Về với Tết quê

Tôi lại quý giá nhất giây phút bước vào sân nhà mình và thấy mẹ hỏi: “Con đã về đấy à?”. Tôi nhớ mãi cái Tết đầu tiên tôi xa nhà trở về. Đó là Tết năm 1973, sau những đợt bom B – 52 rải thảm, từ nơi trường sơ tán ở ngọn nguồn sông Lam, tôi đi bộ hơn 100 km, mang theo được 4 kg củ từ và một bó chè xanh về nhà. Mẹ tôi đứng lặng giữa sân rồi líu ríu đón từ tay tôi món quà miền núi. Tết năm đó, nhà tôi cúng giao thừa bằng nồi chè khoai từ lòng thơm thảo.

Năm nay, mẹ tôi bước sang tuổi 90, nhờ trời, vẫn khoẻ mạnh và minh mẫn. Sống gần một thế kỷ với bão biển, chiến tranh, mất những người thân yêu nhất, nhưng mẹ tôi vẫn đủ sức để nuôi 6 anh em tôi khôn lớn. Ngoài việc đi chợ bán cá ra, có lẽ công việc mẹ tôi dành nhiều tâm huyết nhất là gói bánh trong dịp Tết. Mẹ tôi làm việc này từ năm 18 tuổi. Bằng cách nâng niu từng hạt nếp, vuốt ve từng chiếc lá dong, chuốt từng sợi lạt giang, mẹ tôi đã làm cho việc gói bánh Tết trở nên thánh thiện, thiêng liêng như một nghi thức tôn giáo.

Sáng 29 Tết, mẹ tôi trải nong cùng một chiếc mâm đồng ra giữa sân, xung quanh là những thúng lá, nếp, đậu. Tôi và những đứa cháu trong vai phụ việc. Mẹ tôi tập trung tâm trí cao độ vào những chiếc bánh chưng vuông, bánh tét tròn cho tới khi vét đậu nếp sót lại gói cho cháu chiếc bánh cun rồi mới đứng lên. Lúc đó, ngoài vườn nắng đã lên, ong bướm khoan thai liệng vàng trên những luống cải lên ngồng. Đã đến lúc tôi là nhân vật chính: Xếp bánh vào nồi, bắc lên bếp và nổi lửa.

Làng biển quê tôi nhà cửa san sát gần như phố, có những con đường uốn khúc và bạt ngàn cây cối, cùng mặn mòi gió biển tạo nên hương sắc quê riêng. Trong những ngày Tết, cả làng gần như được ướp trong hương trầm. Hương trầm toả khói lặng lẽ, thơm ngọt và bền nên đầu làng, cuối xóm đều phảng phất mùi hương. Đi từ nhà nọ sang nhà kia, có cảm giác bồng bềnh trong sương khói.

 

Những kỷ niệm về mẹ luôn ghi dấu ấn đẹp trong lòng con trẻ. (Ảnh minh họa)

Biển vào dịp Tết sạch sẽ, vắng lặng và có vẻ u hoài. Những con thuyền được buộc chặt trong bãi dường như yên phận, nghỉ ngơi. Chỉ có gió và sóng vẫn miệt mài vờn đuổi nhau ở đầu bờ, cuối bãi. Khác với ngày thường, dịp Tết, những lá cờ đã được kéo lên tạo không khí vui tươi ở đường làng, ngõ xóm, chân núi, bờ sông.

Tôi có thói quen là chiều cuối năm, để đầu trần, leo lên núi ở cuối làng nhìn ra biển. Không bóng một con thuyền, biển được trả lại nguyên vẹn vẻ hoang sơ, yên bình. Nhìn xuống làng, nhấp nhô mái ngói, khói bếp, khói hương len lỏi giữa những rặng cây xanh; quang cảnh thanh bình và đầm ấm. Chỉ cần một tiếng đồng hồ nhìn ngắm như vậy, đủ để chống lại cái ồn ã cả ngày khi trở lại phố phường.

Tết quê không chỉ cho ta sự thanh thản bình yên trong tâm tưởng, mà còn tiếp thêm cho ta sự bền bỉ, dẻo dai để đương đầu với những biến cố trong cuộc đời. Tết quê chứa đựng sức mạnh tâm linh từ những con người thân thương và cảnh quan mộc mạc. Mỗi năm chỉ có một lần, ta lại lên đường về với Tết quê. Về quê với mẹ!

Tiến sỹ Hồ Bất Khuất