Người phụ nữ 61 tuổi tổn thương thận cấp sau khi uống thuốc giảm đau mua trên mạng
GĐXH - Người phụ nữ 61 tuổi tự mua nhiều loại thuốc giảm đau không rõ thành phần qua mạng để sử dụng. Gần một tháng sau, bà mệt mỏi, buồn nôn, ăn uống kém, đi khám phát hiện tổn thương thận cấp.
Tự mua nhiều loại thuốc giảm đau, chức năng thận suy giảm
Hai tháng trước, bà Nhân, 61 tuổi, bị tai nạn giao thông, chấn thương vùng mặt và bụng chậu. Sau tai nạn, do đau nhức kéo dài, bà lên mạng tìm mua nhiều loại thuốc được quảng cáo có công dụng "giảm đau nhanh" nhưng không rõ thành phần, liều lượng.
Sau gần một tháng sử dụng, bà thường xuyên mệt mỏi, ăn uống kém, buồn nôn và nôn ói nên đến khám tại Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7.
BS.CKI Lại Tấn Tài, Đơn vị Nội Thận – Lọc máu, cho biết kết quả kiểm tra cho thấy độ lọc cầu thận ước tính (eGFR) của bà còn 49 ml/phút/1,73 m². Bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị tổn thương thận cấp, có thể liên quan đến việc tự sử dụng nhiều loại thuốc giảm đau kết hợp tình trạng thiếu dịch kéo dài.
Theo bác sĩ Tài, việc xác định nguyên nhân gặp khó khăn do người bệnh không nhớ đầy đủ tên thuốc, không mang theo đơn hoặc bao bì để đối chiếu. Vì vậy, bác sĩ chưa thể xác định chính xác hoạt chất nào có thể ảnh hưởng đến chức năng thận.
Ảnh: BVCC
Thuốc giảm đau có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận
Một số thuốc giảm đau, đặc biệt là nhóm kháng viêm không steroid (NSAID), có thể làm giảm lượng máu đến thận, khiến chức năng lọc suy giảm. Nguy cơ này tăng ở người lớn tuổi, người có bệnh thận từ trước hoặc đang mất nước.
Trường hợp bà Nhân, tình trạng buồn nôn, nôn ói và ăn uống kém kéo dài còn khiến cơ thể thiếu nước, điện giải. Khi lượng dịch trong cơ thể giảm, lượng máu đến thận cũng có thể giảm theo, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, nhất là ở người có bệnh nền.
"Người bệnh tự dùng nhiều loại thuốc cùng lúc nhưng không biết rõ hoạt chất, khiến việc đánh giá nguy cơ và xác định nguyên nhân tổn thương thận khó khăn hơn", bác sĩ Tài nói.
Chức năng thận cải thiện sau một tuần điều trị
Sau khi phát hiện tổn thương thận cấp, bác sĩ yêu cầu bà Nhân ngừng các thuốc giảm đau tự mua, đồng thời xây dựng phác đồ điều trị nhằm khắc phục tình trạng thiếu dịch, hỗ trợ dinh dưỡng và theo dõi chức năng thận.
Bác sĩ chỉ định truyền dịch ba ngày một tuần, gồm dung dịch bù nước, điện giải và chế phẩm hỗ trợ dinh dưỡng tùy tình trạng thực tế. Việc bù dịch nhằm cải thiện thể tích tuần hoàn, duy trì lượng máu đến thận và hỗ trợ thể trạng khi người bệnh ăn uống kém.
Sau một tuần điều trị, eGFR của bà tăng lên gần 80 ml/phút/1,73 m². Bà hết mệt, không còn buồn nôn và ăn uống ngon miệng hơn. Tuy nhiên, người bệnh cần tiếp tục tái khám theo lịch để kiểm tra creatinin máu, điện giải và nước tiểu, theo dõi chức năng thận cho đến khi ổn định.
Dấu hiệu tổn thương thận cấp không nên bỏ qua
Tổn thương thận cấp là tình trạng chức năng thận suy giảm đột ngột, khiến cơ quan này giảm khả năng lọc chất thải và điều hòa nước, điện giải. Nguyên nhân có thể liên quan đến mất nước, giảm lượng máu đến thận, tác dụng phụ của thuốc hoặc bệnh lý gây tổn thương trực tiếp tại thận. Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng này có thể gây rối loạn điện giải, ứ dịch và làm tăng nguy cơ bệnh thận mạn.
Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng và thường được phát hiện qua xét nghiệm máu. Người bệnh có thể mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn, nôn ói, tiểu ít hoặc phù. Đây không phải những dấu hiệu đặc hiệu của bệnh thận, nhưng nếu kéo dài, đặc biệt khi ăn uống kém hoặc nôn ói nhiều, người bệnh nên đi khám.
Bác sĩ Tài lưu ý, không phải tất cả thuốc giảm đau đều gây hại cho thận. Nguy cơ phụ thuộc vào hoạt chất, liều dùng, thời gian sử dụng và tình trạng sức khỏe. Trong đó, thuốc kháng viêm không steroid có thể ảnh hưởng đến cơ chế điều hòa lượng máu đến thận, đặc biệt khi người dùng đang mất nước hoặc có bệnh thận nền.
Bác sĩ khuyến cáo người dân không tự phối hợp nhiều loại thuốc giảm đau, tăng liều hoặc kéo dài thời gian sử dụng khi chưa được bác sĩ chỉ định. Người có tiền sử bệnh thận, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc đang dùng nhiều loại thuốc cần thông báo đầy đủ với bác sĩ trước khi sử dụng thuốc mới.
Khi xuất hiện tình trạng mệt mỏi, buồn nôn, nôn ói kéo dài, tiểu ít hoặc phù trong thời gian dùng thuốc, người bệnh nên đến cơ sở y tế kiểm tra chức năng thận. Khi đi khám, cần mang theo đơn thuốc, bao bì hoặc hình ảnh các loại thuốc đã sử dụng để bác sĩ xác định thành phần, liều dùng và nguy cơ tương tác.
