Tuần biên ngày xuân

Câu chuyện của người lính biên phòng miên man những điều kỳ thú khó quên.

5km và một ngày đường

Trên đường tuần tra. Ảnh: T.G

Rời Đông Hà, chúng tôi rẽ vào đường 9 Nam Lào. Trời bắt đầu mưa, không lớn nhưng đúng là “mưa trắng trời Thừa Thiên”, đèo dốc quanh co cộng với mặt đường trơn trượt khiến chiếc xe cứ ì ạch chạy và cánh phóng viên thì bắt đầu ù tai vì thay đổi độ cao. Chừng 1h đồng hồ thì đến Khe Sanh, con đường vắt ngang qua một quả núi lớn, nhưng thật kỳ lạ, sang phía bên kia núi thì trời nắng to, không có một giọt mưa nào.

9h sáng, chúng tôi đến Đồn biên phòng Lao Bảo, dọc đường đã thấy bóng áo xanh thấp thoáng khắp vùng kinh tế cửa khẩu rộng lớn và đó cũng là câu trả lời cho biết tại sao đồn lại vắng bóng đến vậy. Ngoài lực lượng chỉ huy trực chiến thì cũng chỉ còn hậu cầu, một số bộ đội làm công tác canh gác, còn lại tất cả đều đang làm nhiệm vụ ngoài biên giới, trong khu kinh tế mở.

Đã được báo tin từ trước nên chuyến tuần biên của chúng tôi bắt đầu sau đó đúng 30 phút. Đại úy Trần Hoài Nam, Đội trưởng đội vũ trang, Đồn biên phòng Lao Bảo, chỉ huy tốp tuần biên gồm 4 người, không kể các nhà báo. Công tác tuần biên, kiểm tra cột mốc biên giới là nhiệm vụ chính, quan trọng hàng đầu tại các đồn biên phòng. Đồn biên phòng Lao Bảo chịu trách nhiệm quản lý đường biên giới trên bộ và sông Sepon với nước bạn Lào khoảng 25km, tất cả đã được cắm mốc biên giới hoàn chỉnh.

Cột mốc đặc biệt

Hàng tháng, lực lượng biên phòng của ta có nhiệm vụ tuần biên theo hai cách.

Thứ nhất là tuần tra đơn phương, kế hoạch được Ban chỉ huy đồn xây dựng và lực lượng tuần tra chỉ có bộ đội Việt Nam. Thứ 2 là tuần biên song phương. Có lẽ cũng chỉ có đường biên với nước bạn Lào mới tồn tại cách tuần tra biên giới độc đáo này. Đa số các cuộc tuần tra song phương này đều do phía Việt Nam lên kế hoạch, sau đó thông báo và mời bộ đội nước bạn tham gia. Chuyến tuần tra song phương diễn ra một cách hòa bình, thân mật.

Tại các cột mốc biên giới, hai bên cùng đối chiếu vị trí, làm thủ tục thông thường như phát quang cây cối, làm vệ sinh cột mốc và một điều không thể thiếu nghi thức quan trọng nhất, đó là “Chào cột mốc”. Đại úy Nam kể: “Trong đời lính biên phòng, tôi cùng đồng đội không nhớ nổi đã bao lần mình chào cột mốc biên giới, nhưng lần nào cũng thế, cứ đứng trang nghiêm hành lễ là trong người lại rực lên niềm tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm của người lính biên phòng trước việc bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia...”.

Nghi lễ Chào cột mốc, Đại úy Trần Hoài Nam và tổ công tác thực hiện. Ảnh: T.G

Trước khi lên đường tuần biên, bộ đội phải chuẩn bị cả cơm nắm, thuốc men, nước uống, bật lửa và vô số đồ dùng cá nhân khác. Có lần đi tuần kẹt luôn trong rừng mấy ngày trời vì mưa lớn bất thường, không thể về được...”, Đại úy Nam cảnh báo. Quả nhiên, con đường bằng phẳng chưa đầy 500m nhanh chóng kết thúc.

Trước mắt chúng tôi bắt đầu là rừng, là suối ngàn róc rách. Đây chưa phải là thượng nguồn sông Sepon nhưng các con suối đêm ngày cấp nước cho dòng sông xanh ngát ấy đã bắt đầu mật độ dày đặc, đường tuần tra phải vượt qua những con suối ấy. Đang là mùa cạn, các tảng đá nhô lên khỏi mặt nước làm điểm tựa cho bước chân người lính. Vào mùa mưa, qua suối chỉ còn một cách: lội nước. Toàn bộ tư trang gói gém lại trong túi nilon và... đội trên đầu.

Sau 2 tiếng hành trình xuyên rừng, cột mốc R-2(1)-1986 hiện ra trước mắt chúng tôi. Rất nhanh nhẹn, Đại úy Nam cùng các chiến sỹ tiến hành làm vệ sinh cột mốc, phát quang cây cỏ và khi vừa kết thúc những việc này, không ai bảo ai, tốp tuần tra đã ngay hàng thẳng lối để tiến hành nghi thức chào cột mốc. Một tiếng hô “Chào” vang lên đanh gọn của trưởng nhóm Trần Hoài Nam, khuôn mặt các chiến sỹ ai nấy đều tỏa ra nét tự hào xen lẫn xúc động.

Kết thúc nghi thức chào cột mốc, Đại úy Nam nói: “Đây là một cột mốc điển hình vì có vị trí rất đặc biệt, nằm ngay ngã ba sông Sepon. Có đến 3 cột mốc được cắm tại ba vị trí khác nhau và tâm tam giác do ba cột mốc này tạo ra nằm giữa lòng sông Sepon được lấy làm điểm biên giới giữa hai nước Lào - Việt. Trên hệ thống cột mốc biên giới, hiếm có nơi nào có cột biên giới như vậy...”

Ngọc Tước