Vũ khí phá bàn đèn ở Bản Mù

Đã lâu lắm rồi, dân Bản Mù không thấy Giàng A Lồng thổi những bài khèn réo rắt như chim Prí. Chính A Lồng cũng không thể biết mình đã rời xa cây khèn từ bao giờ, kể từ ngày ông theo chúng bạn tập toẹ cầm chiếc tẩu bàn đèn.

 

Ngày đó, tuổi Lồng chỉ hơn 20 mùa hoa anh túc, Giàng A Lồng quen đếm tuổi mình như vậy. Cây khèn giờ nằm yên trên gác bếp, bồ hóng đã nhuốm đen xì, chỉ có những chiếc tẩu thuốc phiện là bóng loáng bởi mồ hôi tay. Giờ đây, A Lồng đang đau đớn khi  cuộc đời mình đã trao nhầm cho quỷ dữ. Trưởng Công an xã Sồng A Lù vừa đưa tôi đi vừa nói: “Không chỉ A Lồng mà cả Trang Thị Mỷ, vợ của A Lồng cũng đã theo chồng vướng vào ma tuý”.

 

Thấy khách lạ, đám con A Lồng chạy búa xua. Chái nhà, Trang Thị Mỷ với đứa con nhỏ lấm lem trên lưng đang lúi húi xảy những hạt ngô cuối cùng bám đầy bồ hóng. Trong nhà tối om. Chẳng biết A Lồng ở chỗ nào, chỉ thấy hổn hển những tiếng rên khe khẽ. Thì ra, A Lồng đang cơn vật thuốc, nằm bệt ngay tại xó nhà.

 

Vợ chồng A Lồng có cả thảy 5 người con, nhưng từ lâu lắm rồi, bởi phải lặn lội tìm “cơm đen” cho mình nên cơm trắng cho các con, cả hai đều bỏ mặc. A Lồng và vợ đi làm thuê cho những nhà khá giả trong bản, được bao nhiêu tiền thì vội vàng vo tròn nhét vào nõ điếu. Khi chúng tôi đến thăm, có lẽ vừa xong bữa thuốc nên Mỷ đi lại nhanh nhẹn, còn A Lồng thì cuộn mình trong cơn vật vã kinh hoàng.

 

Rời nhà A Lồng, chúng tôi vào nhà Tráng A Tủa. Thấy mẹ nướng mấy con cá khô, các con của A Tủa quên cả ngượng ngùng, bâu tròn quanh bếp với ánh mắt thèm thuồng. A Tủa năm nay 50 tuổi nhưng cũng đã hơn 20 năm... “làm bạn với nàng tiên nâu”.

 

Gia đình A Tủa lâm vào cảnh nghèo khó vì ma túy.

 

A Tủa kể, ngày trước, tuổi cỡ như ông, khắp Bản Mù, hầu hết ngã vào bàn đèn. Đám ma, đám cưới ngoài việc chuẩn bị rượu, thịt thì thứ không thể thiếu mà “khổ chủ” phải chuẩn bị là thuốc phiện. Khi cây thuốc phiện bị chặt bỏ, một vài người dân Bản Mù vào tận chốn thâm sơn để gieo trộm những mầm hoa anh túc.

 

Những người như A Tủa bán mọi thứ trong nhà, tìm mọi cách để có thuốc. Tuy dè sẻn nhưng mỗi ngày A Tủa cũng xài hết khoảng 20.000 tiền thuốc.

 

Đường về lắm chông gai...

 

Theo Trưởng Công an xã Sồng A Lù thì hiện tại, Bản Mù có 529 hộ, 3.712 nhân khẩu nhưng có đến 111 người nghiện ma tuý. Số người nghiện mới ngày một phát sinh. Nguyên do, dân Bản Mù vẫn lén lút trồng cây thuốc phiện.

 

Một con số sẽ khiến nhiều người giật mình: Năm trước, tổ công tác chống tái trồng cây thuốc phiện của huyện Trạm Tấu đã phát hiện và tiêu huỷ ở địa phận Bản Mù 93,45ha anh túc. Gần đây, mới vào những ngày đầu của “chiến dịch”, ở Bản Mù, tổ công tác cũng đã phát hiện người dân tái trồng là 5,5ha.

 

Thiếu tá Sa Kim Bằng, Công an huyện Trạm Tấu cho biết, dân Bản Mù vẫn chưa có được một thứ cây, thứ con đủ sức “hấp dẫn” để làm họ quên đi những mùa hoa anh túc. Do khí hậu vô cùng khắc nghiệt nên không biết đã bao nhiêu dự án về cây trồng, vật nuôi tìm đường đến với dân bản nhưng đều chưa thành công. Sự “cùng đường” này là một trong những nguyên nhân chính khiến cây thuốc phiện chưa thể bị loại bỏ hoàn toàn.

 

Ở Bản Mù, tôi cứ giật mình thon thót khi nghe câu chuyện của bà chủ cửa hàng tạp hoá ngay đối diện UBND xã. Bà bảo, nhà bà ở dưới thị trấn, ngược non lên đây mở sạp bán hàng đã được mấy năm. Từ ngày một thân một mình bán buôn ở đất này, con cái bà lo lắm.

 

Họ sợ bà giây phút nào đó không làm chủ được bản thân, loá mắt trước lợi nhuận mà đổi nào giầy dép, nào rượu gạo, nào cá khô... lấy thuốc phiện. Chính thế, lần nào gặp bà, họ cũng hết lời căn dặn bà phải giữ mình. Bà bảo, sống đã quá nửa đời người, chẳng đời nào bà dại. Tuy thế, sự lo lắng ấy cũng chẳng thừa bởi đã có nhiều người ở đất này không giữ được mình, lao vào ma túy.

 

Bí thư xã Bản Mù Giàng A Phông bảo, mấy năm gần đây, Nhà nước đã quan tâm đến bà con người Mông nhiều lắm. Điện, đường, trường, trạm đều được đầu tư, xây mới. Trên cương vị là người đứng đầu xã, Bí thư Giàng A Phông cho biết, đó là cơ hội để người dân trong xã “làm mới” bản thân mình. Chính thế, sự học được Đảng uỷ, chính quyền xã đặc biệt quan tâm.

 

Người dân trong xã cũng đã “nhìn thấy” ích lợi từ cái chữ của Đảng, của Nhà nước nên 100% con em trong độ tuổi đều đã đến trường. Bí thư A Phông bảo, cái chữ sẽ là vũ khí  phá tan vòng cương toả của bàn đèn thuốc phiện.

 

Những câu chuyện mà tôi biết ở Bản Mù cứ đeo nặng mỗi bước chân xuống núi. Cứ khi cúc quỳ nở rộ thì lại một mùa gieo hạt anh túc bắt đầu và những người đi xoá bỏ thứ cây hại dân ấy, đặc biệt là lực lượng công an lại có những ngày lội rừng vất vả. Đường về với cuộc sống thường nhật của nhiều người dân nơi đây quả là lắm chông gai.

 

Trinh Thu