XKLĐ năm 2007: Hướng đến thị trường nào?

Tiền lương, chi phí trước lúc đi và tính ổn định của công việc là 3 vấn đề mà người đi xuất khẩu lao động đặc biệt quan tâm. Đây cũng là những vấn đề quyết định tính bền vững và hấp dẫn của thị trường xuất khẩu lao động (XKLĐ). Năm qua, với những bước chuẩn bị tốt về công tác thị trường và công tác quản lý nên nhiều chuyên gia dự đoán năm 2007 sẽ là một năm đầy hứa hẹn của ngành XKLĐ.

Thị trường nào hấp dẫn?

3 thị trường mới nhất và được xem là hấp dẫn nhất hiện nay là Mỹ, Canada, Australia. Trong đó thị trường được nhiều người lao động quan tâm nhất đó là thị trường Mỹ. Đây là thị trường có mức tiền công trả cho lao động cao nhất hiện nay.

Ông Nguyễn Thanh Hoà - Cục trưởng Cục Quản lý Lao động ngoài nước (Bộ LĐ,TB&XH) cho biết: “Hiện thị trường này đang cần nhiều lao động nước ngoài trong lĩnh vực điều dưỡng viên y tá và lao động kỹ thuật nông nghiệp. Tiền lương trả cho điều dưỡng viên y tá cao hơn lương bác sĩ (được biết lương bác sĩ ở Mỹ khoảng 40.000 USD/tháng). Lao động Việt Nam hiện chưa thể đáp ứng được nhu cầu của họ, lý do là đào tạo điều dưỡng ở ta khác hoàn toàn ở Mỹ. Hơn nữa đại đa số các cơ sở y tế ở VN không đảm bảo điều kiện cho lao động thực tập đáp ứng thị trường của bạn".

Ông nói thêm: "Không những vậy chi phí đào tạo cho loại hình lao động này cực kỳ cao. Và một điều không kém phần quan trọng là nghề này dễ có thẻ xanh, vì vậy lao động rất dễ ở lại. Và như vậy tiền vay ngân hàng trước khi đi giải quyết thế nào, đó là một vấn đề hết sức nan giải mà ngành xuất khẩu lao động hiện nay đang phải đối mặt... Để làm được chúng ta phải liên kết với bạn ngay từ đầu - khâu đào đạo. Vì thế không phải ngày một ngày hai là làm được mà cần phải có thời gian. Trong khi ta chưa đưa được lao động điều dưỡng và y tá thì trước mắt sẽ xúc tiến đưa lao động kỹ thuật nông nghiệp sang Mỹ với mức lương khoảng 7 -10 USD/giờ”.

Sau thị trường Mỹ sẽ là thị trường Canada.  Hiện nhu cầu tiếp nhận lao động nước ngoài của Canada rất lớn. Trong những tháng cuối năm 2006, Cục Quản lý Lao động ngoài nước (QLLĐNN) đã tiếp đến 5 đoàn doanh nghiệp Canada sang Việt Nam khảo sát tình hình và đây cũng là một thị trường khó tính, yêu cầu về ngoại ngữ, tay nghề cao, cung cách làm visa khó  khăn.

Tiếp đến là thị trường Australia với mức lương 3.000 USD/năm/lao động. Mức lương hấp dẫn, nhu cầu tuyển dụng cao, nhưng đây cũng là thị trường đòi hỏi lao động có tay nghề kỹ thuật cao và trình độ ngoại ngữ tốt.

Mỹ, Australia, Canada là 3 thị trường tiềm năng và hấp dẫn. Để tiến công được vào những thị trường khó tính này, không còn cách nào khác phải nâng cao chất lượng lao động. Cục QLLĐNN đang yêu cầu các doanh nghiệp phải có trung tâm đào tạo. Trước mắt một số doanh nghiệp đã khởi động thành lập trung tâm đào tạo thị trường XKLĐ sang Australia.

Ông Hoà cho biết: “đào tạo sang những thị trường này phải làm nghiêm chỉnh và đảm bảo chất lượng thì mới mong tiến được vào thị trường của họ một cách bền vững. Không thể làm theo kiểu ồ ạt  như đào tạo lao động sang Malaysia”.

Thị trường truyền thống vẫn hấp dẫn

Thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc là hai thị trường có mức lương cao nhưng số lượng đi không nhiều. Thời gian qua vấn đề nổi cộm và gây ảnh hưởng nhiều đến thị trường là vấn đề lao động bỏ trốn. Nhưng thời gian gần đây đã hạn chế được vấn đề này, đặc biệt là thị trường Nhật Bản.

Xuất khẩu lao động sang Nhật là điểm sáng của xuất khẩu lao động năm 2006 và hứa hẹn một thị trường truyền thống hấp dẫn trong năm nay. Theo Cục QLLĐNN, đến năm 2010 phấn đấu sẽ đưa được trên 10.000 người sang Nhật Bản làm việc. Thị trường Nhật Bản vẫn là thị trường xuất khẩu truyền thống đầy tiềm năng.

Đáng chú ý nữa là thị trường Quatar. Đây là thị trường có sự tiếp nhận số lượng lao động lớn và không đòi hỏi và yêu cầu cao về trình độ tay nghề. Tuy nhiên, hiện VN đang đối mặt vấn đề lao động trở về trước thời hạn như thị trường Malaysia (do bất đồng về ngôn ngữ, do đánh nhau bị chủ đuổi...) đang là vấn đề cần phải giải quyết để tránh tình trạng đưa đi ồ ạt và trở về cũng ồ ạt. Hướng giải quyết của Cục là phải tiến hành rà soát lại doanh nghiệp trong thời gian sớm nhất. Nếu sau khi rà soát mà phát hiện doanh nghiệp nào ký hợp đồng mà lương của lao động không đảm bảo sẽ xử lý. Cục sẽ ra quy định bắt buộc doanh nghiệp phải có cán bộ đại  diện tại Quatar khi có một số lượng lao động nhất định làm việc ở nước bạn.

Hướng của Cục trong thời gian tới là sẽ cương quyết không chạy theo lượng mà để tình hình xảy ra như thị trường Malaysia. Thậm chí năm 2007, thay vì đưa được 6.000 lao động đi như năm 2006 thì có thể chỉ đưa 3.000 để không làm ảnh hưởng đến thị trường truyền thống đầy tiềm năng này.      

Hưng Võ