“Tước” quyền kinh doanh của dân?

Nếu đề xuất này được chấp thuận, hẳn nhiều người dân, doanh nghiệp chỉ còn biết “mếu”...

 

Doanh nghiệp, nhà buôn “đau đầu”

Phòng khám An Khang trên đường CMT8 chưa thu hồi vốn đầu tư.

 

Sở GTVT TPHCM vừa lập một danh mục với 153 vị trí, đoạn đường kiến nghị các cơ quan chức năng không cấp phép kinh doanh các loại hình dịch vụ, thương mại tập trung đông người. Đây là một trong những giải pháp trước mắt nhằm hạn chế ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố trong năm 2010 đã được UBND thành phố ban hành. Hiện danh mục đang được Sở GTVT lấy ý kiến Công an TP, Sở Tư pháp và Sở Kế hoạch Đầu tư.

Tòa cao ốc 189A Cống Quỳnh, phường Nguyễn Cư Trinh, quận 1 đang trong giai đoạn hoàn thiện. Nằm trên trục đường sầm uất, tòa cao ốc hứa hẹn là một vị trí đắc địa. Chính vì thế, dù chưa hoàn tất, chủ đầu tư đã treo biển “nhà cho thuê”. Thế nhưng vào chiều 23/3, bà Trần Thu Dung - chủ đầu tư “té ngửa” khi biết được thông tin tòa nhà “đắc địa” rơi vào đoạn đường có khả năng không được phép kinh doanh các loại hình dịch vụ, thương mại tập trung đông người. Bà Dung thở hắt: “Trời ơi, tôi đâu có biết gì đâu. Nếu làm vậy thì kẹt quá, tôi đầu tư nhiều tiền lắm...”. Bỏ lửng câu nói, mãi lúc sau bà mới tiếp tục được: “Có thông tin gì thêm làm ơn thông báo dùm tôi với!”.

Trên đường Cống Quỳnh, đoạn nằm trong danh mục 153 vị trí, đoạn đường theo đề xuất của Sở GTVT, theo quan sát của PV Báo GĐ&XH, chỉ có một công trình của bà Dung là công trình tư nhân có quy mô khá lớn, còn gần 5 công trình lớn khác đang xây dựng đều thuộc các doanh nghiệp mang tính chất dịch vụ kinh doanh tập trung đông người như ngân hàng, cao ốc văn phòng cho thuê. Tòa cao ốc Hoàn Long, nơi tập trung rất đông người vì có tầng trệt là nơi trưng bày và bán sản phẩm máy vi tính, cũng vừa đưa vào sử dụng chưa đầy 6 tháng. Nếu đề xuất này đi vào thực tế, những nhà đầu tư vào các công trình này sẽ chới với trước khả năng thua thiệt nặng nề.

Còn tại đường Cách Mạng Tháng 8, nơi có phòng khám đa khoa An Khang người ra vào khám bệnh tấp nập thì một cán bộ phụ trách khi nghe tin đã buồn rầu: “Chắc chắn doanh nghiệp sẽ gặp khó rồi. Một là chưa kịp thu hồi vốn đầu tư và phải chịu lỗ, hai là đã thu hồi vốn đầu tư rồi nhưng việc kinh doanh đang là nguồn sống của bao nhiêu là người, sẽ là một biến động lớn đấy”. 

Bên cạnh phòng khám An Khang, siêu thị nội thất An Dương, bánh kẹo ABC, siêu thị máy tính Phong Vũ cũng là những nơi thương mại tập trung đông người, chung số phận. 153 vị trí, đoạn đường khắp TPHCM (gồm 11 quận và 1 huyện) đều là những vị trí “đắc địa”, là một phần bộ mặt sầm uất của thành phố, là phần quan trọng của kênh thương mại, dịch vụ nội địa. Do đó, sức ảnh hưởng từ đề xuất không tiếp tục cấp đăng ký kinh doanh các loại hình dịch vụ, thương mại tập trung đông người của Sở GTVT là rất lớn.

