"Xóm nước đen" tại Hà Nội: Người lạ đến không dám ở

Bọt nilon chảy tràn ra đường.

Vừa bước chân vào thôn làm dây thừng nổi tiếng Trung Văn (thuộc xã Trung Văn), chúng tôi đã thấy đống bọt trắng xóa bám là là mặt đất. Chị Nguyễn Thị Yến, một người dân xóm 2 đi ngang qua giật áo phóng viên cảnh báo: "Đứng xa ra, nó bắn vào người thì khổ, đó là bọt người ta giặt ni lông bẩn đấy". Tôi ngỡ ngàng: "Giặt ở khe nước bẩn thế này ạ?" - "Không giặt ở đây thì giặt ở đâu?", chị Yến che miệng nói.

Đường vào thôn Trung Văn có rất nhiều các điểm tập kết chất thải, phế liệu. Phế liệu chất ngổn ngang bên đường, trong sân, bên hông nhà, sau xưởng sản xuất thành những đống khổng lồ. Có gia đình còn mang cả nhựa phế liệu, nilon vào nhà. Những chiếc xe tải, xe thồ chở bao nilon, vỏ hộp thuốc bảo vệ thực vật, thuốc diệt chuột, mối mọt, hộp sơn... đi lại trong làng  như mắc cửi.

Quy trình làm dây thừng trải qua các công đoạn chính: Băm nhỏ ni lon hoặc nhựa phế thải, cho vào máy nghiền rồi nung nóng chảy thành nhựa sau đó băm thành hạt nhựa. Tiếp đến cho hạt nhựa vào máy "xào", sau đó, rút sợi thành phẩm. Quá trình tẩy rửa, rác lẫn hóa chất được thải thẳng ra ngoài, làm nguồn nước bị ô nhiễm trầm trọng, đặc biệt là nguồn nước ngầm.

Trong khi đó, cả thôn vẫn chưa có nước sạch. Đây cũng là lý do vì sao cửa hàng bán thiết bị xử lý nước sạch trong thôn đắt hàng, dù không ai kiểm chứng chất lượng nước sau khi xử lý qua các thiết bị này có đảm bảo an toàn hay không.

 

Hối hả chở rác đến nơi tập kết. Ảnh: Mai Hạnh

Nhờ nghề tái chế phế liệu mà hàng trăm hộ dân có thu nhập ổn định. Nhưng đồng hành với cuộc sống ổn định lại là sự ô nhiễm ngày càng nặng nề. Những căn "bệnh lạ" xuất hiện đang trở thành nỗi ám ảnh của cư dân địa phương.

Anh Trần Tuấn 22 tuổi, một công nhân làm dây thừng ở Trung Văn cho biết: "Ngày mới đến đây làm, lúc nào tôi cũng trong tình trạng bị "say thuốc". Mùi ni lon, nhựa phế thải cháy cứ nồng nặc xông vào mũi ngột thở, tức ngực, buồn nôn, nhức đầu... Tối đến lại ngủ ở gần xưởng nên sáng tỉnh dậy ngày nào cũng thấy khắp người đau ê ẩm như bị ai đánh". Làm việc 12 tiếng/ngày nhưng những công nhân như anh Tuấn không được trang bị khẩu trang hay đồ bảo hộ.

Chị Yến, chủ cửa hàng tạp hoá trong thôn cho biết: "Các xưởng sản xuất nằm lẫn trong các khu dân cư, khí thải độc hại xâm nhập trực tiếp vào từng nhà. Ở đây ai cũng biết mình đang phải sống trong môi trường bị nhiễm độc nhưng vẫn phải cố chịu".

Trong một số loại túi nilon có lẫn lưu huỳnh, dầu hoả nguyên chất, khi bị đốt cháy, gặp hơi nước sẽ tạo thành axit sunfuric dưới dạng các cơn mưa axit, rất có hại cho phổi. Nilon bị đốt còn sinh ra nhiều chất độc khác như dioxin, furan gây tức ngực, khó thở, ung thư, giảm khả năng miễn dịch ở người...

Trước đây, người dân làng nghề truyền thống xã Trung Văn dùng nguyên liệu từ cây giang làm dây thừng nên môi trường không ô nhiễm. Bây giờ nguyên liệu chủ yếu là nhựa tổng hợp được tái chế từ rác thải như túi nilon, chai lọ nhựa... nên rác thải, khí thải lúc nào cũng ngập thôn. 

Ông Đoàn Đăng Hơn, Trưởng thôn Trung Văn ngao ngán nói: "Cả thôn vẫn phải dùng nước giếng khoan. Chắc tại nguồn nước ngầm bị ô nhiễm nên thời gian gần đây có nhiều người mắc bệnh ngoài da, nhiều trường hợp bị ung thư. Trong số những người mắc bệnh có cả người đã sử dụng thiết bị xử lý nước sạch".

Dân đỏ mắt chờ...

Ngoài việc phải sống trong cảnh ô nhiễm, gần đây người dân trong thôn Trung Văn còn nơm nớp nỗi lo cháy nổ. Cách đây ba tuần, tại xưởng sản xuất, thu gom tái chế nhựa của anh Đào Đăng Hùng xóm 11, đã bất ngờ cháy rụi khiến các nhà lân cận bị ảnh hưởng. Ngôi nhà 3 tầng của gia đình ông Đào Đăng Oánh kế bên bị ngọn lửa hun cháy sém, cửa kính vỡ vụn, tường nhà nứt nẻ, đồ đạc hư hỏng. Vụ cháy còn làm đứt đường điện cao thế.

Ông Trần Nam, xóm 2, thôn Trung Văn cho biết: "Nhà tôi ngay sát vách một xưởng tái chế nên từ sau vụ cháy xưởng ở xóm 11, lúc nào tôi cũng lo nơm nớp".

Còn ông Nguyễn Tùng Lâm, Phó Chủ tịch UBND xã Trung Văn cho PV Báo GĐ&XH biết, trước đây xã đã dành 2 ha đất trong thôn để làm dự án quy tụ phát triển làng nghề nhưng vị trí khu đất lại nằm trong quy hoạch của dự án nhà ở Trung Văn nên thất bại. Ông cũng cho hay hiện xã đã xây dựng xong đề án thành lập khu sản xuất tập trung cho làng nghề và trình lên thành phố. Tuy nhiên, dự án đến bao giờ thành hiện thực vẫn chẳng ai biết được.