Xây dựng xã hội bình đẳng

Từ vở kịch “Nhà búp bê” của nhà soạn kịch nổi tiếng người Na Uy H. Ibsen, những người tổ chức chương trình đã đưa ra cho mọi người thấy một vấn đề mà xã hội hiện đang rất quan tâm: Bạo lực tinh thần trong gia đình.

 

“Tôi không vất vả gì lắm trong vai Nora vì tôi nhìn thấy trong Nora có bà tôi, mẹ tôi, chị em gái của tôi và tất cả chị em phụ nữ của chúng ta trong đó. Vấn đề Nora có trong mọi gia đình.   Cuộc đấu tranh bình đẳng giới không bao giờ kết thúc. Xã hội ngày càng phát triển thì khát vọng để vươn tới sự bình đẳng giới ngày càng lớn”- NSND Lê Khanh

Nora, nhân vật chính của vở kịch là một phụ nữ hy sinh tất cả cho chồng con. Nhưng trong gia đình, cô chỉ là con búp bê không hơn không kém. Cô không được thừa nhận vị trí người vợ, người mẹ... Từ những việc nghe, nhìn, suy ngẫm, sự đối xử của chồng và nhân tình thế thái trong những lúc cam go nhất của đời người, Nora đã nhận ra giá trị của mình nên rời nhà ra đi.

Vở kịch này được Nhà hát Tuổi trẻ dàn dựng và công diễn lần đầu tiên vào cuối năm 2006, nhân dịp Lễ hội Ibsen. Dưới bàn tay “nhào nặn” của NSND Lê Hùng, từng chi tiết được xử lý khéo gây hiệu quả nhất định cho người xem. Ra đời từ hơn 100 năm trước, vở kịch “Nhà búp bê” ngay từ khi ra mắt đã gây “sốc” cho cả châu Âu, bởi tính chất “phản tỉnh” vai trò của người phụ nữ trong gia đình cũng như trong xã hội nó được coi như một dấu mốc khởi phát cho việc giải quyết các vấn đề về bình đẳng giới.

Theo ThS Đinh Văn Quảng, Phó Vụ trưởng Vụ Gia đình, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngày nay vẫn còn nhiều người phụ nữ thân phận như Nora. Một nghịch lý đang tồn tại là việc nội trợ, nuôi dạy con, chăm sóc các thành viên gia đình của phụ nữ thường bị coi là không có giá trị kinh tế, điều này được bộc lộ rõ từ khi xã hội thừa nhận sự hiện diện của “dịch vụ giúp việc gia đình” (ô - sin). Ngoài ra, phụ nữ còn là nạn nhân chủ yếu của sự phân biệt đối xử, phải gánh chịu những lạm dụng về thể xác, tinh thần từ phía người đàn ông.

“Hiện nay, có một bi kịch khác, đó là người phụ nữ vẫn đi làm, kiếm ra tiền nhưng vẫn không được tôn trọng, người chồng có quyền quyết định mọi thứ.   Tôi rất tán thành việc chống bất bình đẳng giới thông qua hình thức nghệ thuật. Các nghệ sĩ sát cánh với các nhà hoạch định chính sách. Qua đó, cộng đồng nhìn nhận, tiếp thu việc chống bất bình đẳng giới hiệu quả hơn”.  PGS.TS tâm lý Lê Thị Quý.

Tại buổi tọa đàm, Thứ trưởng Bộ LĐ,TB&XH Nguyễn Thanh Hoà đã nhấn mạnh sự quan tâm của Chính phủ cũng như các cấp, ngành của Việt Nam nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của phụ nữ trên mọi lĩnh vực.

 

Tuy đã đạt được nhiều tiến bộ về bình đẳng giới, nhưng định kiến giới vẫn còn tồn tại. Những yếu tố này đã làm hạn chế sự tham gia của phụ nữ vào các lĩnh vực của đời sống xã hội. Do vậy, theo ông Hòa: “Thực hiện tốt bình đẳng giới trong gia đình là biện pháp hữu hiệu để xây dựng một “tế bào” xã hội no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc”.

Đại sứ Na Uy tại Việt Nam Kjell Storlokken bày tỏ vui mừng trước việc có ngày càng nhiều độc giả của Ibsen tại Việt Nam. Ông cho rằng, Nora không chỉ đấu tranh cho nữ quyền mà còn cho những đóng góp của phụ nữ đối với xã hội mà họ đang sống.

 

Ông khẳng định: “Phụ nữ rất cần có nhiều quyền lực hơn ở ngoài gia đình và nam giới cần ở nhà nhiều hơn với con cái...”. Rất nhiều người đàn ông đã phát hiện quá muộn việc đáng lẽ họ phải dành nhiều thời gian và gánh vác trách nhiệm hơn cho gia đình. Đại sứ Na Uy cũng chia sẻ về kết quả chống bất bình đẳng giới ở Na Uy: Nếu những năm 1970, Na Uy là một trong những nước châu Âu có tỉ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động thấp nhất, cứ 10 bà mẹ có con nhỏ thì có 9 người ở nhà thì hiện nay, đất nước này đã có tỉ lệ phụ nữ tham gia lực lượng cao nhất, cứ 10 bà mẹ thì có 8 người đi làm.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Minh Thái Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn, chỉ khi người phụ nữ đã ý thức được chân giá trị của mình từ trong chính gia đình mình, họ mới có thể tự giải phóng khỏi sự bất bình đẳng giới. Đó sẽ là những luận điểm quý giá giúp các nhà quản lý và hoạch định chính sách liên quan; đồng thời đó cũng là những kinh nghiệm, những bài học “phản tỉnh” cho chị em phụ nữ, cho các ông chồng và cho các gia đình Việt Nam.