Văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh: Làm sao để người học đạt chuẩn C1?

Người đi làm lo khó đạt chuẩn C1 khi học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh, chuyên gia đề nghị các trường cải thiện chất lượng giảng dạy và có lộ trình cho người đang học.

Văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh đang được nhiều người đi làm lựa chọn vì yêu cầu ngoại ngữ trong bối cảnh hội nhập, mở rộng cơ hội nghề nghiệp hoặc chuẩn bị điều kiện học lên cao hơn. Tuy nhiên, với những người không thường xuyên sử dụng tiếng Anh trong công việc, yêu cầu đạt trình độ C1 đặt ra không ít áp lực.

Người học áp lực khi phải đạt chuẩn C1

Chị Bùi Hồng (quê An Giang), hiện là giáo viên tiếng Anh tự do, trước đây tốt nghiệp ngành Tài chính ngân hàng, không học chuyên ngành ngoại ngữ. Chị đến với công việc giảng dạy tiếng Anh nhờ khả năng ngoại ngữ và từng có chứng chỉ giảng dạy tiếng Anh quốc tế.

Dù có kinh nghiệm giảng dạy, chị Hồng vẫn học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh để bổ sung bằng cấp chính quy. Chị cũng có dự định mở trung tâm tiếng Anh trong tương lai nên muốn chuẩn bị trước những điều kiện cần thiết về chuyên môn và bằng cấp.

“Một trong những lợi thế của văn bằng 2 là giá trị sử dụng lâu dài. So với các chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS, B1 hay B2 có thể bị giới hạn thời hạn sử dụng tùy yêu cầu của đơn vị tiếp nhận, văn bằng đại học có thể phục vụ nhiều mục đích, từ bổ trợ công việc đến đáp ứng điều kiện học lên cao học”, chị Hồng nói.

Người học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh lo lắng trước quy định mới. (Ảnh minh hoạ)

Hiện chị theo học trực tuyến chương trình học của một trường đại học ở Hà Nội. Chị Hồng đánh giá hình thức này phù hợp với người đi làm, đặc biệt là những người có lịch trình công việc không cố định. Thay vì phải tham gia các lớp học theo thời gian biểu cố định, chị lựa chọn chương trình có video bài giảng để chủ động sắp xếp thời gian học tập.

Trước đề xuất yêu cầu người học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh phải đạt chuẩn đầu ra C1, chị H. cho rằng, việc nâng cao chất lượng đầu ra là hoàn toàn phù hợp. Tuy nhiên, C1 là trình độ ngoại ngữ cao cấp, đòi hỏi khả năng sử dụng tiếng Anh linh hoạt trong môi trường học thuật và nghề nghiệp với người chưa từng học chuyên ngành ngoại ngữ như chị H. thì chuẩn đầu ra này tạo áp lực không nhỏ.

Chị cho rằng cần phân biệt yêu cầu đối với người học ngành Ngôn ngữ Anh và những người học văn bằng 2 để phục vụ các ngành nghề khác.

Cùng chung nỗi lo, chị Trà My (31 tuổi, quê Lâm Đồng), hiện là nhân viên văn phòng, cho biết quyết định học văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh vì trong tương lai chị đặt mục tiêu học lên cao học. Thay vì lựa chọn các chứng chỉ ngắn hạn, chị chọn học văn bằng 2 vì cảm thấy hình thức này phù hợp hơn.

Sau hơn một năm theo học, khi biết đề xuất mới yêu cầu người học phải đạt trình độ C1 mới được cấp bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh, chị Vân không khỏi lo lắng.

“Cũng chưa biết rõ khi nào quy định này có hiệu lực, nhưng trước mắt tôi đã đăng ký thêm một lớp tiếng Anh online nữa để trau dồi kiến thức. Với năng lực của tôi thì đạt chuẩn C1 rất là cao, tôi cứ ôn luyện trước cho yên tâm”, chị My nói.

Công việc hiện tại của chị ít sử dụng tiếng Anh nên khi chọn học văn bằng 2 ngành học này, chị phải cố gắng rất nhiều để theo kịp chương trình học.

