XKLĐ sang Malaysia: Lương thấp, rủi ro cao

Ba năm vất vả chỉ mua được một xe Wave An pha

Còn nhớ, đợt lao động Việt Nam đầu tiên vào thị trường Malaysia vào tháng 11/2000 rầm rộ và hồ hởi như thế nào. Những doanh nghiệp tiên phong tiến công vào thị trường này như Tracimexco, Sona, LOD... đã đưa được hàng nghìn lao động trong năm đầu tiên. Chỉ sau 1 năm đã có khoảng hơn 40.000 lao động sang Malaysia làm việc.

Và thị trường Malaysia trở thành thị trường chủ lực của ngành XKLĐ, tiếp nhận lao động cao nhất, nâng tổng số lao động đưa đi ra nước ngoài làm việc lên đến con số kỷ lục: 70.000 - 80.000 lao động mỗi năm. Đó là lý do vì sao vào những năm đầu của thế kỷ 21 này, phong trào nhà nhà đi Mã Lai, người người đi Mã Lai bùng nổ trên toàn quốc.

Chỉ cần bỏ ra chưa đầy 1.000 USD là lao động có thể được xuất ngoại có công ăn việc làm trong nhà máy công nghiệp hiện đại của đất nước công nghiệp mới của châu Á này.

Sau đó không lâu, có nhiều thông tin về chuyện một số công ty xây dựng ở Malaysia thải hồi hàng trăm lao động về nước. Nhiều lao động trắng tay thậm chí “bỏ mạng xứ người”. Nhưng để thoát nghèo nhiều người lao động vẫn bất chấp rủi ro tìm đường xuất ngoại. Đến khi những lao động xuất cảnh đầu tiên hoàn thành hợp đồng trở về thì sự thật mới được phơi bày, thậm chí trái ngược với những gì mà các doanh nghiệp và người môi giới hứa hẹn trước khi họ bước chân ra đi.

Anh N.C (ở thôn Hà Long, xã Vân Diên, Nam Đàn, Nghệ An) sau 3 năm làm việc ở Malaysia về chỉ đủ tiền mua một chiếc Wave An pha. Đa số lao động sau khi hoàn thành hợp đồng lao động trở về, nếu suôn sẻ, có việc làm thêm (ngày làm trên 8 tiếng) thì mới lãi được 30 - 40 triệu đồng. Còn nếu chỉ có lương cơ bản thì hầu như làm đồng nào, ăn hết đồng ấy.

Phải chịu nhiều loại thuế

Thực ra, với số chi phí ban đầu cho chuyện đi 1.000 USD thì mức thu nhập 3 - 4 triệu đồng/tháng không có điều gì phải phàn nàn.

Giám đốc một doanh nghiệp vào Malaysia cho biết, tiền lương cơ bản của mỗi lao động làm việc tại Malaysia khoảng từ 300 - 400 Ringgit (RG), khoảng 1,5  - 1,8 triệu tiền Việt. Nếu đảm bảo việc làm thêm tổng thu nhập sẽ nâng lên khoảng 700-800 RG/tháng/lao động (khoảng 3 - 4 triệu VND). Khoản thu nhập đó là cao so với người nông dân nghèo Việt Nam.

Tuy nhiên, hầu hết lao động khi ra đi không nắm rõ được những khoản chi phí mà mình sẽ bị trừ. Nói thu nhập 3 - 4 triệu đồng, nhưng thực chất lao động đã phải chi hàng tháng rất nhiều khoản khi làm việc ở Malaysia.

Một lao động đã từng làm việc ở Malaysia trở về cho biết: “tất cả các loại thuế lao động đều phải chịu". Cụ thể: Phí levy để làm visa khoảng 100RG/tháng; tiền ăn của lao động thường phải mua thêm để đủ sinh hoạt khoảng 200RG/tháng. Và cộng hai khoản phí này mỗi tháng lao động phải chi ít nhất 300 RG, coi như hết số tiền lương cơ bản của lao động. Ngoài ra, lao động còn phải trả tiền kiểm tra sức khoẻ mỗi năm khoảng 60 RG.

Từ thực tế phải chi các khoản thuế và phải tự túc ăn uống nên mới dẫn đến tình trạng nhiều lao động chẳng còn bao nhiêu tiền khi trở về nước. Thậm chí, nếu lao động không có việc làm thêm (như cam kết ban đầu với doanh nghiệp) thì số tiền còn lại chỉ còn 100 RG (khoảng 300 ngàn - 400 ngàn VND/tháng).

Trường hợp may mắn lắm mới có việc để làm thêm trên 8 tiếng/ngày thì người lao động mới dư được 1,5 - 2 triệu VND/tháng. Và nếu cứ suôn sẻ như thế được 3 năm thì lao động mới dư ra được 3 - 4 chục triệu đồng. Nhưng những trường hợp như thế không phải là nhiều, bởi thực tế không phải lao động nào sang Malaysia làm việc đều có đủ việc làm, nhất là trong ngành xây dựng.

Từ thực tế lương thấp và nhiều rủi ro nên thị trường Malaysia không còn hấp dẫn với người lao động. Hiện lao động miền Bắc dường như đã nói không với thị trường này và các doanh nghiệp hiện rất khó tuyển lao động đi Malaysia.

Hưng Võ