Vụ Cty Du lịch Lâm nghiệp: Những người 13 năm sống bằng... không khí(?!)

Câu chuyện bi hài này là thực tế 100% của trên 30 người lao động ở Cty du lịch Lâm nghiệp và dịch vụ (Vifortour) – đơn vị đang được Tổng Cty Lâm nghiệp Việt Nam yêu cầu chuyển về Hà Đông.

13 năm trời làm công nhân... lang thang...

Trụ sở Báo GĐ&XH chiều 13/12/2007. Trong cái hanh hao, khô lạnh của thời tiết xứ Bắc, chị Tạ Thị Điều và Nguyễn Thị Liên, 2 người lao động đại diện cho hơn 30 công nhân viên của Cty chế biến kinh doanh lâm sản Tây Bắc (cũ), nay là Cty du lịch Lâm nghiệp và dịch vụ đã rất bức xúc khi biết có tới hàng chục người lao động khác ở trụ sở Vifortour 127 Lò Đúc, Hai Bà Trưng (Hà Nội) sẽ được chuyển lên Hà Đông để... làm việc.

Tin bài liên quan

>> Bài 1: Khốn khổ vì một dự án... "treo" >> Bài 2: Tiếp vụ Cty Du lịch Lâm nghiệp: Nguy cơ "trắng tay" sau canh bạc... di chuyển >> Tiếp vụ Cty Du lịch Lâm nghiệp: Giải quyết khiếu nại tập thể theo kiểu "tách bó đũa"

Hai nhóm người cùng một cơ quan nhưng ở hai địa phương gặp nhau, tay bắt nhưng... mặt buồn! Họ thương cho thân phận của nhau bởi theo như chị Liên và chị Điều thì: “Trên 30 người lao động chúng tôi ở Hà Đông đã 13 năm nay vất vưởng không việc làm, vậy thì đưa hàng chục lao động khác mà 50% là người làm trái nghề như các anh các chị từ Hà Nội vào Hà Đông thì để làm gì cơ chứ? 13 năm nay, chúng tôi là công nhân viên, thuộc biên chế của Cty đàng hoàng mà còn chẳng có nổi một bữa có việc để đi làm, chẳng có nổi một ngày lương để đong bát gạo nuôi con nữa là...”. Trĩu lòng khi nghe những gì các chị nói với nhau như thế.

Xin nói lại rằng, trước khi được sáp nhập về với những người anh em ở Hà Nội, trong cái cộng đồng Vifortour của Tổng Cty lâm nghiệp Việt Nam thì hầu hết hơn 30 con người trong số họ đều có quá trình làm việc hàng chục năm ở Cty chế biến kinh doanh lâm sản Tây Bắc. Quá trình công tác của họ được xác nhận diễn ra trong thời gian từ 1984 đến 1995 tại các tổ lao động nghề mộc, nghề bốc vác, kho bãi, vận chuyển...

Cty chế biến kinh doanh lâm sản Tây Bắc và thời kỳ đó có tới gần 100 con người. Cuộc sống không sung túc lắm nhưng cũng không đến nỗi khó khăn, người lao động vẫn có việc để làm, có lương để nhận và quan trọng hơn cả là có một chỗ để “đi về”.

Đang yên lành thì UBND tỉnh Hà Tây có quyết định số 277/QĐ-UB ngày 1/6/1995 thu hồi lại mặt bằng sản xuất của Cty chế biến kinh doanh lâm sản Tây Bắc. Người lao động vẫn đi làm bình thường mà không hề biết đến số phận của mình đã được định đoạt. Ngày 28/6/1995, khi đến nơi làm, họ mới được giám đốc Cty thông báo bằng miệng là “không còn nơi sản xuất nên không có việc làm”. Thế là gần 100 con người ở đây mất việc.

