Tuyển sinh ĐH, CĐ 2010: Lơ ngơ trước ngưỡng cửa vào đời

10 bộ hồ sơ nhưng chưa biết thi trường gì (!?)

 

Đặt tập hồ sơ ĐKDT vừa mua lên bàn, Nguyễn Thị Thuỳ Dương (lớp 12D2, Trường THPT Trần Hưng Đạo, Hà Nội) loay hoay không biết ĐKDT trường nào cho phù hợp. Dù mua 10 bộ hồ sơ ĐKDT để dành cho kỳ thi ĐH, CĐ và TCCN năm nay nhưng Dương vẫn chỉ biết chọn thi Cao đẳng Y, đơn giản vì chị gái em đang học trung cấp Y và ngành này dễ có việc làm. Thi vào đại học, Dương sợ không đậu. Chọn ngành "lạ tai" ít người theo, dễ đỗ hơn thì em lo không biết sau này sẽ làm gì.

 

Việc học của Dương, thường bố mẹ không can thiệp nên em đành phải nhờ các anh chị lớp trước tư vấn chọn nghề cho mình. Chưa an tâm, Dương cùng nhóm bạn thân lên mạng tìm tài liệu nhưng vẫn chưa hiểu chọn nghề nào thì hợp với sức học. Bạn bè mỗi người góp một ý, đã rối Dương lại càng thêm rối.

 

Cùng trường với Dương, Phương Nam thích khối D, em chỉ muốn chọn ngành nào đó vừa tầm. Nhưng chị gái Nam đang học trung cấp nên cả nhà ai cũng mong cô con gái thứ hai sẽ đỗ đại học để gia đình mở mày mở mặt. Tìm mãi vẫn chưa biết thi ngành gì đáp ứng được sở thích mà không "trượt" nên chồng hồ sơ ĐKDT của em vẫn còn để trống.

 

"Kiểu gì cũng thi kinh tế" là quyết tâm của Nguyễn Thị Hồng (lớp 12A4, Trường THPT Lê Thánh Tông, Hà Nội). Theo em, nghe từ “kinh tế” đã thấy kiếm ra tiền. Thời buổi này, phải có kinh tế mới sống được. Kỳ thi ĐH, CĐ năm nay, Hồng cũng đặt mua 10 bộ hồ sơ và cuốn "Những điều cần biết". Hầu như tối thứ Bảy nào, em và vài bạn thân cũng gặp nhau để cập nhật thông tin tuyển sinh.

 

Thông tin các em thu được chủ yếu từ kinh nghiệm của các anh chị khoá trước, cộng thêm vài lần đi học thêm em hỏi thầy cô. Và mới đây, Hồng đã rủ các bạn lên mạng xem điểm chuẩn từng trường qua các năm để làm hồ sơ ĐKDT. Hồng e ngại, mọi năm, khối ngành kinh tế toàn điểm chuẩn ở mức "khủng", nhìn lại lực học của mình, em hoang mang chưa biết chọn ngành gì vừa sức.

 

Trần Thị Hậu (lớp 12B11, Trường THPT Nguyễn Thị Minh Khai, Hà Nội) cũng mua 6 bộ hồ sơ nhưng hiện tại, phần chọn ngành ĐKDT vẫn để trống. Em cho biết, mấy hôm nay nghiền ngẫm mãi cuốn "Những điều cần biết" nhưng thông tin về các trường quá ít nên em chưa dám đặt bút chọn. Thâm tâm em chỉ thích ĐH Sư phạm, nhiều người bảo dáng Hậu thích hợp với trẻ con nên em càng mê.

