Ngành Y tế Việt Nam khẳng định vai trò tiên phong trong mạng lưới phòng ngừa và ứng phó bạo lực trẻ em
GĐXH - Tại Hội nghị Bộ trưởng toàn cầu lần thứ hai về chấm dứt bạo lực trẻ em, đoàn đại biểu Việt Nam đã chia sẻ những bước tiến nổi bật trong việc chuyển dịch mô hình y tế: Từ điều trị tổn thương đơn thuần sang thiết lập mạng lưới bảo vệ tích hợp, can thiệp tâm lý - xã hội và bảo đảm an toàn toàn diện cho trẻ em.
Chuyển từ điều trị tổn thương sang bảo vệ toàn diện trẻ em
Chiều 18/11, trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng toàn cầu lần thứ hai về chấm dứt bạo lực trẻ em, bà Trần Thị Bích Loan, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), Trưởng đoàn đại biểu Việt Nam đã tham gia phát biểu tại phiên thảo luận chuyên đề “Vai trò của ngành y tế trong việc phòng ngừa và ứng phó với bạo lực đối với trẻ em”.

Bà Trần Thị Bích Loan, Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) (ngoài cùng bìa phải) phát biểu tại phiên thảo luận chuyên đề “Vai trò của ngành y tế trong việc phòng ngừa và ứng phó với bạo lực đối với trẻ em”.
Tại phiên thảo luận, bà Trần Thị Bích Loan nhấn mạnh ngành Y tế là một trong những điểm tiếp xúc đầu tiên, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát hiện sớm và can thiệp khẩn cấp đối với trẻ em là nạn nhân của bạo lực, bạo hành và xâm hại.
Theo Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, cách tiếp cận của ngành Y tế Việt Nam hiện nay không chỉ dừng lại ở việc xử lý các chấn thương, tổn thương thể chất mà còn mở rộng sang vai trò kết nối, bảo vệ và hỗ trợ trẻ em tiếp cận nhiều dịch vụ cần thiết.
Các cơ sở y tế được xác định là mắt xích trung tâm trong quá trình này, kết hợp chăm sóc thể chất với trị liệu phục hồi tâm lý, đánh giá mức độ an toàn và chuyển tuyến bảo vệ kịp thời. Qua đó, trẻ em có thể tiếp cận các biện pháp can thiệp đồng bộ, hạn chế nguy cơ sang chấn kéo dài hoặc tiếp tục bị bạo lực sau khi xuất viện.
Để hiện thực hóa định hướng bảo vệ trẻ em toàn diện, ngành Y tế Việt Nam đang triển khai các dịch vụ bảo vệ trẻ em trong hệ thống khám bệnh, chữa bệnh.
Thời gian qua, Bộ Y tế đã ban hành nhiều hướng dẫn chuyên sâu, trong đó có hướng dẫn chăm sóc và hỗ trợ y tế cho người bị xâm hại tình dục tại các cơ sở khám, chữa bệnh sản, nhi; các quy trình tạm thời về giám định pháp y thân thiện đối với trẻ em bị bạo lực, ngược đãi, xâm hại.
Những hướng dẫn này góp phần tạo điều kiện để trẻ em được ưu tiên tiếp nhận, thăm khám theo quy trình phù hợp, giảm thiểu tâm lý sợ hãi, đồng thời bảo đảm bí mật đời tư của nạn nhân.
Bên cạnh đó, Việt Nam đã triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp tại các đô thị lớn, gồm Hà Nội, Đà Nẵng và TP. Hồ Chí Minh. Mô hình kết nối trực tiếp các lĩnh vực y tế, công tác xã hội, tư pháp và an sinh xã hội, hướng tới quy trình can thiệp khép kín từ tiếp nhận, điều trị đến hỗ trợ tâm lý, pháp lý và quản lý trường hợp tại cộng đồng.
Đến nay, các phòng, tổ công tác xã hội đã được thành lập tại hầu hết bệnh viện tuyến Trung ương và tuyến tỉnh. Nhân viên công tác xã hội bệnh viện giữ vai trò đồng hành với người bệnh, tư vấn, hỗ trợ trẻ em và người chăm sóc vượt qua khủng hoảng tâm lý, đồng thời kết nối với Tổng đài Quốc gia bảo vệ trẻ em (Tổng đài 111) và các lực lượng chức năng tại địa phương.
Cùng với việc phát triển mạng lưới dịch vụ, ngành y tế chú trọng chuẩn hóa kỹ năng cho đội ngũ cán bộ. Khoảng 5.000 bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên công tác xã hội đã hoàn thành các khóa đào tạo chuyên sâu về nhận diện sớm dấu hiệu trẻ bị xâm hại, kỹ năng tiếp xúc thân thiện, quản lý trường hợp, chăm sóc tâm lý - xã hội và truyền thông phòng ngừa bạo lực.
Phối hợp liên ngành, hướng tới phủ sóng dịch vụ bảo vệ trẻ em toàn quốc
Chia sẻ kinh nghiệm tại hội nghị, đại diện đoàn Việt Nam nhấn mạnh vai trò của sự phối hợp liên ngành trong phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trẻ em.

Ngành Y tế đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành liên quan, gồm Bộ Công an, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (trước đây), Bộ Giáo dục và Đào tạo, thông qua các quy chế phối hợp liên ngành về tiếp nhận thông tin, xử lý vụ việc và hỗ trợ trẻ em bị xâm hại, bạo lực.
Khi xảy ra vụ việc, các cơ sở y tế vừa bảo đảm cấp cứu, điều trị cho trẻ, vừa cung cấp chứng cứ y khoa, giám định phục vụ công tác điều tra theo hướng thân thiện, bảo đảm quyền và lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Trong thời gian tới, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu 100% tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương triển khai mô hình cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em tích hợp.
Mục tiêu này được cụ thể hóa tại Quyết định số 1415/QĐ-TTg ngày 28/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu trẻ em lao động trái quy định của pháp luật giai đoạn 2026-2030.
Sự tham gia chủ động của đoàn đại biểu Việt Nam tại Hội nghị Bộ trưởng toàn cầu lần thứ hai về chấm dứt bạo lực trẻ em thể hiện quyết tâm của Chính phủ Việt Nam nói chung và ngành Y tế nói riêng trong việc chung tay cùng cộng đồng quốc tế chấm dứt mọi hình thức bạo lực đối với trẻ em, hướng tới xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, tạo điều kiện để trẻ em phát triển toàn diện.