Điều đáng nói là không hề được báo trước phải nghỉ việc nhưng cũng từ năm 1995, người lao động ở đây không có được một đồng lương nào. Cho đến hôm nay, sau 12 năm 6 tháng, người lao động ở đây trở thành những “công nhân lang thang”, không một chút quyền lợi. Thậm chí đơn vị chủ quản của họ cũng chẳng biết họ ăn ở ra sao, sống chết thế nào?

... Và ngần ấy thời gian đi tìm công lý

Bản thân họ chưa hề có đơn gửi lên công ty và đơn vị này cũng không hề ra một văn bản nào về việc cho người lao động nghỉ làm cả. Tức là, trên danh nghĩa, họ vẫn thuộc biên chế của Cty chế biến kinh doanh lâm sản Tây Bắc và sau này là người lao động của Vifortour. Chưa ai truất đi cái quyền là “người lao động của công ty” của họ cả. Vậy nhưng, cũng trong ngần ấy năm trời, không một ai tạo việc làm cho họ, giúp họ bằng mồ hôi nước mắt mang về bát cơm nuôi sống bản thân và gia đình cả. Họ đã tồn tại theo kiểu trôi dạt ngoài xã hội, tự thân kiếm sống dù biên chế vẫn thuộc... công ty.

Ấy vậy nhưng, kỳ lạ ở chỗ, họ đã bị “tước” đi các quyền lợi cơ bản theo quy định của Hiến pháp và pháp luật lao động. Trao đổi với chúng tôi, chị Nguyễn Thị Liên kể rằng mình và hàng chục công nhân ở Hà Đông đã tự bươn bả để sống, may ra mỗi khi kéo nhau về trụ sở Cty hoặc Tổng Cty ở Hà Nội để phản đối, để hỏi chế độ thì sau đó duy nhất đến dịp Tết, họ mới được một khoản tiền từ 100-200 ngàn đồng của Cty gọi là “tiền Tết”.

Lẽ đương nhiên, trách nhiệm tạo việc làm cho công nhân là của công ty chứ không phải của họ và khi không đáp ứng được điều này thì cty vẫn phải đảm bảo các quyền lợi cho họ. Sau rất nhiều thời gian kéo nhau khắp nơi để đòi hỏi được cống hiến sức lao động nhằm nuôi sống bản thân và gia đình nhưng không được giải quyết, phần lớn người lao động đã mệt mỏi. Họ chán nản đến mức chỉ còn có yêu cầu Cty cho họ được làm sổ BHXH để hưởng chút lương hưu nhưng vẫn không được.

Vào khoảng tháng 11/2004, có một động thái đã dấy lên chút hy vọng mong manh cho họ: Cty Vifortour tổ chức 2 cuộc họp phổ biến chủ trương của đơn vị và yêu cầu người lao động tự nguyện làm sổ BHXH đến năm 2003. Nghĩ rằng đã bị nghỉ không lương lại còn bị bớt mất 1 năm công tác nên một số người lao động không đồng ý và tiếp tục đi đòi hỏi chế độ của mình. Cũng trong thời gian đó họ phát hiện ra rằng có 40 trong số 71 người từ Cty Lâm sản Tây Bắc bàn giao sang Vifortour đã được làm sổ BHXH và giải quyết chế độ hưu trí nhưng có nhiều người trong số này có tuổi đời và số năm công tác ít hơn họ.

Sự không công bằng này lại đã làm dấy lên một làn sóng phản đối trong số những người lao động kém may mắn còn lại. Theo như họ cho biết thì trong số những người được làm sổ BHXH, có những người từng không một ngày làm việc tại Cty chế biến và kinh doanh lâm sản Tây Bắc(?). Trong khi đó, hầu hết trong số “kém may mắn” thì đến nay đều đã có từ 20 đến 27 năm công tác như trường hợp chi Tạ Thị Điều, anh Nguyễn Duy Cương, chị Nguyễn Thị Minh Nguyệt, chị Nguyễn Thị Mai, Đào Thị Tứ, Nguyễn Thị Liên...

