Vạch mặt nội gián và kẻ thao túng thị trường?

Đề án thành lập Ban Giám sát TTCK được xây dựng theo mô hình giám sát TTCK hai cấp theo thông lệ quốc tế gồm: Cấp giám sát thị trường do các sở giao dịch thực hiện và cấp giám sát thị trường do UBCK thực hiện.

Trong đó, giám sát tại sở giao dịch chủ yếu tập trung, phát hiện và xử lý (trong phạm vi quyền hạn của sở) những giao dịch và hành vi kinh doanh, đầu tư bất thường của các thành viên và nhà đầu tư tham gia thị trường. Còn giám sát của UBCK bao trùm toàn bộ thị trường, hoạt động của các sở giao dịch, các định chế, thành viên thị trường, người hành nghề và nhà đầu tư nhằm mục tiêu bảo vệ nhà đầu tư và duy trì tính toàn vẹn của thị trường.

Ngoài ra, việc phân định trách nhiệm giám sát và đối tượng giám sát trong nội bộ các đơn vị tại UBCK đều được phân định rạch ròi giữa UBCK với các TT giao dịch chứng khoán (GDCK), Hiệp hội Kinh doanh chứng khoán và TT Lưu ký chứng khoán (LKCK).

Theo Th.s Dương Thị Phượng (UBCK) thì giám sát của UBCK là cấu phần quan trọng nhất trong hệ thống giám sát TTCK. Vì vậy, giám sát của UBCK được chia làm hai bộ phận riêng biệt là đơn vị giám sát và đơn vị thực thi luật pháp và tách chức năng giám sát ra khỏi chức năng quản lý.

Ban Quản lý kinh doanh và quản lý phát hành sẽ tập trung vào chức năng quản lý. Chức năng giám sát và thực thi luật pháp sẽ do Ban Giám sát và thanh tra thực hiện. Trong đó, Ban Giám sát sẽ thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát hàng ngày, định kỳ và liên tục nhằm phát hiện vi phạm. Khi thấy có dấu hiệu cần điều tra, xử lý, ban giám sát sẽ chuyển vụ việc sang thanh tra chứng khoán để thanh tra xử phạt.

Hiện nay chức năng giám sát TTCK ở VN được thực hiện bởi giám sát của các TT GDCK, TT LKCK và giám sát của các đơn vị quản lý phát hành, quản lý kinh doanh và thanh tra chứng khoán.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia quốc tế thì chức năng giám sát như hiện nay là chồng chéo và chưa đạt hiệu quả và không đáp ứng được nhu cầu giám sát thị trường. Thực tế, công tác giám sát tại UBCK hiện nay mới chủ yếu dựa trên chế độ báo cáo định kỳ và bất thường mang tính hành chính giữa các TT GDCK và UBCK.

Vì vậy, chỉ có thể xử lý được những vi phạm đơn giản như chế độ công bố thông tin hay những vi phạm nhỏ khác. Như vậy, đề án thành lập Ban Giám sát của UBCK với những quy định chặt chẽ, rạch ròi như trên nếu được Chính phủ thông qua sẽ lật tẩy được những vi phạm tinh vi mà từ trước đến nay chưa làm được, như giao dịch nội gián hay những hành động thao túng giá cả thị trường của một số đơn vị, cá nhân trên TTCK.   

 Phương Lan