 

Mặc dù làm cô giáo là ước mơ từ bé của em nhưng điểm vào ĐH Sư phạm "ngất ngưởng" khiến Hậu chưa dám chọn. Hậu cho biết, thầy cô ít khi định hướng cho các em sau này nên học nghề gì. Thông tin tìm được của em chủ yếu là đọc qua sách báo hoặc hỏi anh chị khoá trước nên không được đầy đủ và hệ thống. Em được biết, vài năm nay có nhiều trường tư vấn tuyển sinh nhưng chủ yếu chỉ phát tờ rơi quảng cáo để sinh viên vào trường mình nhiều. Vì thế, việc định hướng nghề nghiệp của em và nhiều bạn trong lớp vẫn trong tình trạng lơ ngơ, chủ yếu theo sở thích.

 

Chọn ngành học theo đầu ra công việc

 

Có hàng loạt lý do để sĩ tử làm hồ sơ thi tuyển vào các trường đại học mà mình thích. Bố mẹ chọn giúp cũng là một trong những lý do để các em đặt bút chọn ngành học.

 

Chị Trần Minh Huệ (khu tập thể Bách Khoa, phường Bách Khoa, Hà Nội) cho biết, đây là lần thứ hai gia đình có con làm hồ sơ dự thi đại học. Cũng như lần trước, chị cùng người thân trong gia đình lại đưa những lời khuyên cùng những định hướng cụ thể cho việc chọn trường và chọn ngành học cho con.

 

Mùa tuyển sinh này chị Huệ hướng cho cô con gái Trần Diệu Anh thi vào khoa Ngôn ngữ Ả Rập, ĐH Ngoại ngữ (ĐH Quốc gia Hà Nội). Theo chị, sở dĩ đưa ra lựa chọn này cho con gái bởi chồng chị và một số người thân trong gia đình hiện đang công tác tại một số tổ chức hợp tác quốc tế về lao động xuất khẩu giữa Việt Nam với các nước Trung Đông.

 

Nhóm bạn Dương, Hồng, Nam, Hậu đang cùng thảo luận để đăng ký hồ sơ dự thi.

 

Định hướng cho con như vậy bởi theo gia đình, sau khi học xong chương trình đại học, vấn đề giải quyết công việc cho Diệu Anh sẽ chủ động và không gặp khó khăn nhiều. Hơn nữa sau khi học xong, bước chân vào môi trường công việc, Diệu Anh cũng bớt bỡ ngỡ vì dù sao cũng đã có người trong gia đình dìu dắt.

 

Chị Huệ cho biết thêm, đó là sự lựa chọn không chỉ dựa trên thực tế của gia đình mà còn được dựa cả vào lực học và sở thích của Diệu Anh. Được biết trong quá trình học phổ thông, Diệu Anh luôn thể hiện sự đam mê với môn học ngoại ngữ và có sở thích hướng ngoại. Do đó việc gia đình định hướng như vậy vừa đáp ứng được nguyện vọng của cháu cũng như là định hướng về môi trường công việc sau này của gia đình.

 

Tính nước đôi

 

Chị Trần Thái Hằng (xóm 19A, Cổ Nhuế, Hà Nội) lại đưa ra  những định hướng cho con trong quá trình làm hồ sơ ĐKDT trên nguyên tắc: Nước đôi. Sau khi học xong đại học, nếu không xin được việc làm thì cũng phải mở được cửa hàng kinh doanh tự đảm bảo cuộc sống.

 

Chính vì lẽ đó nên chị Hằng đã chủ động khuyên cháu Phạm Huy Kiên, con trai cả của gia đình làm hồ sơ thi vào khoa Điện dân dụng, Trường ĐH Bách khoa. Đưa ra lời khuyên này cho con bởi gia đình làm nghề nông thuần túy nên khó có khả năng tạo dựng cho cháu Kiên có sẵn công việc sau khi học xong đại học.

 

Suy đi tính lại, chị đã khuyên cháu nên chọn những ngành học như vậy để phù hợp và chắc chắn với thực tế của gia đình. "Sau này ra trường không xin được việc làm trong các khối cơ quan thì cháu cũng có thể làm thợ, mở cửa hiệu nào đó liên quan đến kiến thức học được để tự kiếm sống", chị Hằng nói.

