Vốn huy động: Tiền Việt giảm, USD tăng

Tiền gửi nội tệ giảm mạnh

Tính đến hết tháng 8/2008, ước tính tổng số dư vốn huy động trên địa bàn Hà Nội của các ngân hàng thương mại (NHTM) và tổ chức tín dụng (TCTD) đạt 388.000 tỷ đồng, tăng 2,1% so với cuối năm 2007. Đây có thể là mức tăng thấp nhất so với cùng kỳ trong nhiều năm gần đây. Xét về cơ cấu nguồn vốn theo loại tiền tệ, thì vốn huy động ngoại tệ tăng rất mạnh, tới 26,57% so với cuối năm 2007, trong khi đó số dư tiền gửi nội tệ lại giảm 6% so với cuối năm 2007. Xét về cơ cấu nguồn vốn theo đối tượng khách hàng thì số dư tiền gửi của các tổ chức tại các NHTM lại giảm 3% so với cuối năm 2007.

Tại nhiều thành phố lớn khác cũng có tình trạng diễn ra tương tự, vốn huy động bằng ngoại tệ tăng nhanh hơn vốn huy động nội tệ của NHTM. Tại một số NHTM quy mô lớn, việc huy động vốn cũng nằm trong xu hướng chung nói trên.

Nguyên nhân của diễn biến trên có nhiều, có thể tổng hợp một số lý do chủ yếu sau đây: Trước hết là tiền gửi thanh toán bằng nội tệ của doanh nghiệp và cá nhân, tiền gửi tiết kiệm nội tệ không kỳ hạn giảm mạnh do lãi suất cho vay cao, tới 20-21%/năm nên doanh nghiệp và hộ gia đình tận dụng vốn cho kinh doanh, hoặc cho đối tác, người thân mượn để kinh doanh. 

Do lạm phát tăng cao, chỉ số giá tiêu dùng biến động mạnh, người dân phải chi tiêu nhiều hơn cho cuộc sống, nên số tiền nhàn rỗi có thể gửi NHTM giảm mạnh. 

Thị trường bất động sản ít giao dịch, giá giảm, nên vốn bị đọng tại lĩnh vực đầu tư này,  tiền không quay trở lại NHTM. Một số người mua đất dự án phải tiếp tục đeo đuổi đóng tiền các đợt tiếp theo, nên phải tìm mọi nguồn kể cả vay mượn cá nhân để nộp theo hợp đồng ký với chủ dự án.

Thị trường vàng diễn biến phức tạp, giá vàng lên cao cộng với lạm phát  cao, nên không ít người sử dụng tiền mua vàng đầu cơ, tích trữ. Thời gian gần đây, giá vàng lại giảm mạnh, nhiều người thua lỗ, hụt vốn do đầu cơ, hoặc một số khác thì vẫn cứ giữ vàng, nên giảm lượng tiền gửi NHTM. Bên cạnh đó,  thị trường chứng khoán có dấu hiệu phục hồi, thu hút một lượng tiền nhất định của nhà đầu tư trở lại thị trường, nên cũng giảm tiền gửi NHTM.

Lãi suất tiền gửi USD tại NHTM hấp dẫn, có thời điểm lên tới 8%/năm, hiện nay cũng dao động ở mức 6 – 6,8%/năm. Trong điều kiện lo ngại lạm phát, nên không ít người chuyển sang tích trữ USD, đầu cơ ngoại tệ. Nhiều người gửi USD vào NHTM vừa được hưởng lãi suất hấp dẫn, lại an toàn.

Trước đây tiền gửi nội tệ của các công ty chứng khoán, công ty bảo hiểm, các chủ dự án đầu tư bất động sản... chiếm vị trí đáng kể trong số dư tiền gửi của các tổ chức tại NHTM, thì hiện nay các chủ dự án phải rút tiền ra để triển khai dự án và thực hiện các nghĩa vụ khác. Các công ty chứng khoán do tình hình khó khăn chung của thị trường, nên giảm tiền gửi tại NHTM. Các công ty bảo hiểm cũng giảm tiền gửi để thực hiện chiến lược kinh doanh riêng của mình trong bối cảnh cụ thể. Do đó tiền gửi nội tệ của các tổ chức giảm mạnh.

Xu hướng tiền gửi USD vẫn tăng cao

Cũng do diễn biến nói trên nên trong một số thời điểm thanh khoản vốn nội tệ  tại các NHTM trở nên khan hiếm, thậm chí cá biệt có thời điểm căng thẳng, mặc dù thời gian gần đây tình hình đã được cải thiện rõ rệt. Hiện nay nhiều NHTM đang điều chỉnh giảm nhẹ lãi suất huy động vốn nội tệ và USD, nhưng nhìn chung lãi suất USD vẫn hấp dẫn và tâm lý lo ngại lạm phát vẫn còn, do đó xu hướng tiền gửi USD vẫn tăng cao hơn so với VND tiếp tục diễn ra.

Việc điều hành chính sách tiền tệ hầu như chỉ tác động được vào việc tăng hay giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc, còn lãi suất USD thì theo diễn biến của thị trường tiền tệ quốc tế. Song lãi suất USD hiện nay ở nước ta đang có bất hợp lý lớn.Trong khi lãi suất Libor ( thị trường liên ngân hàng Luân Đôn) và lãi suất Sibor (thị trường liên ngân hàng Singapore) kỳ hạn 1 năm chỉ xoay quanh mức 3% thì lãi suất tiền gửi USD ở nước ta cao gấp 2-2,5 lần; lãi suất cho vay USD cao gấp 2,5 – 3,5 lần. Lãi suất cho vay USD cao đang làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Theo Phương Nam
Vietnamnet