Bột nghệ và tinh bột nghệ khác nhau thế nào? Đừng nhầm loại mịn hơn là tốt hơn
GĐXH - Bột nghệ và tinh bột nghệ thường được sử dụng trong chế biến món ăn hoặc pha uống, nhưng khác nhau về cách sản xuất và thành phần được giữ lại. Tinh bột nghệ có thực sự chứa nhiều curcumin hơn bột nghệ?
Nghệ là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn và cũng được nhiều người sử dụng như một sản phẩm bổ sung trong sinh hoạt hằng ngày. Trên thị trường, bột nghệ và tinh bột nghệ thường được đặt cạnh nhau, đôi khi khiến người mua cho rằng hai sản phẩm chỉ khác độ mịn hoặc tinh bột nghệ có giá trị dinh dưỡng cao hơn vì đã được lọc bỏ bã.
Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, giảng viên Đại học Y Hà Nội, điểm khác biệt cần quan tâm giữa hai sản phẩm nằm ở cách chế biến và thành phần được giữ lại. Vì vậy, không thể chỉ nhìn màu sắc, độ mịn hay cảm giác khi pha nước để kết luận loại nào tốt hơn, đặc biệt khi mục đích sử dụng là bổ sung các hoạt chất có trong nghệ.
Curcumin là một hợp chất có trong nghệ; muốn biết hàm lượng hoạt chất trong sản phẩm cần căn cứ vào thông tin thành phần và kết quả kiểm nghiệm.
Bột nghệ và tinh bột nghệ có giống nhau không?
Bột nghệ giữ lại nhiều thành phần của củ nghệ
Bột nghệ thường được sản xuất bằng cách làm khô củ nghệ rồi nghiền thành bột. Do không trải qua quá trình tách lọc tinh bột như tinh bột nghệ, sản phẩm này giữ lại nhiều thành phần tự nhiên của nguyên liệu ban đầu, trong đó có chất xơ và các hợp chất thực vật.
Bột nghệ thường có màu vàng đậm, mùi nghệ khá nồng và vị đặc trưng, đôi khi hơi cay, đắng. Khi pha với nước, các thành phần không tan hoàn toàn có thể khiến bột lắng xuống đáy cốc. Đây là đặc điểm có thể gặp ở bột nghệ, nhưng không nên dùng riêng dấu hiệu này để xác định chất lượng hoặc độ nguyên chất của sản phẩm.
Với đặc tính và hương vị rõ, bột nghệ phù hợp để làm gia vị, tạo màu cho món ăn hoặc bổ sung vào một số công thức chế biến thực phẩm. Khi sử dụng, nên chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo quản đúng hướng dẫn và dùng với lượng phù hợp.
Tinh bột nghệ khác gì bột nghệ?
Tinh bột nghệ được tạo ra qua các công đoạn nghiền, lọc và tách phần tinh bột khỏi bã cùng một số thành phần khác của củ nghệ. Nhờ quá trình này, thành phẩm thường mịn hơn, ít xơ và có mùi nhẹ hơn so với bột nghệ thông thường.
Do đã được lọc bã, tinh bột nghệ thường được lựa chọn khi người dùng muốn pha uống hoặc sử dụng sản phẩm có kết cấu mịn. Tuy nhiên, mức độ hòa tan và đặc điểm của thành phẩm còn phụ thuộc vào quy trình sản xuất, vì vậy không phải sản phẩm nào cũng có tính chất hoàn toàn giống nhau.
Tinh bột nghệ có màu vàng nhẹ hơn so với màu của bột nghệ nguyên chất.
Điều quan trọng là tinh bột nghệ không đồng nghĩa với curcumin tinh khiết. Curcumin là một trong những hợp chất được nghiên cứu trong nghệ, nhưng hàm lượng chất này trong sản phẩm phụ thuộc vào nguyên liệu và phương pháp chế biến. Việc lọc bỏ bã không đồng nghĩa với việc curcumin được cô đặc hoặc chắc chắn tăng lên so với bột nghệ.
