'Good job' - lời khen nhỏ mang lại cho con tự tin lớn
GĐXH - 'Good job' là câu đang dần quen thuộc trong nhiều gia đình hiện đại, một từ đơn giản, dễ hiểu nhưng rất nhiều người cần phải học để đơn giản là biết cách ghi nhận sự nỗ lực, nuôi dưỡng phẩm chất tích cực, tự tin cho người thân - đặc biệt là con cái mình.
'Good job' - lời khen nhỏ nhưng giá trị lớn cho lòng tự tin con trẻ
Bé Nam học lớp 3. Hôm nay tan học về bé hí hửng mang bài kiểm tra chạy tới trước mẹ khoe được cô giáo cho điểm 10 kèm lời phê "Good job" – nghĩa là "Làm tốt lắm".
Mẹ bé Nam đang bận nấu cơm nên liếc qua rồi nói: "Tốt lắm, lần sau con phát huy thêm nhé". Câu nói của mẹ khiến bé Nam thần người đứng thêm một lúc, nụ cười háo hức tắt dần. Bé không chờ đợi một món quà, hay hứa thưởng từ mẹ. Bé chỉ muốn mẹ ôm một cái vì vui, vì biết bé đã cố gắng!
Trong gia đình, người lớn thường hay nhắc nhở, uốn nắn mà quên rằng trẻ nhỏ cũng cần được ghi nhận. 'Good job' - lời khen đúng lúc có thể không làm thay đổi ngay kết quả học tập, hay hành vi - nhưng lại giúp con trẻ cảm nhận rằng những nỗ lực của mình được cha mẹ nhìn thấy.

Nhiều khi trẻ chỉ muốn mẹ ôm một cái vì vui, vì biết bé đã cố gắng. Ảnh intenet
Khen con thế nào để không tạo áp lực thành tích?
Mái nhà an toàn không phải là nơi trẻ không bao giờ bị nhắc nhở, mà là nơi trẻ biết rằng mình có thể nói thật, được lắng nghe và được hướng dẫn để sửa sai.
'Good job' giúp trẻ thêm tự tin
Nhiều cha mẹ cho rằng yêu thương con là chăm lo đầy đủ, cho con ăn ngon, mặc đẹp, học hành tử tế. Điều đó thực sự rất quan trọng, nhưng chưa đủ. Trẻ còn cần được lắng nghe, được tôn trọng cảm xúc, được khích lệ... khi có những tiến bộ dù rất nhỏ. Ví như, khi con tự cài được cúc áo, biết nhường đồ chơi cho bạn, chủ động cất sách vở sau khi học, hay mạnh dạn nói được lời xin lỗi... là những việc đáng được cha mẹ ghi nhận.
Nếu người lớn chỉ chú ý đến những thiếu sót, trẻ dễ cảm thấy mình luôn làm chưa đủ tốt. Ngược lại, khi những hành vi tích cực được nhìn nhận, trẻ có thêm động lực để tiếp tục duy trì và phát triển những phẩm chất tốt đẹp.
Lời khen giúp trẻ vui trong chốc lát, nhưng cách cha mẹ 'good job', ghi nhận trẻ còn góp phần hình thành cách trẻ nhìn nhận bản thân. Khi trẻ thường xuyên được khích lệ đúng cách sẽ có thêm cơ hội xây dựng sự tự tin, biết trân trọng nỗ lực chứ không phụ thuộc vào sự đánh giá của người khác.