Khi họ bức xúc vì tình trạng không công bằng này thì được Cty trả lời rằng: “Không làm được sổ BHXH là do các ông các bà không có bảng lương”(?!). 13 năm trời không có việc làm, không được nhận một đồng lương vậy thì hỏi “bảng lương” có phải là “đánh đố” nhau không kia chứ? - Chị Liên phàn nàn! Còn nữa, cũng như họ, cũng chẳng có lương và bảng lương, tại sao hàng chục người khác vẫn làm được sổ BHXH? Phải chăng đã có chuyện bất bình thường ở đây?

Kiện ra toà, toà cũng... bó tay?

Cực chẳng đã, ngày 18/10/2006, 21 người lao động ở Cty chế biến kinh doanh lâm sản cũ (lúc đó là Cty Vifortour) đã cùng đệ đơn lên Toà án lên TAND quận Hai Bà Trưng, Hà Nội để khởi kiện Cty Vifortour.

Trong đơn khởi kiện này, họ cho rằng Cty đã vi phạm quy định về BHXH theo Nghị định số 12/CP ngày 26/1/1995 và Nghị định 01/2003/NĐ-CP của Chính phủ. Họ đề nghị Toà án buộc Cty Vifortour hoàn thành các thủ tục, giấy tờ nộp lên BHXH để được cấp sổ BHXH và hưởng các chế độ hiện hành đồng thời cũng yêu cầu được trả tiền trợ cấp thôi việc theo quy định của Bộ luật lao động 1994 và Luật sửa đổi năm 2002.

Sau khi thụ lý, ngày 21/3/2007, TAND quận Hai Bà Trưng, Hà Nội đã quyết định tách vụ án lao động này thành... 9 vụ án lao động khác. Cả 9 vụ án lao động này, Toà đều xác định nguyên đơn là những người lao động đã khởi kiện còn bị đơn là Tổng Cty Lâm nghiệp Việt Nam. Việc thụ lý các vụ án đã được tiến hành và nhen nhóm lên một tia hy vọng nhỏ nhoi cho những người lao động. Vậy nhưng rồi đến 28/3/2007, TAND quận Hai Bà Trưng lại đưa ra một quyết định khiến họ hụt hẫng: “Đình chỉ giải quyết vụ án lao động”. Lý do mà Toà đưa ra là “nguyên đơn chưa có đủ điều kiện khởi kiện về yêu cầu tiền lương và các quyền lợi khác liên quan đến chế độ BHXH”. 

Tiếp xúc với Báo GĐ&XH ngày 13/12/2007, tập thể người lao động cho hay, họ được Toà án cho rằng vì chưa có biên bản hoà giải. Trong khi Toà cần điều này thì người lao động cũng cho biết, họ đã nhiều lần yêu cầu Cty (bị đơn) tiến hành các cuộc họp và lập biên bản nhưng đã không được thực hiện? Vậy là, một lần nữa, việc đòi quyền lợi của họ bị “treo lơ lửng”.

Mọi yêu cầu của họ đi vào ngõ cụt của sự bế tắc! Người lao động băn khoăn không hiểu vì sao, Tổng Cty Lâm nghiệp Việt Nam lại không chỉ đạo Cty Vifortour tiến hành hoà giải và lập biên bản hoà giải với người lao động để họ có đủ thủ tục khởi kiện và TAND đủ điều kiện để thụ lý giải quyết vụ án này? Quyền lợi của người lao động đã được quy định rõ trong luật, vì sao tổ chức công đoàn cơ sở đã không đứng ra thực hiện những chức trách của mình?

Những câu hỏi này, chúng tôi xin chuyển về các cơ quan chức năng của Tổng Cty Lâm nghiệp Việt Nam, Bộ NN&PTNT cũng như các tổ chức bảo vệ quyền lợi người lao động của quận Hai Bà Trưng và TP Hà Nội.

Chí Long