 

Tuy nhiên, chị Hằng cũng cho biết thêm: "Đây chỉ là những lời khuyên và góp ý trong quá trình cháu làm hồ sơ chọn trường để thi tuyển. Việc cháu có nghe theo lời khuyên hay tự ý chọn trường theo sở thích thì gia đình cũng tôn trọng với quyết định của cháu".

 

Chọn ngành phù hợp với sức khỏe

 

Chị Lê Thị Dành (xóm 15, Cổ Nhuế, Hà Nội) đưa ra lời khuyên cho con gái: Chọn ngành sư phạm để sau khi ra trường, môi trường công việc phù hợp sức khỏe.

 

Con gái chị là cháu Bùi Minh Nguyệt đã tham gia kỳ tuyển sinh ĐH, CĐ năm ngoái song không đủ số điểm để được tuyển. Sau một năm ôn luyện ở nhà, năm nay cháu Nguyệt quyết tâm vào đại học. Chị Dành cho biết, sức khỏe Nguyệt không được tốt nên chị muốn hướng cho cháu thi vào một trường sư phạm nào đó trên địa bàn Hà Nội.

 

Nếu thi được thì ngay từ việc học tập của cháu cũng đã được thuận lợi là học gần nhà, không phải đi xa và người thân sẽ yên tâm về sức khỏe của cháu. Ngoài ra, việc cháu Nguyệt vào được môi trường sư phạm cũng là niềm vui lớn của gia đình bởi chị Dành có thâm niên công tác trong ngành giáo dục.

 

Tuy nhiên, chị đang ở những năm cuối của quá trình công tác, tới đây sẽ làm thủ tục để nghỉ hưu. Việc định hướng cho cháu Nguyệt theo nghề giáo trước tiên để cháu bước vào môi trường công việc phù hợp với sức khỏe và sau đó là trong gia đình có người bước theo sự nghiệp giáo dục của chị.

 

Lương Mỹ - Quốc Hưng

 

Theo khảo sát của Viện Tâm lý học trong năm 2009, khoảng 88,2% số học sinh được khảo sát đã có những quyết định về các ngành nghề hoặc trường đại học sau này sẽ dự thi.   Tuy nhiên, chỉ có 36,4% số học sinh hoàn toàn tin tưởng rằng những ngành nghề mà các em đã chọn và dự định sẽ học là hoàn toàn phù hợp với các em; 40,9% số học sinh còn băn khoăn không biết ngành nghề đã chọn có thực sự phù hợp với mình hay không; 12,1% số học sinh không biết sau này có xin được việc làm đúng nghề đã học không và 10,6% số học sinh cảm thấy khó trả lời.   Theo Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và thông tin thị trường lao động TP Hồ Chí Minh, năm 2010, chỉ số cung ứng lao động có trình độ trên đại học và đại học chiếm khoảng 8,50%; Cao đẳng chuyên nghiệp, cao đẳng nghề (5,35%); Trung cấp chuyên nghiệp - trung cấp nghề (10,27%); công nhân kỹ thuật lành nghề (30,67%); còn lại là sơ cấp nghề và đội ngũ lao động chưa qua đào tạo chiếm tỉ lệ trên 45%.   Dự kiến các nhóm ngành nghề thu hút nhân lực năm 2010 gồm: may - dệt - giày da - thủ công mỹ nghệ; công nghệ thông tin - viễn thông - điện, điện tử - điện công nghiệp - điện lạnh; quản lý - quản trị - hành chính văn phòng; cơ khí - xây dựng - giao thông vận tải - hàng hải; tài chính - ngân hàng - kiểm toán - bảo hiểm; du lịch - môi trường - nhà hàng - khách sạn; kiến trúc - thiết kế - giấy, bao bì - xuất bản; marketing - dịch vụ tư vấn; y khoa, y tế - mỹ phẩm - dược; phục vụ, bán hàng.           H. Nguyên