Người đàn ông suy tim nặng ở tuổi 33 thừa nhận sai lầm này trong lúc điều trị tăng huyết áp
GĐXH - Sau 15 năm không điều trị tăng huyết áp, Dũng, 33 tuổi, bị suy tim nặng, phân suất tống máu chỉ còn 25%. Sau hơn 8 tháng điều trị, chỉ số này tăng lên 59%, chức năng tim trở về mức bình thường.
Suy tim nặng ở tuổi 33 sau 15 năm bỏ điều trị tăng huyết áp
Dũng phát hiện tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu trên cơ địa béo phì (BMI 29,38) từ năm 18 tuổi. Tuy nhiên, do thấy cơ thể vẫn khỏe mạnh, sinh hoạt và làm việc bình thường, anh không điều trị.
Đầu năm nay, Dũng bắt đầu xuất hiện tình trạng khó thở khi nằm ngủ. Nếu trước đây anh có thể mang vác hàng hóa, thì nay chỉ cần vác hai bao hàng đã cảm thấy mệt lả, hụt hơi. Lo ngại sức khỏe bất thường, anh đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM thăm khám.
BS.CKI Nguyễn Phạm Thùy Linh, Trung tâm Tim mạch, cho biết kết quả kiểm tra cho thấy bóng tim to, chỉ số suy tim NT-proBNP tăng lên 1.011 pg/mL, gấp 8 lần ngưỡng bình thường (≤ 125 pg/mL). Troponin T – dấu ấn tổn thương cơ tim – cũng tăng lên 34,5 ng/L (bình thường < 14 ng/L), cho thấy các tế bào cơ tim đang bị tổn thương âm thầm.
Bác sĩ giải thích kết quả kiểm tra chức năng tim cho vợ chồng anh Dũng trong lần tái khám vào tháng 10. Ảnh BVCC
Siêu âm tim ghi nhận buồng tim trái giãn lớn, phân suất tống máu thất trái (LVEF) giảm nặng, chỉ còn 25%. Người bệnh đồng thời bị rối loạn chức năng tâm trương độ III, suy giảm chức năng thất phải, hở van hai lá và van ba lá mức độ trung bình, tăng áp phổi nhẹ.
Ngoài ra, Dũng còn có rối loạn mỡ máu, tăng axit uric, hematocrit cao và xuất hiện protein trong nước tiểu, gợi ý nguy cơ tổn thương các cơ quan khác.
“Ở người bình thường, phân suất tống máu (EF) đạt từ 50% trở lên. Chỉ số EF chỉ còn 25% cho thấy khả năng bơm máu của tim suy giảm nặng, máu ứ lại ở phổi gây khó thở khi nằm. Người bệnh có nguy cơ cao xảy ra đợt suy tim cấp, rối loạn nhịp nguy hiểm và đột tử nếu không được điều trị kịp thời”, bác sĩ Linh nhấn mạnh.
Tìm nguyên nhân suy tim sau nhiều năm tăng huyết áp
Trước trường hợp bệnh nhân suy tim nặng khi tuổi đời còn trẻ, ê kíp nhanh chóng đánh giá chuyên sâu để xác định nguyên nhân, phân biệt bệnh động mạch vành, viêm cơ tim, bệnh cơ tim giãn và tổn thương tim liên quan đến tình trạng tăng huyết áp kéo dài.
Kết hợp kết quả xét nghiệm máu, CT động mạch vành và MRI tim, bác sĩ chẩn đoán Dũng mắc bệnh cơ tim do tăng huyết áp. Tình trạng này khiến tâm thất trái giãn lớn và suy yếu, làm giảm khả năng bơm máu của tim. Đây là biến chứng sau 15 năm tăng huyết áp không được điều trị.
