XKLĐ sang Hàn Quốc: Đi từ 2 "cầu" sang 5 "cầu"!

>> XKLĐ sang Hàn Quốc: Chi phí thấp nhưng lao động "chê"

“Cò” vẫn sống khoẻ

Theo ông Vũ Minh Xuyên, hiện nay việc đưa người lao động sang Hàn Quốc làm việc theo Luật cấp phép là một hoạt động xã hội phi lợi nhuận. Cục Quản lý lao động ngoài nước không thu bất cứ một khoản phí nào của người lao động, mà chỉ bán hồ sơ và có trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ  chuyển cho phía Hàn Quốc để họ lựa chọn. Và chọn lao động như thế nào hoàn toàn phụ thuộc vào chủ sử dụng và các cơ quan chức năng Hàn Quốc.

Vì thế, ông Xuyên khẳng định, không có một cá nhân nào ở Việt Nam có thể ‘’chạy’’ được cho người lao động trúng tuyển, kể cả Trung tâm LĐNN. Vì vậy, không thể có tiêu cực tại đây. Và cũng vì vậy, “cò” sẽ hết đất làm ăn?

Thế nhưng, qua tìm hiểu chúng tôi được biết, “cò” vẫn "sống khoẻ" kể cả khi chính sách tuyển dụng mới được ban hành. Vì sao vây?

Chị VTL - Nam Đàn - Nghệ An, một lao động đã từng đi Hàn Quốc “hụt” một lần cho biết: “Sở dĩ họ tin vào ông A bà B nào đó (cò mồi) vì ngoài việc “cò” hứa sẽ giúp cho thì người lao động còn được biết nhà, biết cửa “cò”. Sau này nhỡ không đi được còn đến đấy mà đòi. Chứ đến cơ quan nhà nước, chẳng biết ai vào với ai, nhà cửa thì mù tịt... nên không dám”.

TM - nhân viên thị trường XKLĐ Hàn Quốc tại một doanh nghiệp XKLĐ cũng cho biết: Đó là tâm lý chung của người lao động và từ lâu đã trở thành một thứ “bệnh kinh niên” khó chữa.

Tuy nhiên, “bệnh tin cò” không phải tự nhiên mà có. Nguyên nhân xuất phát từ việc lao động không nắm được đầy đủ mọi thông tin về chương trình tuyển dụng, nên mới cần một người thông thạo chỉ dẫn và bày đường.

Cụ thể thông tin về việc phân bổ chỉ tiêu về các địa phương mỗi năm là bao nhiêu, thì hiện nay Bộ LĐTBXH chưa có thông báo rõ ràng. Theo một chuyên gia XKLĐ thì việc thông báo rõ chỉ tiêu cụ thể cho từng địa phương, ngoài việc tạo điều kiện cho địa phương có kế hoạch thực hiện thì người lao động cũng sẽ biết mình có thể “chen chân” vào các chỉ tiêu tiêu đó không.

Bên cạnh đó là sự không rõ ràng về địa chỉ các trung tâm đào tạo tiếng Hàn được phép đào tạo XKLĐ sang Hàn Quốc. Khác với việc đi lao động ở Hàn quốc trước đây, lao động sẽ đến đăng ký đi lao động trước sau đó mới bước vào học tiếng, thì hiện nay, lao động lại phải đi học tiếng rồi mới đăng ký đi. Chứng chỉ tiếng Hàn do các trung tâm đào tạo tiếng Hàn ở Việt Nam cấp (khác với chứng chỉ tiếng Hàn EPS - KLT do cơ quan Hàn Quốc kiểm tra và cấp) là điều kiện đầu tiên để lao động tham gia. Nhưng hiện nay chưa hề có một thông tin rõ ràng nào về địa chỉ các Trung tâm này.

Trong khi đó, Trung tâm đào tạo tiếng Hàn thì nhan nhản khắp nơi, chẳng khác gì “ma trận” đối với người lao động. Và để đạt được yêu cầu đầu tiên này, lao động không còn cách nào khác là phải nhờ đến Sở LĐTBXH, phải lên Trung tâm thông tin để hỏi.

Hiện nay, cả hai cơ quan này cũng chưa có phòng, ban nào phụ trách riêng về vấn đề tư vấn cho lao động. Do vậy, cái “cửa” đầu tiên này lao động cũng chẳng biết đâu mà lần. Vì sự “mù mờ” này nên lao động chỉ còn cách là tìm đến “cò”.  

2 "cầu" tăng lên 5 “cầu”!

Nói về việc lao động đi xuất khẩu qua “cò”, một chuyên gia về XKLĐ đã ví von: Trước đây, đi qua doanh nghiệp thì sơ đồ chỉ là hai chiếc cầu (cầu địa phương và cầu doanh nghiệp). Hiện nay, Luật cấp phép thì sơ đồ đó có đến 5 chiếc cầu: Thứ nhất là, “cầu” địa phương; Thứ hai là, “cầu” đi học tiếng Hàn; Tiếp đó đến cầu đăng ký đi lao động ở Sở Lao động; Rồi đến “cầu” thi lấy chứng chỉ tiếng Hàn EPS - KLT ở Trung tâm LĐNN và cuối cùng là “cầu” chọn hồ sơ! 

Theo chuyên gia này, trước đây chỉ cần qua hai cầu nhưng doanh nghiệp sẽ đảm bảo toàn bộ và chịu trách nhiệm lo cho lao động đi. Nay phải qua nhiều “cầu”, người lao động rất vất vả mà lại chẳng biết có đi được hay không. Bởi dù “cò” có lo cho lao động vượt được 4 chiếc “cầu” đầu tiên đi chăng nữa, thì quyết định cuối cùng vẫn là chiếc cầu thứ 5 - tức là “cầu” chọn hồ sơ lao động từ phía chủ sử dụng và cơ quan Hàn Quốc. Quy trình này xem ra rất... "chặt chẽ và khoa học".

Thực tế cho thấy, thời gian chờ đợi đối với chương trình này là khá lâu, ít nhất là 1 - 2 năm. Điều này khiến người lao động thấp thỏm, ảnh hưởng đến công ăn việc làm, mà kết quả chẳng biết thế nào mà lần. Đó chính là lý do khiến nhiều lao động mặc dù rất muốn nhưng đành từ bỏ ý định đi Hàn. Họ xem việc “đầu tư” đó không chắc chắn.

Và một vấn đề nữa là dù đi được hay không thì một số khoản phí sẽ không bao giờ lấy lại được, như phí học tiếng ban đầu khoảng 3 triệu, cộng với tiền ăn ở đi lại sẽ lên đến khoảng 5 triệu. Khoản tiền đó không phải là nhỏ đối với người nông dân.

Hưng Võ