Vấn đề chất thải “hâm nóng” nghị trường

Giadinh.net - Phiên chất vấn Giám đốc Sở Tài nguyên-Môi trường Đào Quang Kiệt sáng 8/7, kỳ họp lần thứ 16 HĐND TP.HCM khóa VII, dường như “nóng” hẳn với những bất cập trong công tác quản lý, xử lý chất thải mà “đình đám” là dịch ruồi ở bãi rác Đa Phước.

Cần thanh tra, kiểm toán Vietnam Waste Solutions (VWS)!

Vụ việc bãi rác Đa Phước là nguyên nhân khiến dịch ruồi bùng phát trong thời gian qua, đồng thời vấn nạn ô nhiễm mùi cũng xuất phát từ bãi rác này làm các đại biểu hội đồng nhân dân quan ngại.

Theo đại biểu Dương Văn Nhân, mỗi khi lãnh đạo thành phố xuống kiểm tra thì các vấn đề phát sinh tại bãi rác Đa Phước gần như “hoàn hảo”: không mùi, không ruồi…. Nhưng khi kiểm tra xong thì tình hình ô nhiễm lại trầm trọng. Đại biểu Nhân đề nghị Sở TN-MT phải tham mưu giải pháp lâu dài xử lý vấn đề trên, hoặc phải thường xuyên xuống kiểm tra hơn nữa để người dân khu vực xung quanh được nhờ!
 

Đại biểu Võ Văn Sen cho rằng cần thanh tra, kiểm toán VWS

Cùng quan điểm này, đại biểu Võ Văn Sen còn thẳng thắn đề nghị TP.HCM cần thanh tra, kiểm toán hoạt động của VWS.

Chi tiết hơn, đại biểu Lê Thượng Mãn còn khẳng định bãi rác Đa Phước do Công ty VWS quản lý là dự án làm thất thu ngân sách khá lớn. Đại biểu Mãn nêu rõ đơn giá xử lý rác tại Đa Phước 16,4USD/tấn (thành phố chi 1,5 triệu USD/năm) được tính trên quy mô đầu tư gần 100 triệu USD với công nghệ xử lý hiện đại. Nhưng từ khi tiếp nhận xử lý rác với đơn giá nêu trên cho đến nay, VWS chỉ mới đầu tư gần 50% tổng vốn dự kiến và chỉ xử lý bằng cách chôn lấp. Mặt khác, thành phố đã phải “ứng” trước cho chủ dự án 9 triệu USD cùng nhiều ưu đãi khác về cơ chế, chính sách.
 
Đại biểu Mãn cho rằng, những biểu hiện gần đây của bãi rác Đa Phước như dịch ruồi, ô nhiễm mùi… chứng tỏ thành phố đang đánh giá cao VWS hơn thực tế và chi trả theo đơn giá xử lý 16,4USD/tấn rác là hoàn toàn bất hợp lý. 
 
Tán đồng nhận định của đại biểu Mãn, đại biểu Lê Nguyễn Minh Quang - tiến sĩ ngành Xây dựng, cho rằng nếu đánh giá công nghệ mà thực tế VWS đang ứng dụng trong xử lý rác tại Đa Phước là tiên tiến bậc nhất thì cần xem xét lại.

Một bức xúc khác liên quan đến VWS cũng được đại biểu Lê Thượng Mãn đề cập là hoạt động giám sát bãi rác của cơ quan chức năng. Theo đại biểu Mãn, Ban quản lý các khu liên hợp xử lý chất thải TP.HCM trực thuộc Sở TN-MT có chức năng giám sát, nhưng chỉ được đứng ngoài cổng bãi rác Đa Phước… đếm xe rác mà thôi, không được vào bên trong. Ông đặt vấn đề phải chăng bãi rác Đa Phước của VWS có “luật riêng”? 
 
Giám đốc Sở TN-MT Đào Quang Kiệt hứa sẽ kiểm tra VWS đột xuất

Trước những bức xúc của các đại biểu, Giám đốc Sở TN-MT Đào Quang Kiệt vẫn bảo lưu ý kiến đánh giá tốt về VWS, về công nghệ do VWS đầu tư cho đến thời điểm này. Ông Kiệt cũng hứa với các đại biểu, với cử tri sẽ thường xuyên kiểm tra VWS hơn nữa, không chỉ kiểm tra định kỳ mà còn kiểm tra đột xuất. 

Thanh tra môi trường thiếu quyết tâm hay thiếu năng lực? 

Vấn nạn ô nhiễm môi trường tại TP.HCM ngày càng diễn ra nghiêm trọng. Tuy nhiên, lực lượng thanh tra của sở TN-MT làm việc chưa đạt yêu cầu. Để chứng minh nhận định này, đại biểu Võ Văn Sen đã nêu số tiền xử lý vi phạm về môi trường trong 6 tháng đầu năm là 1,9 tỷ đồng. Đại biểu Sen cho rằng với số lượng doanh nghiệp, cơ sản sản xuất đồ sộ và tình trạng ô nhiễm hiện tại trên địa bàn, số tiền xử phạt trên đáng để suy nghĩ.
 
Theo đại biểu Sen, phải chăng thanh tra môi trường thiếu quyết tâm trong xử phạt, hay thanh tra thiếu năng lực không phát hiện vấn đề gì để phạt, hay môi trường TP.HCM… quá tốt, không có gì phải phạt? Đại biểu Sen yêu cầu Giám đốc Sở TN-MT phải cho biết rõ lực lượng thanh tra hiện nay có “mỏng” quá không, nếu thiếu lực lượng thì trong thời gian tới Sở TN-MT phải có lộ trình giải quyết cụ thể. 

Vấn đề xử phạt doanh nghiệp xả chất thải được đại biểu Nguyễn Văn Bạch đưa ra cụ thể hơn. Theo đại biểu Bạch, thanh tra môi trường chỉ xử phạt hành chính vài chục triệu đồng mà không có một giải pháp căn cơ hơn, mạnh hơn, quyết liệt hơn như kiên quyết đóng cửa… thì các doanh nghiệp… chả sợ. Bằng chứng cho thấy, rất nhiều doanh nghiệp sẳn sàng đóng phạt để tiếp tục… gây ô nhiễm, điều này khiến người dân vô cùng bức xúc và gây cho họ cảm giác kêu hoài chẳng thấu đến ai. 

Sự thiếu quyết tâm của Sở TN-MT trong công tác di dời cơ sở sản xuất có khả năng gây ô nhiễm cũng được nhiều đại biểu phàn nàn. Hiện TP.HCM còn 53 doanh nghiệp thuộc diện di dời nhưng còn “bám trụ”. Theo đại biểu Nguyễn Văn Bạch, Sở TN-MT cần quyết tâm hơn trong công tác này và tham mưu cho UBND một thời điểm cụ thể để giải quyết dứt điểm, không thể tiếp tục dây dưa, kéo dài. Bên cạnh đó, những doanh nghiệp này còn tiếp tục hoạt động, tiếp tục xả chất thải thì phải xử lý thế nào? 

Đỗ Bá

hoanglong