Theo bác sĩ Linh, nhiều người trẻ phát hiện tăng huyết áp tình cờ khi khám sức khỏe nhưng bỏ qua việc điều trị vì không thấy dấu hiệu bất thường. Khi huyết áp tăng cao liên tục trong nhiều năm, trái tim phải gồng mình bơm máu để chống lại sức cản lớn. Lâu dần, tình trạng này có thể dẫn đến phì đại cơ tim, xơ hóa mô kẽ, giãn buồng tim và suy tim như trường hợp của Dũng.
Chức năng bơm máu của tim tăng từ 25% lên 56% sau hơn hai tháng
Bác sĩ thiết lập phác đồ điều trị nội khoa cho Dũng theo các khuyến cáo quốc tế mới cập nhật, kết hợp đủ “tứ trụ” thuốc điều trị suy tim gồm nhóm ARNI, chẹn beta, lợi tiểu kháng aldosterone và ức chế SGLT2, cùng thuốc hạ mỡ máu statin. Liều lượng thuốc được điều chỉnh qua từng giai đoạn, căn cứ vào huyết áp, nhịp tim, chức năng thận, điện giải và khả năng dung nạp của người bệnh.
Song song với điều trị bằng thuốc, Dũng được hướng dẫn chế độ ăn giảm muối, hạn chế tinh bột, mỡ động vật và tập thể dục điều độ.
Sau hơn hai tháng, kết quả siêu âm tim cho thấy buồng thất trái và nhĩ trái thu nhỏ về kích thước bình thường. Phân suất tống máu (EF) tăng hơn gấp đôi, từ 25% lên 56%; sức căng cơ tim cải thiện, tình trạng hở van tim giảm còn mức nhẹ, áp lực động mạch phổi trở về bình thường.
Đến tháng thứ 5, chỉ số suy tim NT-proBNP từ 1.011 pg/mL giảm xuống dưới 5 pg/mL. Mỡ máu xấu LDL-C giảm một nửa, còn 2,09 mmol/L; axit uric và hematocrit trở về mức bình thường, không còn protein niệu trên que thử, chức năng thận ổn định.
Hơn 8 tháng sau, siêu âm tim ghi nhận buồng thất trái tiếp tục thu nhỏ, chức năng bơm máu của tim (EF) đạt 59%. Dũng không còn khó thở khi nằm, khả năng gắng sức hồi phục và có thể trở lại công việc thường ngày.
Anh chia sẻ: “Đây là kết quả vượt mong đợi của tôi và gia đình, vì không ai nghĩ một người bị suy tim nặng như tôi có thể quay lại sinh hoạt và làm việc bình thường như chưa từng mắc bệnh”.
EF trở về bình thường không có nghĩa suy tim đã khỏi hoàn toàn
Bác sĩ Linh lưu ý, không phải tất cả bệnh nhân suy tim có chỉ số EF giảm nghiêm trọng đều có thể hồi phục tương tự. Đặc biệt, EF trở về bình thường không đồng nghĩa bệnh đã khỏi hoàn toàn. Người bệnh vẫn có nguy cơ tái phát nếu tự ý ngưng thuốc.
Nghiên cứu TRED-HF (đăng trên tạp chí Lancet năm 2019) ghi nhận khoảng 44% bệnh nhân mắc bệnh cơ tim giãn nở đã cải thiện chức năng tim bị tái phát trong vòng 6 tháng sau khi ngưng thuốc.
Do đó, bác sĩ khuyến cáo người trẻ khi được chẩn đoán tăng huyết áp cần đánh giá nguyên nhân, nguy cơ tim mạch và tuân thủ điều trị theo chỉ định, không đợi đến khi xuất hiện triệu chứng mới dùng thuốc.
Với người bệnh suy tim đã cải thiện chỉ số EF sau điều trị, việc tiếp tục theo dõi chặt chẽ, tái khám định kỳ, kiểm soát huyết áp, cân nặng, chế độ ăn và vận động là cần thiết để hạn chế nguy cơ bệnh tái phát.
