Xuất hiện mô hình công ty đền bù giải tỏa: Giá đền bù sẽ cao hơn ?

Nhà nước còn “bó” nữa là tư nhân

Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Tài chính... đang được giao xây dựng quy chế hoạt động cho mô hình công ty đền bù giải toả. Công ty cổ phần Đức Khải là một trong những đơn vị đầu tiên xin kinh doanh công tác đền bù giải toả này với vốn điều lệ 1.650 tỉ đồng.

Tuy nhiên, xung quanh việc này vẫn có nhiều ý kiến khác nhau. Anh Triệu Văn Toản, chủ nhiệm công trình thuộc một công ty cổ phần xây dựng giao thông vận tải băn khoăn: “Tôi sợ rằng công tác đền bù sẽ trở nên rối hơn, vì trước đây các hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) của quận, huyện vẫn gặp không ít khó khăn dù có “Nhà nước” đứng sau. Thời gian tới lại giao hoàn toàn việc này cho các đơn vị tư nhân thì mọi việc sẽ khó được như mong đợi”.

Tuy nhiên, theo ông Phùng Văn Nghệ, Phó Tổng cục trưởng phụ trách, Tổng cục Quản lý Đất đai (Bộ TN&MT), giao công tác đền bù giải toả cho các công ty sẽ tranh thủ nguồn vốn xã hội cho công tác GPMB. Cái khó vì đây là loại hình mới của doanh nghiệp và qui định về đất đai chưa có điều chỉnh về vấn đề này.

Do vậy, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang đề xuất công ty hoạt động theo một trong hai phương thức sau: Thứ nhất là, sau khi qui hoạch được phê duyệt, cơ quan có thẩm quyền giao đất cho doanh nghiệp trên để bồi thường theo qui định. Giải phóng mặt bằng xong, đơn vị đó sẽ giao lại đất “sạch” cho UBND tỉnh, thành để tổ chức đấu giá. UBND tỉnh có trách nhiệm thanh toán một phần lợi nhuận thu từ việc đấu giá đất cho doanh nghiệp đó với mức do hai bên thỏa thuận.

Thứ hai là, giao luôn doanh nghiệp trên tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất và đơn vị này có trách nhiệm nộp một phần lợi nhuận từ việc đấu giá cho địa phương. Tỉ lệ này do UBND cấp tỉnh quyết định.

Theo dự thảo thì công ty đền bù giải tỏa sẽ hoạt động trên cơ sở thỏa thuận, ký kết hợp đồng với các tổ chức được Nhà nước giao đất có nhu cầu bồi thường, giải phóng mặt bằng.

Công ty đền bù, giải toả được hưởng chi phí phục vụ công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng... theo qui định của Nhà nước, nhưng phải thực hiện đúng qui định của pháp luật về bồi thường và cam kết về thời gian, tiến độ đền bù giải tỏa...

Người được đền bù sẽ hưởng lợi ?

Các chuyên gia cho rằng, với hình thức đền bù giải toả được giao cho các công ty, người nhận đền bù sẽ được hưởng mức giá cao hơn, sẽ có lợi cho người dân, góp phần làm thị trường bất động sản minh bạch hơn.

Bản thân ông Dương Quốc Tuấn, Phó tổng giám đốc Công ty cổ phần Đức Khải, cũng khẳng định đây là hình thức thí điểm xã hội hóa trong đền bù GPMB. Khi đi vào hoạt động, công ty sẽ tự ứng vốn để giải quyết nhanh chóng việc đền bù cho bà con theo giá thị trường.

Nếu người bị thu hồi đất có nhu cầu góp vốn với doanh nghiệp để đầu tư thì sẽ thực hiện ưu tiên bằng hình thức mua cổ phiếu, trái phiếu, góp vốn trực tiếp và được chia lợi nhuận từ kết quả sản xuất doanh nghiệp. Tuy nhiên sẽ là lời ăn, lỗ chịu. Còn nếu có những trường hợp làm căng quá mà không chấp nhận mức giá thỏa thuận, công ty sẽ chấp nhận giá của người nhận đền bù. Cũng có thể đưa ra những sản phẩm khác, dịch vụ khác để người nhận đền bù lựa chọn.

Ông Tuấn nhấn mạnh rằng, điểm khác biệt của công ty đền bù giải tỏa chính là thương lượng theo giá thị trường, sẽ khiến tiến độ giải tỏa nhanh hơn, bởi người bị thu hồi đất thấy mình không bị thiệt. Mấu chốt ở đây chính là việc đền bù sẽ như thế nào, nhanh hay chậm, giá bồi thường nhiều hay ít, có hợp lý không…

Tuy vậy, trao đổi với phóng viên GĐ&XH, có nhiều ý kiến lại cho rằng thay vì giao phần việc này cho công ty tư nhân, các đơn vị nhà nước hãy tiếp tục thực hiện và tăng mức giá đền bù cao hơn. Vì với năng lực thực thi như các đơn vị nhà nước vẫn khiến công tác GPMB rối như mớ bòng bong, nếu giao cho công ty tư nhân liệu có ổn? Chưa kể, cuối cùng còn mất đi một khoản chi phí đáng kể mà lẽ ra sẽ được đưa vào ngân sách nhà nước.

Mai Hạnh