Vụ Khóa Minh Khai giả: PV Báo GĐ&XH cùng Công an HN "phá án" như thế nào?

>> Công ty khóa Minh Khai làm giả sản phẩm của chính mình

16.000 chiếc khoá Trung Quốc được chuẩn bị dán nhãn mác Minh Khai để tung ra thị trường đã nằm trong tầm ngắm của nhóm phóng viên. Liên tục trong 7 ngày trời, phóng viên thay nhau giám sát hoạt động bóc hộp cát tông khoá Made in CHINA để đóng sang hộp bao bì của Cty khóa Minh Khai của một tổ công nhân ngay trong trụ sở của TCty COMA.

Ngay sau khi tiếp nhận nguồn tin, chứng cứ từ PV Báo GĐ&XH, Phòng Cảnh sát điều tra TTQLKT & chức vụ (Phòng PC15), Công an thành phố Hà Nội lập tức vào cuộc…

Không xưởng, không dây chuyền vẫn bán hàng... chất lượng cao

Hai tháng cuối năm 2007, khi ấy Báo GĐ&XH nhận được tin từ quần chúng phản ánh về những khuất tất của Cty khóa Minh Khai trong việc thực hiện quy chế dân chủ, trong quản lý tài chính và điều hành sản xuất và nhiều nội dung khác. Kết thúc quá trình điều tra về các nội dung này, trên Báo GĐ&XH các số cuối tháng 12/2007 đã khởi đăng loạt bài về những dấu hiệu sai phạm đó.

Tuy nhiên, ngay từ thời điểm điều tra về Cty khóa Minh Khai, nhóm phóng viên đã phát hiện ra một sự thật rất nghiêm trọng: Trong khuôn viên nhà máy khóa Minh Khai ở 125D phố Minh Khai không có xưởng sản xuất hay bất kỳ dây chuyền nào để sản xuất khóa Minh Khai, kiểu tay nắm tròn mang ký hiệu MK14F, các dạng đánh số No từ 6 đến 10. Thế nhưng không hiểu sao trên thị trường có rất nhiều khóa dạng này được bán ra với giá từ 84.000 đồng/chiếc trở lên. Khóa bán ngoài thị trường được bao vỏ của khóa Minh Khai, in rõ biểu tượng Hàng Việt Nam chất lượng cao, tiêu chuẩn ISO 9001:2000 ... 

Cũng trong thời điểm này, Cty khóa Minh Khai lại đang rục rịch chuyển nhà máy xuống địa chỉ mới tại Liên Ninh, Thanh Trì, Hà Nội và công nhân đa số nghỉ việc hết thì làm sao có thể sản xuất ra hàng? Những câu hỏi liên tục đặt ra cho phóng viên khi gặp hàng loạt dấu hiệu khuất tất trong việc sản xuất và tung ra sản phẩm trên của Cty khóa Minh Khai.

Nhiều giả thiết đã được đặt ra như: Có thể còn một nguồn hàng tồn kho; có kế hoạch sản xuất dự trù... Song các nghi vấn này bị loại bỏ, vì qua tìm hiểu được biết, khi di chuyển, nhà máy không có kế hoạch sản xuất; hàng loạt công nhân phải nghỉ không lương... Hơn nữa, một dấu hiệu quan trọng nhất là các loại khóa bán ra đều mới, không phải là hàng tồn kho. Vậy Cty khóa Minh Khai mua hàng ở đâu đem bán? Hàng đó như thế nào, có đảm bảo chất lượng không?

