Giảm nguy cơ phơi nhiễm dioxin trong thực phẩm

GiadinhNet - Chiến tranh đã kết thúc gần 4 thập kỷ, nhưng hậu quả của chất độc dioxin do Mỹ rải xuống Việt Nam vẫn vô cùng nóng bỏng, đặc biệt là nguy cơ phơi nhiễm thực phẩm…

Đối mặt với nguy cơ     

Theo thống kê, 76,9 triệu lít chất diệt cỏ (trong đó có 49,3 triệu lít chất Da cam) mà quân đội Mỹ đã rải xuống môi trường Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp tục đe doạ sức khoẻ và đời sống của người dân sống tại các khu vực ô nhiễm dioxin. Những nghiên cứu gần đây của các nhà khoa học cho thấy, nồng độ dioxin trong các mẫu đất, bùn, một số loại thực phẩm, mẫu máu và sữa của một số người dân địa phương sống tại các điểm nóng dioxin như xung quanh sân bay Biên Hoà, sân bay Đà Nẵng, sân bay Phù Cát... hiện vẫn ở mức báo động. Người dân nơi đây đang phải đối mặt với những nguy cơ về sức khoẻ do phơi nhiễm với dioxin tồn tại trong môi trường, đặc biệt là do tiêu thụ thực phẩm nuôi trồng tại vùng ô nhiễm.
 

Đường phơi nhiễm với dioxin trong môi trường.

Nghiên cứu của Hội Y tế công cộng (YTCC) Việt Nam và các tỉnh Hội YTCC Đồng Nai, Đà Nẵng tiến hành vào năm 2007 và 2009 tại 2 phường gần sân bay Biên Hoà và 4 phường gần sân bay Đà Nẵng cho thấy, mặc dù sống trên vùng ô nhiễm dioxin rất nặng nhưng chỉ có một tỉ lệ nhỏ người dân có nhận thức đúng và đầy đủ về dioxin và dự phòng nhiễm độc dioxin. Các thực phẩm nguy cơ cao được tiêu thụ khá phổ biến tại địa phương. Trong khi đó, chưa tới 1/3 người dân áp dụng các biện pháp dự phòng phơi nhiễm.

Trước thực tế này, năm 2008, Hội YTCC Việt Nam phối hợp với Hội YTCC tỉnh Đồng Nai tập trung truyền thông một cách sâu rộng, cụ thể cho các ban, ngành liên quan tại địa phương và người dân sống tại 2 phường Trung Dũng và Tân Phong về các đường phơi nhiễm dioxin, các nguồn thực phẩm nguy cơ, các hậu quả do nhiễm độc dioxin và các biện pháp dự phòng phơi nhiễm với dioxin. Đây được xem là chương trình can thiệp YTCC đầu tiên được triển khai tại Việt Nam nhằm giảm nguy cơ phơi nhiễm dioxin trong thực phẩm cho người dân tại điểm nóng nhiễm dioxin.

Nâng cao nhận thức

Thành công bước đầu đáng ghi nhận của chương trình là sau 1 năm can thiệp, người dân sống gần điểm nóng dioxin sân bay Biên Hoà đã nâng cao nhận thức và tăng cường các biện pháp phòng tránh phơi nhiễm. Hơn 70% người dân đã biết môi trường nơi họ sinh sống bị ô nhiễm dioxin (tăng lên 37,5% so với năm 2008). Ngoài ra, người dân cũng quan tâm hơn đến nguồn gốc thực phẩm, hạn chế ăn các thực phẩm nuôi trồng tại địa phương có nguy cơ cao như bí ngô, cà rốt, thịt mỡ, bộ đồ lòng, cá nước ngọt...
 

Hoạt động câu cá ở điểm nóng nhiễm dioxin - sân bay Đà Nẵng.

Đáng chú ý, cứ 10 người dân thì có tới 9 người sẵn sàng không ăn một số thực phẩm ưa thích nếu biết thực phẩm này bị nhiễm dioxin. Số hộ gia đình hiện tiêu thụ thực phẩm tự nuôi trồng giảm đáng kể (chỉ còn 0,6% ở phường Trung Dũng và 0,7% ở phường Tân Phong). Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm cho người dân.

Những thành công ban đầu và kinh nghiệm thu được từ chương trình can thiệp tại Biên Hòa đã giúp Hội YTCC Việt Nam hoàn thiện và mở rộng triển khai mô hình can thiệp tại điểm nóng nhiễm dioxin Đà Nẵng từ năm 2010. Những cán bộ, tình nguyện viên, giám sát viên tham gia chương trình đang hàng ngày nỗ lực nâng cao nhận thức của người dân sống tại 4 phường gần sân bay Đà Nẵng là An Khê, Hòa Khê, Chính Gián và Thanh Khê Tây. Nhiều kênh truyền thông trực tiếp và gián tiếp đã được áp dụng nhằm tuyên truyền hiệu quả các biện pháp giảm thiểu nguy cơ phơi nhiễm dioxin qua thực phẩm cho người dân địa phương.

Dự kiến, mô hình can thiệp này sẽ được mở rộng ra các điểm nóng nhiễm dioxin khác tại Việt Nam, góp phần giảm nguy cơ sức khoẻ do phơi nhiễm với dioxin cho người dân.
 
Mỹ Anh
thuhuyen