Cha mẹ đừng chỉ khen thành tích, mà nên chú ý đến quá trình, sự cố gắng và những phẩm chất tích cực của con. Ảnh internet
Khen con thế nào để không tạo áp lực thành tích?
Nhiều cha mẹ không biết khen con, hoặc khen những câu như: "Con thông minh nhất!", "Con giỏi nhất nhà!", "Con lúc nào cũng làm đúng!". Tuy nhiên, dù lời khen này xuất phát từ tình yêu thương, nhưng lặp lại thường xuyên khiến trẻ có thể nghĩ mình phải luôn đạt kết quả tốt mới được cha mẹ công nhận.
Vì vậy, cha mẹ đừng chỉ khen thành tích, mà nên chú ý đến quá trình, sự cố gắng và những phẩm chất tích cực của con. Ví như, khi con hoàn thành một bài tập khó hãy khen con: "Mẹ thấy con đã rất kiên trì để làm xong bài này". Hay con chủ động giúp đỡ ông bà, hãy nói: "Ba rất vui vì con biết quan tâm đến người khác". Hoặc con mắc lỗi nhưng dám nhận trách nhiệm, hãy động viên sự trung thực ấy. Như thế, trẻ sẽ hiểu rằng điều đáng quý ngoài kết quả cuối cùng, còn là thái độ và hành động trên hành trình đạt được kết quả.
Cha mẹ không nên biến lời khen thành công cụ trao đổi. Ví như, chỉ khen con đạt điểm cao, nghe lời tuyệt đối, hoặc làm đúng mọi mong muốn của người lớn. Trẻ cần hiểu rằng tình yêu thương của cha mẹ không phải phần thưởng chỉ dành cho những lúc con làm tốt. Hoặc khi con thất bại, thì một lời động viên chân thành có khi giá trị hơn nhiều lời khen lúc thành công.
Lắng nghe – tạo cảm giác an toàn cho con nói thật
Một việc khá quan trọng trong giáo dục gia đình là tạo cho trẻ cảm giác an toàn khi bộc lộ suy nghĩ. Có trẻ không dám kể với cha mẹ mình bị điểm kém, làm vỡ đồ, hay mắc lỗi ở trường… vì sợ bị mắng. Lúc đầu, trẻ có thể im lặng, rồi tìm cách nói dối để tránh bị trách phạt.
Cha mẹ không thể đồng tình với mọi hành vi của con, nhưng cần hiểu cách ứng xử của người lớn sẽ quyết định xem trẻ có còn muốn nói thật, muốn chia sẻ những điều khó nói không - bởi trẻ vẫn cần những nguyên tắc, giới hạn và sự hướng dẫn rõ ràng.
Do đó, khi con kể về một việc làm chưa đúng, cha mẹ hãy lắng nghe và hỏi: "Chuyện gì đã xảy ra?", "Con nghĩ mình có thể làm khác đi như thế nào?". Như thế, trẻ sẽ học cách nhìn nhận hành vi, hiểu hậu quả và chịu trách nhiệm với lựa chọn của chính mình.

'Good job' - lời khen hôm nay, nền tảng tự tin ngày mai
'Good job' lời khen hôm nay xây dựng cho trẻ một nền tảng tự tin ngày mai. Trong gia đình, những điều nuôi dưỡng tình cảm không phải là những việc lớn lao, mà có thể là vài phút cha mẹ nghe con kể chuyện, một lời cảm ơn khi con biết giúp đỡ, một cái ôm khi con gặp thất bại, hay sự ghi nhận khi con tự hoàn thành một công việc.
Cha mẹ không cần khen con liên tục, càng không nên khen quá lời. Quan trọng là lời khen phải chân thành, cụ thể và đúng với những gì trẻ đã làm. Trẻ cần được dạy để biết cố gắng, nhưng cũng cần được cảm nhận rằng những cố gắng ấy có ý nghĩa. Trẻ cần học cách sửa sai, nhưng không nên lớn lên trong nỗi sợ rằng chỉ một lần thất bại cũng khiến mình mất đi tình yêu thương của cha mẹ.
Gia đình không chỉ là nơi nuôi dưỡng một đứa trẻ trưởng thành về thể chất và trí tuệ, mà còn là nơi giúp con hình thành niềm tin vào giá trị của chính mình. Đừng đợi đến khi con đạt được thành tích lớn mới nói lời tự hào. Chỉ một câu "Mẹ thấy con đã rất cố gắng" ngày hôm nay lại chính là điều giúp trẻ có thêm can đảm để bước tiếp vào ngày mai.