Đi “trinh sát”

Qua bí mật giám sát các hành vi có biểu hiện vi phạm pháp luật của một nhóm công nhân sang dán nhãn khoá ngay tại trụ sở TCty COMA, nhóm phóng viên điều tra còn đi mua các loại khoá trên tại các đại lý. Không những thế, phóng viên còn xuống các khu đô thị tại Đền Lừ để tìm hiểu về những ổ khoá tay nắm tròn của Cty khóa Minh Khai và sự thật thì phần lớn chỉ trong thời gian ngắn sử dụng các loại khoá này bị hoen rỉ, hỏng hóc. Kết hợp một số thông tin thu thập được, đến ngày 4/1/2008, chúng tôi đã có những kết luận đầu tiên: toàn bộ khóa Minh Khai kiểu tay nắm tròn mang ký hiệu MK14F đều là hàng Trung Quốc. Việc duy nhất mà công ty này làm là đổi khóa từ vỏ Trung Quốc thành vỏ Minh Khai rồi đem bán. Thành phẩm được sản xuất từ Trung Quốc và được “hô biến” là thành khoá Minh Khai hàng Việt Nam chất lượng cao.

Cũng ngày 4/1/2008, chúng tôi đã ghi hình chiếc xe tải nhỏ của Cty khóa Minh Khai chở 1.500 chiếc khóa về 125D Minh Khai để đổi vỏ. Tại khoảng thời gian này, một tổ phóng viên khác của GĐ&XH phát hiện tại địa điểm mới của Cty khóa Minh Khai tại Liên Ninh, Thanh Trì còn 8500 chiếc khóa có nguồn gốc Made in China nữa.

Sau khi xin ý kiến lãnh đạo Ban Biên tập, toàn bộ các thông tin thu thập được gồm hình ảnh hàng, kho hàng và cả ảnh các công nhân đang đổi vỏ khóa được chúng tôi chuyển tới Đội chống hàng giả, Phòng PC15 CATP Hà Nội. Nhận thấy đây là hành vi có dấu hiệu làm giả hàng hóa, làm giả sản phẩm của chính mình và đem bán ra thị trường với giá cao, lừa dối người tiêu dùng, PC 15 (CATP Hà Nội) đã tập trung lực lượng phá án.

Phá án

Quá trình điều tra sau đó được tiến hành rất khẩn trương, đến ngày 14/1, sau khi củng cố chứng cứ, CQĐT đã quyết định “tung chưởng”. Các trinh sát Đội chống hàng giả với sự giúp đỡ của phóng viên GĐ&XH đã tiếp cận mục tiêu ngay tại chân tòa nhà 14 tầng (trụ sở của Tổng công ty cơ khí xây dựng (COMA), 125D Minh Khai, mà Cty khóa Minh Khai đang thuê để làm văn phòng đại diện).

Bên trong căn phòng khoảng hơn 10m2 có cửa màu xanh, đang có ba công nhân làm nhiệm vụ đổi vỏ khóa Trung Quốc thành khóa Minh Khai. Trên sàn nhà, la liệt vỏ khóa các loại được tháo dỡ, lắp đặt. Phía tường bên trái là khóa còn nguyên trong vỏ hộp mang nhãn hiệu Frego (mỗi thùng 30 chiếc) được nhập khẩu bởi Cty Ngôi sao Châu âu Việt Nam có trụ sở tại 22 Tây Sơn, Hà Nội. Giữa phòng là công nhân sang vỏ khóa và phía đối diện đã thành khóa mang nhãn hiệu Minh Khai “xịn”. Nhiều thùng khóa thành phẩm (hoàn thành khâu tráo đổi vỏ-PV) được bao gói cẩn thận và đều mang nhãn hiệu Minh Khai, mỗi thùng chứa 24 chiếc. Tất cả khóa đều dập nhãn Minh Khai và có tem phản quang, hướng dẫn sử dụng...

