lớn và tốt nhất Việt Nam, cũng sẽ là nơi xây dựng những khu du lịch lý tưởng nhất.

Giữa nhiều ý kiến phản đối cũng như ủng hộ Posco vào Vân Phong, tôi rất chú ý đến ý kiến tư vấn của GS Phan Văn Trường, cố vấn thương mại chính phủ Pháp.

Ý kiến ấy thế này: “Theo logic, chỗ nước sâu thì nên làm cảng trung chuyển. Không nên làm chuyện ngược đời để rồi thế hệ sau chê trách.Tốt nhất là thảo luận để nhà đầu tư vui lòng đặt nhà máy ở nơi mà chúng ta, người Việt Nam, thấy hợp lý nhất. Chúng ta mong họ đầu tư, nhưng không để họ qui hoạch thay chúng ta”.

Trong thực tế thì nhiều năm nay và ở nhiều địa phương, với những dự án đầu tư lớn tính bằng trăm triệu USD hay cả tỷ “đô”, thì nhà đầu tư qua cách gợi ý khéo léo và qua những gì tù mù mà họ đưa cho các nhà qui hoạch của ta mà chẳng mấy ai tỏ tường. Cuối cùng, chính họ - nhà đầu tư - đã và sẽ chọn được những vị trí ưng ý nhất, thuận lợi nhất để đặt mặt bằng công trình, bất chấp những vị trí ấy có ảnh hưởng như thế nào đến môi trường và cuộc sống của người dân quanh vùng qui hoạch.

Nếu năm, mười năm trước chúng ta bằng mọi giá “trải thảm đỏ” để “kêu gọi nhà đầu tư” thì bây giờ tình hình đã khác hẳn. Bây giờ rất nên “qui hoạch” các nhà đầu tư, chọn lọc các nhà đầu tư trước khi cấp giấy phép cho họ đầu tư vào VN, nhất là vào những điểm nhạy cảm với môi trường.

Đừng để, như GS Trường nói: “Với các nhà đầu tư về công nghiệp ô nhiễm đã bị xua đuổi ở nhiều nơi trên thế giới, thì họ chọn VN vì ở ta, họ có được giải pháp rẻ nhất là đổ rác luôn ra tại chỗ mà ta không đủ sức phản đối”.

Không đủ sức ở đây phải hiểu là không đủ can đảm nói “không” trước vốn đầu tư lớn và trước cả những “món quà” có giá trị lớn, dù biết về lâu về dài sẽ đưa lại những thiệt hại cũng... rất lớn cho nước nhà?!

Thanh Thảo