“Nếu học cao học ngành Ngôn ngữ Anh hoặc Sư phạm tiếng Anh thì yêu cầu chuẩn ngoại ngữ cao là hợp lý. Người học phải có đủ năng lực ngôn ngữ mới có thể nghiên cứu chuyên sâu hoặc giảng dạy. Còn với những ngành nghề không trực tiếp liên quan đến tiếng Anh, cần có yêu cầu phù hợp hơn với mục đích đào tạo và công việc thực tế” , chị My nêu quan điểm.

Nâng chuẩn đầu ra phải đi cùng chất lượng đào tạo

Một thạc sĩ Ngôn ngữ Anh, hiện là giảng viên Trung tâm Ngoại ngữ tại một trường đại học ở TP.HCM cho rằng, việc nâng chuẩn đầu ra cử nhân Ngôn ngữ Anh lên C1 là định hướng phù hợp.

Tuy nhiên, không thể lấy chứng chỉ C1 làm bằng chứng duy nhất để khẳng định chất lượng của cả một chương trình đào tạo đại học.

Nếu sinh viên hoàn thành chương trình với kết quả học tập tốt nhưng không đủ khả năng sử dụng tiếng Anh ở trình độ C1, cần xem xét lại cả quá trình giảng dạy và đánh giá của nhà trường, thay vì chỉ quy trách nhiệm cho người học.

Ở chiều ngược lại, nếu người học đã đạt C1 nhưng khả năng biên dịch, phân tích văn bản, hiểu biết văn hóa và ứng dụng ngôn ngữ trong nghề nghiệp còn hạn chế thì chứng chỉ này cũng chưa đủ chứng minh họ là một cử nhân Ngôn ngữ Anh có chất lượng.

“Chứng chỉ C1 chỉ là một trong những yếu tố đánh giá năng lực. Người học còn cần nhiều kỹ năng khác để đáp ứng yêu cầu chuyên môn của một cử nhân Ngôn ngữ Anh”, vị thạc sĩ phân tích.

Theo chuyên gia, trước hết cần thống nhất chuẩn năng lực giữa các hình thức đào tạo chính quy, vừa làm vừa học và từ xa, không để chất lượng văn bằng phụ thuộc vào hình thức học tập.

Bên cạnh đó, cần có lộ trình chuyển tiếp đối với sinh viên đang theo học, tránh đặt thêm điều kiện tốt nghiệp đột ngột so với cam kết ban đầu. Cơ sở đào tạo cũng phải chịu trách nhiệm chứng minh chương trình, đội ngũ giảng viên và hệ thống đánh giá có khả năng giúp người học đạt chuẩn C1, thay vì chỉ yêu cầu sinh viên tự học và tự thi chứng chỉ.

Việc đánh giá năng lực cần được thực hiện thực chất trên cả 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Người học không chỉ cần đạt điểm trong một kỳ thi mà còn phải có khả năng giao tiếp, viết, đọc hiểu và sử dụng tiếng Anh trong công việc.

Đối với nhóm người đã đi làm, đặc biệt là người trung niên, chuyên gia cho rằng việc vừa hoàn thành công việc chuyên môn, chăm lo gia đình, vừa dành thời gian học ngoại ngữ đã là nỗ lực đáng kể. Nếu yêu cầu đạt C1 trong thời gian ngắn mà không có lộ trình phù hợp, áp lực về thời gian, chi phí và khả năng hoàn thành chương trình là điều khó tránh khỏi.

Dù vậy, chuyên gia nhấn mạnh không nên vì người học ít sử dụng ngoại ngữ trong công việc mà hạ thấp chất lượng của cùng một văn bằng.

“Nếu đã cấp bằng cử nhân Ngôn ngữ Anh thì chuẩn năng lực chuyên môn phải được bảo đảm, bất kể người học theo hình thức chính quy, vừa làm vừa học hay từ xa”, vị thạc sĩ nói.

Theo chuyên gia, nâng cao chất lượng đào tạo là cần thiết nhưng phải đi cùng việc cải thiện chất lượng giảng dạy và hỗ trợ người học, thay vì đơn thuần bổ sung một chứng chỉ làm điều kiện tốt nghiệp. Điều quan trọng không chỉ là người học sở hữu bao nhiêu văn bằng, chứng chỉ ngoại ngữ mà còn là khả năng sử dụng ngoại ngữ và giá trị họ tạo ra trong công việc.

Như Thúy