Từ vụ Hào Anh “ngược đãi” mẹ, lộ ra cái sai của nhiều người

Hào Anh chưa đủ sự trưởng thành để nhận thức thấu đáo đạo lý ứng xử với cha mẹ. Ảnh: TL

Để nhìn nhận được vụ việc, chúng tôi xin điểm lại những điểm mấu chốt của câu chuyện về cậu bé “nổi tiếng” bất đắc dĩ này.

Bị bố bỏ rơi khi còn nhỏ, Hào Anh sống với mẹ và một người em tên Hào Em. Gia cảnh khó khăn, mẹ đi bước nữa, Hào Anh được mẹ gửi đến làm thuê cho một trại giống nuôi tôm ở huyện Đầm Dơi của cặp vợ chồng Giang và Thơm vào năm 12 tuổi. Từ năm 12 - 14 tuổi, khi làm việc tại trại giống tôm, Hào Anh bị cặp vợ chồng này hành hạ dã man như thời trung cổ. Năm 14 tuổi, vụ việc được báo chí phát giác, Hào Anh được giải cứu, còn cặp vợ chồng Giang, Thơm bị bắt và xử tù sau đó. 14 tuổi Hào Anh được đưa về Trung tâm Bảo trợ xã hội tỉnh Cà Mau nuôi dưỡng và học tập tại đây.

Theo lời kể của bà Nguyễn Thu Nguyệt - Phó Giám đốc Trung tâm thì trong thời gian Hào Anh ở tại đây: “Chúng tôi rất khổ sở vì nuôi Hào Anh. Vì được cưng chiều, được quan tâm nên Hào Anh mắc bệnh ngôi sao. Vào Trung tâm Hào Anh được đi học nhưng vì em bỏ học từ lâu nên không theo kịp chương trình. Hào Anh thích vẽ nên Trung tâm và nhà trường đã khuyến khích em học vẽ. Tranh của em đạt giải cấp thành phố. Nhưng đúng hôm trao giải thì Hào Anh sợ hãi bỏ trốn khỏi Trung tâm. Em về nhà bà ngoại một thời gian thì tìm đến mẹ. Em sống cùng mẹ, em trai và cha dượng trong căn nhà nhỏ. Sau đó mua đất và xây một căn nhà mới đứng tên em từ số tiền 900 triệu đồng em được mọi người ủng hộ giúp đỡ”.

Thời gian sống cùng gia đình sau khi bỏ trốn khỏi Trung tâm, Hào Anh theo cha dượng đi làm thợ. Sau đó được báo chí tác động, em được nhận vào một vị trí lao động chân tay tại một công ty lớn. Nhưng đến ngày 30/8 vừa qua, Hào Anh lại một lần nữa “gây bão” với “tội ngược đãi mẹ” khi em quẳng hết quần áo của mẹ và cha dượng ra khỏi nhà.

 

 

Các đồ dùng bị Hào Anh đập phá. Ảnh: TL

Nhìn lại cả quá trình Hào Anh sinh ra và lớn lên, ThS tâm lý Nguyễn Hồng Lê, Trung tâm tư vấn Tuổi trẻ hạnh phúc và kỹ năng cuộc sống (TƯ Đoàn TNCS HCM) cho rằng: “Hào Anh thực sự là một con người đáng thương. Bởi cả quá trình em sinh ra và lớn lên như đã thấy ở trên, có lẽ chưa một giai đoạn nào của cuộc đời em được sống hạnh phúc. Ngay cả khi em được cả cộng đồng giúp đỡ, quan tâm thì quãng thời gian đó em cũng không thực sự được sống bình an và hạnh phúc”.

ThS tâm lý Nguyễn Hồng Lê bày tỏ quan điểm, sự quan tâm giúp đỡ của cộng đồng, các cá nhân, tổ chức xã hội, các cơ quan chức năng đã rất “nhiệt tình” nhưng lại chưa đủ. Sự giúp đỡ đó chủ yếu thiên về mặt vật chất. Cũng có sự quan tâm về mặt tinh thần nhưng lại không đúng cách. Ví dụ việc khích lệ Hào Anh vẽ tranh chính là một sự quan tâm về mặt tinh thần. Nhưng sự quan tâm đó vẫn mang tính hình thức và áp đặt chứ không thực sự thấu hiểu về mặt tâm lý để chữa trị vết thương tinh thần cho em. Chính vì thế nên vào thời khắc được trao giải thưởng, Hào Anh đã hoảng sợ đến mức bỏ trốn khỏi Trung tâm. Thực tế thì hiện nay, vấn đề bảo trợ những người có hoàn cảnh khó khăn trên toàn quốc vẫn còn rất thiếu những cán bộ chuyên về tâm lý. Do vậy, việc bảo trợ nói chung, bảo trợ cho Hào Anh nói riêng chỉ có ý nghĩa về mặt vật chất và thể chất mà thôi chứ không có ý nghĩa về mặt chữa trị những tổn thương ghê gớm về mặt tinh thần.

Ngay cả truyền thông và cộng đồng dư luận cũng đã quá “cưng chiều” em. Khi biết hoàn cảnh Hào Anh bị hành hạ dã man, dù thương xót tận tâm can nhưng dường như các “mạnh thường quân” cũng chỉ giúp đỡ về mặt vật chất, tiền bạc mà thôi. Bởi nếu có muốn giúp về mặt tinh thần thì cũng ít ai có đủ kỹ năng và phương pháp để “chữa” được vết thương về mặt tinh thần và tâm lý cho em.

Sự quan tâm giúp đỡ đáng kể nhất của cộng đồng xã hội đối với Hào Anh có lẽ rõ ràng và cụ thể nhất đó là số tiền 900 triệu đồng em dùng để mua và xây ngôi nhà mới. Nhưng việc được sở hữu đứng tên ngôi nhà lại khiến cho em tự cho mình cái quyền đuổi mẹ ra khỏi nhà. Ở đây, nhận thức của Hào Anh cũng chỉ đơn thuần nghĩ về quyền sở hữu vật chất mà không ý thức được  “quyền hạn” về vấn đề đạo đức. Hành vi đuổi mẹ ra khỏi nhà, xét theo khung pháp luật cũng như mặt đạo đức là “hành vi ngược đãi mẹ”. “Hành vi đó là sai trái nhưng trong cái sai của Hào Anh, chúng ta nhìn thấy rất nhiều cái sai khác của nhiều tổ chức khác nhau. Vì thế, theo tôi, chúng ta hãy rộng lòng với em để em có thêm cơ hội tiếp tục được sửa sai và hoàn thiện nhân cách của mình”, ThS tâm lý Nguyễn Hồng Lê nói.

 

“Sự kiện cậu bé Hào Anh cho thấy câu chuyện con người phức tạp hơn tiền bạc rất nhiều. Cậu bé đang là một người làm thuê giờ đây trở thành chủ nhà, đầu óc non nớt của cậu nhận ra, cha mẹ trở thành người ở nhờ nhà cậu. Hào Anh chưa đủ sự trưởng thành để nhận thức thấu đáo đạo lý và cậu đã ứng xử với cha mẹ với tư thế ông chủ. Công chúng đã rất đúng khi góp tiền giúp Hào Anh. Nhưng công chúng đã không có những thiết chế xã hội chuyên nghiệp để đảm bảo Hào Anh chỉ có thể nhận được những khoản tiền thích hợp với từng giai đoạn nếu cậu tuân thủ những nguyên tắc có thể giúp cậu trưởng thành. Xin đừng chỉ đổ lỗi cho Hào Anh”. Facebook của nhà báo Huy Đức