Xu hướng đặt tên "độc" để con thông minh và giỏi giang (?!)

Thứ hai, 08:54 08/03/2010 | Bốn phương

GiadinhNet - Văn hóa đặt tên “độc” cho con xuất hiện ngày càng nhiều trên thế giới khiến người ta lo ngại về một thế hệ trẻ em mang đậm chủ nghĩa cá nhân, hay tự huyễn hoặc bản thân trong thời gian không xa.

Tên “độc” làm nên lịch sử?

Những cái tên khác thường thực ra không còn xa lạ trong giới minh tinh màn bạc, bởi nhiều năm qua đã có nhiều diễn viên hay ca sĩ đã đặt cho con mình những cái tên đủ để gây sự chú ý của dư luận vì tính độc nhất của tên gọi. Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu thuộc Đại học bang Georgia (Mỹ), xu hướng này đang ngày trở nên phổ biến trong xã hội bởi so với nhiều thập kỷ trước, ngày càng có nhiều phụ huynh quyết định chọn lựa những cái tên ít phổ biến.

Ví dụ tại Mỹ trong những năm 1950, trung bình một lớp học lớp 1 sẽ có ít nhất một bé trai tên là James (tên phổ biến nhất trong giai đoạn này). Trong khi đó, ước tính đến năm 2013, trong 6 lớp học mới tìm được một học sinh tên Jacob, cho dù cái tên này là một trong những tên phổ biến nhất trong năm 2007 dành cho con trai.

Theo nhà nghiên cứu Jean Twenge thuộc Đại học San Diego (Mỹ), việc chọn lựa những cái tên “không giống ai” có thể là dấu hiệu cho một sự thay đổi trong quan điểm văn hóa đặt tên nhằm nhấn mạnh vào tính duy nhất và biệt lập. Những số liệu phân tích thu được từ 325 triệu tên đăng ký khai sinh từ năm 1880 đến 2007 cho thấy, thời gian càng trôi dần về thế kỷ 21, tỉ lệ chọn những cái tên phổ biến cũng giảm đi theo thời gian.

Ví dụ, vào cuối thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20, có khoảng 5% tên trẻ em nằm trong số những cái tên phổ biến nhất, trong khi những năm vừa qua tỉ lệ này chỉ là 1%. Cụ thể, những năm 1880 có tới 40% bé trai được đặt một trong 10 cái tên phổ biến, trong khi tỉ lệ này chỉ là 10% hiện nay; Với các bé gái, tỉ lệ này là 25% vào năm 1945, nhưng chỉ còn 8% trong năm 2007.

“Lời giải thích hợp lý nhất cho hiện tượng này là sự thay đổi suy nghĩ của các bậc phụ huynh về vai trò của lũ trẻ trong thế giới. Giờ đây nhiều người muốn con mình phải thật đặc biệt, duy nhất, và khác hẳn với bạn bè cùng lứa”, nhà nghiên cứu Twenge chia sẻ trên trang tin LiveScience. Bà Twenge cũng cho rằng các bậc phụ huynh hi vọng những cái tên “độc” sẽ đem lại những lợi ích nhất định, thay vì phải tuân theo những quy định truyền thống.

Theo trang web Name Berry chuyên về tên trẻ em, xu hướng này không chỉ gia tăng trong các gia đình Mỹ mà còn ở nhiều quốc gia khác, điển hình là ở Trung Quốc, nơi mà hơn 1 tỉ dân chỉ có chung khoảng 129 họ. Có gia đình Trung Quốc còn muốn đặt tên con mình là “1A” với ước mong đứa bé sẽ là số 1 trong mọi hoàn cảnh. Một số gia đình lại sử dụng biểu tượng “@” (vốn dùng trong địa chỉ email) vì có cách phát âm là “aita” với hi vọng con mình sẽ được mọi người yêu quý mỗi khi xướng tên.

Ảnh minh họa.

Những tác động hai chiều

Trong vòng vài năm qua, đã có không ít vụ kiện cáo liên quan đến tranh chấp quyền đặt tên cho con giữa các bậc phụ huynh và lệnh cấm của chính quyền địa phương chỉ vì có những cái tên quá kỳ quặc. Năm 2008, báo chí thế giới có dịp biếm họa trường hợp một cặp vợ chồng ở Halmstad, miền nam Thụy Điển, bị phạt 5.000 Kronor (khoảng 682 USD cùng thời điểm) chỉ vì quyết tâm đặt tên con là “Brfxxccxxmnpcccclll mmnprxvclmnckssqlbb11116”, phát âm là /al bin/. Nhưng một cặp vợ chồng khác lại thành công sau khi theo kiện đến cùng để được quyền đặt tên con là “Q” vì cho rằng ngay khi chào đời đứa bé đã rất đặc biệt khi cất tiếng nói đầu tiên là âm “Q”.

Theo nhà nghiên cứu Twenge, nếu nhìn từ mặt tích cực thì hiện tượng này sẽ giúp giảm nguy cơ định kiến và những quan điểm phản cảm dành cho những cái tên có xuất thân từ những cộng đồng dân cư thiểu số, và có thể giúp lũ trẻ tự tin hơn vào bản thân. Tuy nhiên, bà cảnh báo rằng, nếu bị lạm dụng và hiểu sai bản chất của việc đặt tên “độc” cho con, hệ quả bất ổn tâm lý ở trẻ là điều rất có thể xảy ra.

“Đôi khi người ta đang tự huyễn hoặc lũ trẻ rằng chúng là các nhân vật độc nhất vô nhị, là số một, là tuyệt vời nhất trong xã hội. Thế hệ trẻ này sẽ mang đậm chủ nghĩa cá nhân hơn chỉ vì các bậc phụ huynh đang quá chú trọng đến chúng như là trung tâm của xã hội. Chắc chắn đó là một điều không tốt, nhất là khi lũ trẻ trở thành trung tâm quấy rối, trêu trọc của bạn bè, khiến chúng trở nên cáu bẳn và càng biệt lập hơn” - bà Twenge nói.

My Anh (Tổng hợp)

hoaianh