Ba công nhân bao gói ở đây khai báo, chỉ làm nhiệm vụ chuyển vỏ khóa theo lệnh từ cấp trên, cụ thể là từ phòng kinh doanh, phòng vật tư và các lãnh đạo khác. Ngoài nhiệm vụ thay đổi bao gói và trả hàng về kho, họ không làm thêm gì khác liên quan đến cơ khí, lắp ráp. Khi thay vỏ, công nhân bỏ các phần hướng dẫn bằng tiếng Anh ra và thay vào đó toàn bộ là hướng dẫn, phiếu CKS, bảo hành của khóa Minh Khai. Trong tổng số 1.500 chiếc khóa, đã có 284 chiếc được sang bao gói hoàn chỉnh và nhập về kho thành phẩm. Trên sàn nhà, các phiếu CKS được đóng dấu Minh Khai bó thành từng bó. Các phiếu nhận hàng về kho thành phẩm do thủ kho tên là Tùng ký trên giấy dán màu vàng, ghi rõ ngày giờ nhận, số lượng nhận. Cùng với quá trình kiểm tra, một mũi trinh sát đã tiến hành khảo sát tại hai đại lý và một Cửa hàng giới thiệu sản phẩm của Cty khóa Minh Khai ở ngay bên ngoài cổng Công ty này. Tại đây, các sản phẩm khóa Minh Khai đang được làm giả đều có bày bán với số lượng 30-40 chiếc và việc bán sản phẩm này được thực hiện nhiều năm qua.

Ông Trương Minh Quang (người khoanh tay) đang trả lời cơ quan điều tra.

Sự gục ngã của một thương hiệu      

Đến 16h cùng ngày, công tác kiểm tra tại 125D Minh Khai cơ bản hoàn tất, một mũi điều tra viên được cử xuống nhà máy mới của Cty khóa Minh Khai tại Liên Ninh, Thanh Trì. Nhà máy mới này được xây bên trong khuôn viên trụ sở COMA7 và đang trong giai đoạn hoàn thiện. Tại xưởng sản xuất số 4, các điều tra viên đã tìm thấy 284 thùng khóa bên ngoài ghi bằng tiếng Anh.

Dưới sự chứng kiến của ông Lê Tuấn Anh, Phó tổng giám đốc Cty khóa Minh Khai, công tác kiểm tra được tiến hành. Bên trong các thùng khóa này có 8.520 chiếc khóa ngoài vỏ ghi nhãn hiệu Frego, sản xuất tại Trung Quốc. Nhưng khi mở hộp thì toàn bộ khóa, chìa khóa và các chi tiết đều dập nhãn chìm của Minh Khai. Ông Lê Tuấn Anh thừa nhận lô hàng này mới chỉ có duy nhất Biên bản bàn giao từ công ty nhập là Ngôi sao Châu âu Việt Nam, ngoài ra không có giấy tờ gì thêm. Sau khi lấy mẫu, toàn bộ lô hàng được niêm phong.

Trở lại trụ sở Cty khóa Minh Khai, 19h cùng ngày, công tác kiểm tra cơ bản đã hoàn tất. Trước các chứng cứ, ông Trương Minh Quang, Tổng Giám đốc Cty cổ phần khóa Minh Khai đã thừa nhận các sai phạm ban đầu. Lô hàng cả chục ngàn chiếc khóa này không phải là tất cả, các chứng cứ có được cho thấy số lượng đã lên tới 16.000 chiếc. Cty khóa Minh Khai không xuất trình được hợp đồng hợp tác kinh doanh với đối tác Trung Quốc trong sản xuất khóa, mà nhận hàng qua các Cty Ngôi sao Châu Âu Việt Nam và Cty TNHH sản xuất và dịch vụ thương mại BNB. Hợp đồng kinh tế này chỉ mô tả sản phẩm, không có bản vẽ kỹ thuật, tiêu chuẩn... tức là hợp đồng mua bán, không phải hợp đồng sản xuất.

Ông Trương Minh Quang cho rằng, mình cũng không biết hàng được nhập từ đâu và tại sao lại được dập nhãn Minh Khai trên toàn bộ sản phẩm. Bước đầu có thể nhận định rằng, sở dĩ khóa Minh Khai bên trong mà vỏ bên ngoài lại là Frego, sản xuất ở Trung Quốc là để che mắt hải quan trong quá trình nhập khẩu.

            Nhóm PV điều tra