Đá “bóng” cho dân?

Ai cũng hiểu một mình Sở GTVT không thể kham nổi chuyện chống ùn tắc, do đó cần có sự hợp tác của nhiều ngành và đặc biệt là người dân. Tuy nhiên, chịu trách nhiệm chính vẫn là Sở GTVT. Lần này, trên những tuyến đường được Sở GTVT liệt vào dạng “ùn tắc mãn tính”, người dân đang sinh sống và làm ăn trên 153 vị trí, đoạn đường này phải từ bỏ những quyền cơ bản của mình để “chữa bệnh” dùm Sở GTVT(?)

Khoản 1 điều 7, Luật doanh nghiệp năm 2005 quy định: “Doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế có quyền kinh doanh các ngành, nghề mà pháp luật không cấm”. Trong khoản 3 nêu rõ Chính phủ quy định danh mục cụ thể các ngành nghề cấm kinh doanh. Trên thực tế, Chính phủ đã có danh mục này tại Nghị định 03/2000 và không cấm kinh doanh các loại hình dịch vụ, thương mại tập trung đông người. Do đó, nếu UBND TPHCM thông qua đề xuất của Sở GTVT sẽ khó giải thích với các doanh nghiệp những quyền của họ được quy định tại Luật Doanh nghiệp, đặc biệt là quyền tự chủ kinh doanh theo khoản 1 điều 8. Bên cạnh đó, những thiệt hại, tổn thất về kinh tế các doanh nghiệp phải gánh chịu nếu hạn chế quyền kinh doanh theo đề xuất nói trên, chưa được đề cập. Theo đề xuất, ngay khi có quyết định của UBND TPHCM ban hành danh mục đường không được cấp phép kinh doanh thương mại, dịch vụ đông người, các cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào đó để thực hiện việc cấp giấy phép. Trường hợp các doanh nghiệp đã kinh doanh thương mại, dịch vụ trên tuyến đường trong thời gian trước khi UBND thành phố ban hành danh mục đường không được cấp phép kinh doanh, Sở GTVT đề xuất các doanh nghiệp này chỉ được hoạt động cho đến khi hết hạn giấy phép kinh doanh.

Theo ông Lê Toàn -  Phó Giám đốc Sở GTVT, thì việc chờ góp ý là “tăng thêm hoặc giảm” (vị trí, tuyến đường) mà thôi.

 

Luật sư Nguyễn Thế Thông- Đoàn luật sư TPHCM: “Hiến pháp và Luật Doanh nghiệp đã khẳng định quyền của doanh nghiệp và người dân. Trên thực tế, những quy định tích cực đó đang bị vô hiệu hóa dần bởi một số quy định khác từ các cơ quan có chức năng quản lý xã hội. Nói cách khác, những đơn vị này quản không được thì cấm. Đề xuất của Sở GTVT TPHCM thoạt nghe để góp phần chống ùn tắc thì có vẻ hợp lý, nhưng giải pháp thì chưa ổn, ít nhất là về mặt pháp lý. Đó là chưa nói đến khả năng trì trệ trong phát triển kinh tế”. Đại biểu HĐND TPHCM Đặng Ngọc Khoa: “Với một đô thị phát triển mạnh như TPHCM, việc nghiên cứu các giải pháp phát triển giao thông là điều cần thiết. Nhưng theo tôi, việc nghiên cứu đó cần phải toàn diện, có cơ sở lý luận, phải đi sâu vào thực tế. Tôi nghĩ Sở GTVT TPHCM cần lấy ý kiến càng rộng rãi càng tốt, trước khi trình UBND TPHCM đề xuất trên. Mặt khác, đây là vấn đề ảnh hưởng sâu rộng và “nhạy cảm” nên tôi nghĩ rằng HĐND TP sẽ tham gia đóng góp ý kiến”.

 

Đỗ Bá