Muốn biết sản phẩm có hàm lượng curcumin bao nhiêu, người tiêu dùng cần dựa vào thông tin thành phần và kết quả kiểm nghiệm đáng tin cậy, thay vì suy đoán từ màu sắc, độ mịn hay giá bán.
Nên chọn bột nghệ hay tinh bột nghệ?
Lựa chọn sản phẩm nào trước hết phụ thuộc vào mục đích sử dụng, thay vì mặc định một loại tốt hơn loại còn lại. Nếu dùng nghệ để tạo màu, tăng hương vị cho món ăn hoặc làm gia vị, bột nghệ là lựa chọn thuận tiện. Sản phẩm giữ lại nhiều thành phần của củ nghệ và có mùi vị đặc trưng, phù hợp với những món ăn cần hương nghệ rõ.
Trong trường hợp muốn sử dụng dạng bột mịn, ít bã để pha uống, người dùng có thể cân nhắc tinh bột nghệ. Tuy nhiên, cần đọc kỹ nhãn sản phẩm để biết thành phần, hướng dẫn sử dụng và thông tin về nhà sản xuất. Không nên dựa vào quảng cáo như “tinh khiết”, “hấp thu tốt” hay “hàm lượng hoạt chất cao” nếu không có dữ liệu phù hợp chứng minh.
Dù chọn loại nào, cũng không nên xem nghệ là thuốc điều trị bệnh hoặc cho rằng uống càng nhiều càng tốt. Sử dụng nghệ trong món ăn khác với việc dùng sản phẩm cô đặc thường xuyên; lượng dùng và nguy cơ có thể khác nhau tùy sản phẩm cũng như tình trạng sức khỏe của từng người.
Người dùng nên lựa chọn bột nghệ hoặc tinh bột nghệ theo mục đích sử dụng, đồng thời thận trọng khi dùng sản phẩm cô đặc nếu có bệnh lý nền hoặc đang uống thuốc.
Những ai cần thận trọng khi dùng nghệ thường xuyên?
Nghệ dùng làm gia vị trong bữa ăn và các sản phẩm bổ sung có hàm lượng hoạt chất cao không hoàn toàn giống nhau về mức độ phơi nhiễm. Vì vậy, những người có bệnh lý nền hoặc đang dùng thuốc cần chú ý hơn khi có ý định sử dụng nghệ với lượng lớn hay kéo dài.
Theo Ths.Bs Nguyễn Vũ Bình, người mắc bệnh đường mật, có sỏi mật hoặc đang gặp vấn đề liên quan đến đường mật nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng sản phẩm nghệ với mục đích bổ sung. Người đang sử dụng thuốc chống đông, thuốc ảnh hưởng đến đông máu hoặc chuẩn bị phẫu thuật cũng cần thông báo với nhân viên y tế về các sản phẩm bổ sung đang dùng để được hướng dẫn phù hợp.
Ngoài ra, không nên tự ý dùng nghệ thay thế thuốc điều trị đã được kê đơn. Nếu xuất hiện biểu hiện bất thường sau khi sử dụng sản phẩm, cần ngừng dùng và trao đổi với nhân viên y tế, nhất là khi triệu chứng kéo dài hoặc nghiêm trọng.
Bột nghệ và tinh bột nghệ khác nhau chủ yếu ở cách chế biến, độ mịn và những thành phần được giữ lại sau quá trình sản xuất. Không có cơ sở để mặc định tinh bột nghệ luôn tốt hơn hoặc chứa nhiều curcumin hơn bột nghệ. Đọc kỹ thông tin sản phẩm, lựa chọn theo mục đích sử dụng và thận trọng với những lời quảng cáo về công dụng điều trị sẽ giúp người tiêu dùng đưa ra quyết định phù hợp hơn.
